Анализ правовых основ деятельности органов государственной власти на местах в области Профилактики правонарушений

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақола маҳаллий давлат ҳокимияти Маҳаллий давлат органларининг ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ҳокимияти органлари соҳасидаги фаолиятининг ҳуқуқий асосларига Ҳуқуқбузарликлар бағишланган. Хусусан, муаллиф Ўзбекистон профилактикаси Ҳуқуқий асос Республикасининг Конституцияси, қонунлари ва қонуности Конституция ҳужжатларида белгиланган ҳужжатларда маҳаллий давлат Қонун ҳокимияти органларининг Ҳуқуқбузарликлар Қонуности ҳужжатлари. профилактикаси соҳасидаги фаолиятининг ҳуқуқий асосларини таҳлил этган. 1 Deputy Head of the Internal Affairs Directorate of the Surkhandarya Region, Surkhandarya, Uzbekistan Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 1 (2021) / ISSN 2181-1415 Анализ правовых основ деятельности органов государственной власти на местах в области Профилактики правонарушений АННОТАЦИЯ Ключевые слова: Данная статья посвящена правовым основам Органы государственной деятельности органов государственной власти на местах в власти на местах области Профилактики правонарушений. В частности, в Профилактика документах, установленных Конституцией, законами и правонарушений Правовая основа подзаконными актами Республики Узбекистан, автором Конституция изложены правовые основы деятельности органов Закон государственной власти на местах в сфере Профилактики Подзаконные акты правонарушений. Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари – вилоятлар, туманлар ва шаҳарларда ташкил этилган ва фаолият юритадиган маҳаллий вакиллик органлари (халқ депутатлари кенгашлари) ҳамда маҳаллий ижроия органлари (ҳокимликлар)дан иборат давлат органи ҳисобланади. Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ўз ҳудудида универсал ҳуқуқ соҳиби ҳисобланади. Жумладан, уларнинг ҳуқуқ-таритиботни сақлаш фаолиятинининг ҳуқуқий тартибга солинишини турли ракурслардан кўриб чиқиш мумкин ва шу билан бирга таҳлиллар маҳаллий давлат ҳокмияти органларининг бу борадаги фаолияти тарқоқ тартибга солинганлигининг гувоҳи бўлиш мумкин [4]. Юридик кучига кўра маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ҳуқуқ- тартиботни сақлаш фаолиятининг ҳуқуқий асосларини қуйидаги кетма-кетликда кўриб чиқиш мумкин: Ўзбекистон Республикасининг Конституциясида маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг конституциявий-ҳуқуқий асосларининг белгилаб қўйлиши билан бирга уларнинг ваколатлари ҳам назарда тутилган. Хусусан, асосий қонуннинг 100-моддасида қонунийликни, ҳуқуқий-тартиботни ва фуқароларнинг хавфсизлигини таъминлаш ҳамда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш маҳаллий ҳокимият органларининг асосий ваколатлари қаторига киритилган [5]. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ҳуқуқ-тартиботни сақлаш фаолиятининг ҳуқуқий тартибга солинишида гарчан ўзаро дилектик алоқадорликда бўлмасада бир қатор қонунлар қабул қилинганлигининг гувоҳи бўлиш мумкин. Бу борада аввало Ўзбекистон Республикасининг 1993 йил 2 сентябрда қабул қилинган «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги Қонунини келтириш лозим. Хусусан, ушбу қонуннинг ҳокимнинг ваколатларини назарта тутувчи 25-моддасида ҳокимларнинг жамоат тартибига риоя этилиши ва жиноятчиликка қарши кураш, фуқароларнинг хавфсизлигини таъминлаш, уларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва саломатлигини муҳофаза этиш билан боғлиқ чора-тадбирлар кўриши, табиий офатлар, эпидемиялар ва бошқа фавқулодда ҳолларда тегишли ишларни ташкил этишлари белгиланган [6]. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ҳуқуқ-тартиботни сақлаш фаолиятининг қонунлар даражасида ҳуқуқий тартибга солиниши ҳақида гап кетганда бу борада умумий нормалар белгиланганлигини кўриш мумкин. Хусусан, маҳаллий 38 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 1 (2021) / ISSN 2181-1415 давлат ҳокимияти органларининг таркибий қисми бўлган маҳаллий ижро этувчи ҳокимият (ҳокимликлар) ва маҳаллий давлат вакиллик органлари (халқ депутатлари кенгашлари)нинг бу борадаги айнан ваколатлари алоҳида кўрсатилмаган. Ҳуқуқ- тартиботнинг тегишли соҳаларига оид қонунларда маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ваколатлари (иштироки) тегишлича «маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ваколатлари» ёки «маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг иштироки» шаклида ифодаланган. Буни Ўзбекистон Республикасининг қуйидаги қонунларда кўриш мумкин: 1996 йил 26 апрелда қабул қилинган «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонун [7] (24-моддасида маҳаллий ҳокимият органлари томонидан истеъмолчилар ҳуқуқларининг ҳимоя қилиниши белгиланган); 2000 йил 26 майда қабул қилинган «Фуқаро муҳофазаси тўғрисида»ги қонун [8] (10-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг фуқаро муҳофазаси соҳасидаги ваколатлари); 2000 йил 15 декабрда қабул қилинган «Терроризмга қарши кураш тўғрисида»ги қонун [9] (6-моддасида давлат бошқарув органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, жамоат бирлашмалари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар, мансабдор шахслар, шунингдек фуқаролар қаторида маҳаллий давлат ҳокимияти органлари терроризмга қарши курашни амалга оширувчи давлат органларига кўмаклашишлари ва зарур ёрдам беришлари белгиланган); 2011