INTELLEKTUAL MULK HUQUQI SOHASIDA SUN'IY INTELLEKTNING O'RNI

Аннотация

В данной диссертации анализируется роль искусственного интеллекта (ИИ) в сфере интеллектуальной собственности. Изучается влияние ии-технологий на процессы создания, управления и защиты объектов интеллектуальной собственности. Рассматриваются правовые проблемы, связанные с использованием ИИ в этой области, а также международный опыт регулирования подобных вопросов. Предлагаются рекомендации по адаптации правовых механизмов Узбекистана к вызовам, связанным с развитием ИИ в сфере интеллектуальной собственности. В заключение, приводятся необходимые меры для эффективного правового обеспечения использования ИИ в сфере интеллектуальной собственности. Annotation: This thesis analyzes the role of artificial intelligence (Al) in the field of intellectual property law. The impact of Al technologies on the creation, management, and protection of intellectual property objects is examined. The thesis explores legal issues related to the use of Al in this area and discusses international experiences in regulating such matters. Recommendations are provided for adapting Uzbekistan's legal mechanisms to address challenges posed by Al in the field of intellectual property. Finally, necessary measures are outlined to ensure effective legal support for the use of Al in intellectual property. Kalit so'zlar: Sun'iy intellekt, intellektual mulk, huquqiy himoya, ixtiro, huquqiy mexanizmlar, litsenziyalash, intellektual mulkni tijoratlashtirish. 9 SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN MANAGEMENT AND ECONOMY International scientific-online conference Ключевые слова: Искусственный интеллект, интеллектуальная собственность, правовая защита, изобретение, правовые механизмы, лицензирование, коммерциализация интеллектуальной собственности. Keywords: Artificial intelligence, intellectual property, legal protection, invention, legal mechanisms, licensing, commercialization of intellectual property. Intellektual mulk huquqi bugungi kunda texnologik va ilmiy-texnikaviy taraqqiyotning asosiy omillaridan biriga aylangan. Ayniqsa, sun'iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi intellektual mulkni yaratish va uni tijoratlashtirishda yangi imkoniyatlarni yaratmoqda. Sun'iy intellek t yordamida yaratilgan ixtirolar, dasturiy ta'minotlar va boshqa intellektual mulk obyektlari an'anaviy huquqiy normalar bilan mos kelmaydi, bu esa yangi huquqiy yondoshuvlarni talab qiladi. Sun'iy intellekt yordamida yaratilgan intellektual mulk obyektlarining huquqiy maqomi va egasi masalalari an'anaviy qonunlar va me'yorlarga qaraganda murakkabroq boʻlishi mumkin. Ayniqsa, bu jarayonda yaratish jarayoniga sun'iy intellektning qanday jalb qilinganligi, kimning intellektual mulk huquqlari egasi boʻlishi kerakligi, va bu mulkni qanday himoya qilish kerakligi kabi masalalar paydo boʻladi. Ushbu tezisda bu masalalar atroflicha oʻrganilib, kerakli huquqiy mexanizmlar taklif qilinadi. Sun'iy intellekt - bu ma'lumotlarni qayta ishlash, tahlil qilish va o'rganish orqali inson aqlini taqlid qilishga qodir boʻlgan texnologiyalardir. Sun’iy intellekt tizimlari ma'lumotlarga asoslanib o'z qarorlarini qabul qiladi, o'rganish, takomillashtirish va yangi bilimlar yaratishda insondan ajralib turadigan xususiyatlarga ega. Bugungi kunda sun’iy intellekt texnologiyalari intellektual mulk sohasiga chuqur kirib bormoqda, masalan, ixtirolar, foydali modellar, sanoat namunalari va boshqa intellektual mulk obyektlarini yaratishda. Sun’iy intellekt tizimlari tomonidan yaratilgan mahsulotlar yoki yechimlar intellektual mulk sifatida himoya qilinishi mumkin, ammo bu holatni huquqiy nuqtai nazardan tahlil qilish o'ziga xos muammolarni keltirib chiqaradi. Sun'iy intellektni yaratuvchi yoki muallif sifatida ko'rsatish masalasi, ayniqsa, an'anaviy qonunchilikda mualliflik huquqi va intellektual mulk egasi boʻyicha belgilangan normalar bilan qarama-qarshi keladi. Masalan, sun'iy intellekt tomonidan yaratilgan dasturiy ta'minot yoki ixtiro uchun kim javobgar boʻlishi kerak? Sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan intellektual mulkni kim nazorat qilishi va undan qanday foydalanishi mumkin? Sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan intellektual mulk obyektlariga oid qonunchilik hali toʻliq shakllanmagan. Biroq, dunyoning ayrim mamlakatlarida sun’iy intellekt 10 SOLUTION OF SOCIAL PROBLEMS IN MANAGEMENT AND ECONOMY International scientific-online conference texnologiyalari bilan bogʻliq intellektual mulkni himoya gilishni ta'minlash uchun yangi qonunlar va qoidalar ishlab chiqilmoqda. Masalan, AQSh da sun'iy intellekt tomonidan yaratilgan intellektual mulk huquqlari boʻyicha muammolarni hal qilishga qaratilgan maxsus qonunlar va huquqiy normativlar mavjud. Xalqaro intellektual mulkni himoya qilish tizimi WIPO (Intellektual Mulkni Himoya qilish Butunjahon Tashkiloti) va TRIPS (Intellektual Mulk Huquqlari bilan bog'liq Savdo jihatlari bo'yicha Bitim) singari tashkilotlar orqali asalalar koʻrib chiqilmoqda. Tavsiyalar va Takliflar: 1.Yangi qonunchilikni ishlab chiqish: Sun'iy intellekt tomonidan yaratilgan intellekt