GYEONGJU SHAXRIDAGI SIRLI TOPILMALAR: TARIXIY VA MADANIY AHAMIYATI

Аннотация

This article discusses the thousand-year-old royal tombs located in Gyeongju, South Korea. It discusses when and by whom these tombs were discovered, and what their current importance is to the Korean economy. Keywords: Artifacts in the tombs of the kings, archaeological finds Ilmiy izlanish va metodologiya Janubiy Koreyaning Gyeongju shahridagi birinchi qirollarning qabrlari maqsadli arxeologik qazishmalar natijasida emas, balki tasodifiy topilmalar va yer yuzida yaqqol ko‘rinib turgan qadimiy qo‘rg‘onlarga qiziqish tufayli topilgan. Gyeongju 129 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 5 (51) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 Shilla qirolligining poytaxti (miloddan avvalgi 57 - miloddan avvalgi 935 yillar) bo'lgan va u yerda ko'plab tepaliklar mavjud — ular ostida qirol qabrlari joylashgan bo'lib, bularning qabr ekanligini o'rta asrlardan buyon hattoki Koreya xalqi ham bexabar bo'lgan. 20-asrga kelib yuzadagi aniq belgilar Gyeonjudagi tepaliklar (masalan, Tumanli qabrlar bog'ida - “Daereungwon”) katta tepaliklar bo'lib, ular sun'iy kelib chiqishi aniq bo'lib, uzoq vaqtdan beri mahalliy aholi va olimlarning e'tiborini tortgan. Mustamlaka davri (Yaponiya istilosi, 1910–1945 yillar) birinchi tizimli qazishmalar Yaponiyaning Koreyani bosib olish davrida boshlangan. Yaponiya arxeologlari Koreya tsivilizatsiyasining qadimiyligi va ahamiyatini tasdiqlash uchun ba'zi tepaliklarni qazishgan, garchi bu tadqiqotlar ko'pincha munozarali metodologiya va talqinga ega bo'lgan. Koreya ozod qilingandan keyin 1960-1970 yillarda faolroq va ilmiy asoslangan qazishmalar boshlangan. Eng mashhur kashfiyotlardan biri 1973 yilda Cheongmachon maqbarasi — "Samoviy otning qabri" topilgani bo'ldi. Qurilish ishlari davomida qazishmalar natijasida 11 500 ga yaqin artefakt topilgan, ular orasida oltindan yasalgan toj, taqinchoqlar va hozirda mashhur bo'lgan bo'yalgan yog'och taxtaga tasviri tushirilgan "Samoviy Ot" artefakti ham shular jumlasidandir. Silla davlati podshohlari dafn etilgan qabrlar: Adalla VIII (154-184 yy). Shin Dok LI II, Kyonmyon LI V, ulkan sopol tepaliklardan iboratdir. Qirol Adalla VIII ning qabri hajmi 58 m, balandligi 5,4m, diametri 18m. Qirol Shin Dok LI II qabri hajmi 61m, balandligi 5,8 m, diametri 18m. Bu qabr ikki marta talon-taroj qilingan bo'lib, 1953 va 1963 yillarda qabrning ichki qismida ilmiy tadqiqotlar olib borilgan. Bu tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, qabriston ichida juda ham tor bo'lgan kirish kamerasi joylashgan, uning keyingi qismida tosh bilan qoplangan xona mavjud. Qirol Kyonmyon LI V qabr hajmi 50 m, balandligi 4,5 m, diametri esa 16m ni tashkil qiladi. Gyeongju yaqinida Shilla sulolasining 23 qirollik qabridan iborat mashhur qabrlar majmuasi — Tumuli bog'i joylashgan. Ko‘rgazma va topilmalar: Ko‘rgazmada Koreya tarixining eng qadimiy davrlariga oid yodgorliklar, jumladan, tojlar, marosim kiyimlari, idishlar va turli diniy buyumlar o‘rin olgan. Qabrlar baland tepaliklar ostida insonlar nigohidan berkitilgan bo‘lib, atrofga ajabtovur ko‘rinish bag‘ishlaydi. Birinchi qabr Cheonmachon 70-yillarda arxeologik qazishmalar paytida topilgan. Devorlardan birida Shilla sulolasidan hozirgi kungacha saqlanib qolgan yagona rasm bo'lgan otning tasviri borligi bilan mashhur. Endi sayyohlar qabrni ichkaridan ko'zdan kechirishlari, nafaqat qirollik qoldiqlarini, balki ularning hashamatli va isrofgarchilik turmush tarzining dalillarini ham ko'rishlari mumkin. Ikkinchi mashhur qabr Xvannamdaecheon bo'lib, u qadimgi dafn etish madaniyatining eng yirik yodgorliklaridan biridir. Undan turmush o'rtoqlarning jasadlari bilan birga 30 mingdan ortiq zargarlik buyumlari va tilla buyumlar, xotinning jasadi yonidan juda ham ajoyib aksessuarlar topilgan. Olimlar buni tahlil qilib, eri qanday bo'lishidan qat'i nazar, ayol yuqori ijtimoiy mavqega ega bo'lishi 130 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 5 (51) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 mumkin degan xulosaga kelishdi. Va bu deyarli 1500 ming yil avval dafn qilingan qirollar qabrlar majmuasiga tashrif buyurgan sayyohlar o'rganadigan narsalarning faqat kichik bir qismidir. Natija Arxeologik qazilma ishlari va ilmiy tadqiqotlar natijasida Koreya davlatining necha asrlik tarixga ega ekanligini, xususan ko'p ming yillik qabrlar orqali topilgan qirollar tarixi, ular davlatni boshqargan paytlaridagi urf-odatlar, madaniyat, ilm-fan va an'analar to'g'risida ma'lumotlarga ega bo'ldik. Bu tadqiqotlar natijasi shuni ko'rsatadiki, qirollar qabrlarida topilgan buyumlar asosida Koreya davlatining ming yillar tarixida hunarmandchilik: zargarlik, kulolchilik, temirchilik, o'ymakorlik va tikuvchilik bosqichma-bosqich rivojlangan. Xulosa 21-asrga kelib xalqaro turizm juda ham rivojlandi. Sayyohlar dam olish maqsadida o'zi tanlagan davlatlarda ko'proq muzeylarni, tarixiy inshootlarni, diqqatga sazovor manzaralarni tomosha qilishga harakat qilishadi va bundan o'zlari uchun madaniy ozuqa oladilar. Bugun bu