ГЛОБАЛИЗАЦИЯ ВАЛЮТНО-ФИНАНСОВЫХ ОТНОШЕНИЙ И ЕЕ ВЛИЯНИЕ НА ЭКОНОМИКУ РАЗВИВАЮЩИХСЯ СТРАН

Аннотация

This article analyzes the problems of strengthening and regulating participation in international economic integration processes, exchange rates and the specific features of Uzbekistan's currency policy, and makes proposals for the effective use of the impact of monetary and financial relations on the economies of developing countries. Keywords: Exchange rate, foreign exchange market, currency policy, revaluation, balance of payments, devaluation, economies of developing countries, globalization of monetary and financial relations, currency restrictions. Language: Uzbek Citation: Kadirov , V., & Ibragimov , B. (2025). GLOBALISATION OF MONETARY- FINANCIAL RELATIONS AND ITS IMPACT ON THE ECONOMY OF DEVELOPING COUNTRIES. Universal International Scientific Journal, 2(4), 131–137. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1506 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.15250699 Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY 4.0). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ KIRISH iqtisodiyotning asosiy dastaklaridan biri So‘nggi yillarda globallashuv jarayoni hisoblanadi va ma’lum ma’noda dunyo taraqqiyotining istiqboldagi rivojini iqtisodiyotni boshqarib turuvchi kuchlardan belgilab beruvchi asosiy omillardan biriga biri sanaladi. Shu sababli, uni nazorat qilish aylandi. Bugungi kunda har qanday davlat va tartibga solish har bir mamlakatning o’zining tashqi va ichki siyosatini iqtisodiyotiga bevosita ta’sir ko’rsatadi. belgilashda bevosita ushbu jarayonning Shu jihatdan, valyuta siyosati namoyon bo’lishi va u keltirib valyutani tartibga solishning muhim usuli va chiqarayotgan oqibatlarni inobatga olishga omilidir. Valuta siyosati monetar majbur bo’lmoqda. Barchaga ma’lumki, pul siyosatning tarkibiy qismi hamda davlatning 132 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2025, 2(4) iqtisodiyotni tartibga solish siyosatining Ushbu ko’rsatkich milliy daromad asosiy yo’nalishlaridan biri hisoblanadi. Shu darajasiga ko’p tomonlama ta’sir etadi. sababli, mamlakatda inflyatsion Sababi, import va eksport hajmidagi sezilarli jarayonlarning chuqurlashishiga yo‘l o’zgarish ham mamlakatdagi daromad, qo‘ymaslik, iqtisodiyotning pul bandlik va narx darajalarida muayyan mablag‘lariga bo‘lgan talabini qondirish, tebranishlarni keltirib chiqarishi mumkin. aholi va xo‘jalik yurituvchi subyektlarning Keyingi yillarda mamlakatimizda keskin kredit institutlarining kreditlaridan raqobatlashuv sharoitida ishlab foydalanish darajasini oshirish, milliy chiqarilayotgan mahsulotlarning jahon va valyuta kurslarining barqarorligini mintaqaviy bozorlarda xaridorgir bo’lishi va ta’minlashda valyuta siyosati muhim o‘rin mustahkam o’rin egallashi uchun bir qator tutadi. Buning sababi shundaki, majburiy chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. zaxira siyosati tijorat banklarining kreditlash Hozirgi kunda mamlakatimizda salohiyatiga, shu jumladan, uzoq muddatli importning o’rnini qoplash va eksportga kreditlar berish salohiyatiga bevosita ta’sir yunaltirilgan ishlab chiqarishni qo’llab- ko‘rsatadigan monetar instrument kuvvatlash dasturi amalga oshirilmokda. hisoblanadi. Mazkur dasturning maqsadi, mavjud resurs Ma’lumki, tashqi iqtisodiy faoliyat va ishlab chiqarish salohiyatidan imkon milliy iqtisodiyot rivojlanishining muhim boricha to’liq va samarali foydalanish vositasi bo’lib hisoblanadi. U mamlakatning hamda uni rivojlantirish asosida eksport jahon hamjamiyatiga bo’lgan aloqasini hajmining barqaror o’sishi uchun qulay ifodalab, uning istiqbolini belgilab beradi. shart-sharoitlarni yaratishdir. Eksport salohiyatini oshirish orqali Tashqi iqtisodiy faoliyatni yanada mamlakat ichida ixtisoslashtirilgan ishlab erkinlashtirish uchun xorijiy sarmoyalarni chiqarishning rivojlanishiga erishiladi. ustuvor yo’nalishlarga keng jalb qilish, Mamlakat eksporti hamda importining ularga kafolat va imkoniyatlar berish, qiymati o’rtasidagi farq, ya’ni saldo tashqi litsenziyalar, nou-xaular sotib olishga iqtisodiy faoliyat samaradorligining muhim qaratilgan izchil siyosat olib borilmoqda. iqtisodiy ko’rsatkichi bo’lib hisoblanadi. 133 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2025, 2(4) Tashqi iqtisodiy faoliyatni borasida aniq maqsadni ko’zlab siyosat takomillashtirish va rivojlantirishda o’tkazish; qo’yidagilarni ustuvor yo’nalishlar sifatida – xorijiy investitsiyalar jalb qilish keltirish mumkin: orqali amalga oshirilayotgan sanoat – Respublikaning eksport qudratini loyihalarning bir-biriga bog’liqligini rivojlantirish va yanada mustahkamlash, ta’minlash, ular o’rtasidagi o’zaro iqtisodiy eksportga yo’naltirilgan iqtisodiyotni va ishlab chiqarish hamkorlik va shakllantirish; infratuzilmani rivojlantirish va bu orqali – eksport imkoniyatlarini import o’rnini bosuvchi va eksportga kengaytirish, jahon bozorlariga kirib borish mo’ljallangan tayyor mahsulot ishlab uchun, avvalo, qimmatbaho xomas