BOLALARDA DOLIXOSIGMA KASALLIGIDA ANTROPOMETRIK KO‘RSATKICHLAR TADQIQOTINI OLIB BORISH

Аннотация

This article presents a study conducted at the Kashkadarya Regional Children's Multidisciplinary Medical Center to assess the anthropometric parameters in children with dolichosigma admitted during the second quarter of 2021-2022. The study observed that among childhood diseases, dolichosigma is detected in up to 32% of cases. Anthropometric indicators in dolichosigma: It was found that height, chest circumference, head circumference, and arm and leg length in boys were 58.8% below normal, while body weight in boys was 59.7% below normal. Keywords: Children, large intestine disease, anthropometric indicator, body mass, sleeplessness, loss of appetite. Muammoning dolzarbligi: Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, qabziyat maktabgacha yoshdagilarning 3% ida, maktab yoshdagilarning 1- 2%da uchraydi. Umuman, bolalarda dolixosigma kasalligida qabziyatni uchrashi 5- 10% ga yetadi (Librizzi J., Flores S., Morse K., Kelleher K., Carter J., Bode R. 2017) va bu holat ushbu patologiyani ijtimoiy ahamiyatli muammolar qatoriga qo‘shadi. “Rossiya Federatsiyasida qabziyat barcha tekshirilgan bolalarda 30% va gastroenterologik patologiyasi bor bemorlar ichida 49% uchraydi” (Komarova Ye. V., Petrova A. V., Potapov A. S., va boshq. 2007). Surunkali qabziyat-Bolalar gastroentrologiyasining dolzarb muamolaridan biri xisoblanadi. Qabziyat bilan murojat pediatr shifokorlarga 3% va bolalar gastroentrolog 25% ni tashkil qiladi [2, 3, 4, 5] To‘g‘ri ichakning butun prolapsasi qalinligi va ichakni ichki devorlari bilan anal teshik orqali to‘g‘ri ichak devorining barcha qatlamlarining dumaloq chiqishi. Yillik kasallanish 100 000 kishiga 2,5 ta holat odamlarda uchrab, asosan keksa odamlar orasida kasallanish jins bo‘yicha erkaklar va ayollar nisbati taxminan 1:92 teng [10] Zamonaviy proktologiyada, yangi jarrohlik usullarining mavjudligi chanoq a’zolarining prolapsasi xususan, to‘g‘ri ichak prolapsi ichaklarda jarrohlik proktologiyasi masalasi dolzarb bo‘lib qolmoqda, bu kasalliklarning ko‘p tarqalishi va yagona maxsus davolash usulining yo‘qligi bilan bog‘liq. Yaqin yillar davomida turli xil takomillashtirilgan eksplantlar yordamida rektopeksiyaga ustunlik berildi [8, 9, 11]. 25 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 4 (50) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 Sulaymonov A.S. (1998 yil) keltirgan ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekiston sharoitida dolixosigma kasalligi 25% ga yaqin bolalarda uchraydi [1]. Jahon sog‘liqni saqlash ma’lumotlariga ko‘ra dunyo tibbiyot soxasida bolalar o‘limi eng asosiy muammolardan biri bo‘lib kelmoqda. Bugungi kunda bolalar o‘limi darajasi 1000 ta tirik tug‘ilgan bolalarda 15,6% to‘g‘ri kelishiga qaramasdan bolalar tug‘ilishi ko‘rsatkichi juda past,yani 9,1% qilmoqda. Jumladan 5 yoshgacha bolalar o‘lim ko‘rsatkichi O‘zbekistonda 2018 yilda 9,8 ming nafarni tashkil qilmoqda [6, 7] Qashqadaryo viloyat sog‘liqni saqlash boshqarmasi statistik ma’lumotlariga ko‘ra, bolalar kasalliklari orasida dolixosigma kasalligi 32% gacha aniqlanayotganligi kuzatilmoqda. Shu boisdan dolixosigma kasalligida mavjud bo‘lgan morfofunksional o‘zgarishlar va uning asoratlari: qabziyat, disbakterioz va uning korreksiya qilishda yangicha yondoshuv hamda bolalarning jismoniy rivojlanishini ko‘rsatib beruvchi antropometrik ko‘rsatkichlarni kompleks o‘rganish mavzuning dolzarbligini ko‘rsatmoqda. Tadqiqot maqsadi: Bolalarda dolixosigma kasalligida yuzaga keladigan antropometrik ko‘rsatkichlarni baholashdan iborat. Tekshiruv usullari va meteriallari: Tadqiqot material sifatida O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi Qashqadaryo viloyat bolalar ko‘p tarmoqli tibbiyot markazida 2022-2024 yil II-chorakda kelgan o‘n sakkiz yoshgacha bo‘lgan 75 nafar yo‘g‘on ichak kasalliklari mavjud bemor bolalar ustida olib borildi. Tekshiruv uchun Dolixosigma kasalligi bilan yotib davo muolajalarini olgan bemor bolalarni antropometrik ko‘rsatkichlari: Buy uzunligi, ko‘krak qafasi aylanasi, oyoq-qullar uzunligi, tana massasi ko‘rsatkichlari asos qilib olindi. Tadqiqotimizda instrumental (antropometrik tasma yordamida), massani o‘lchov tarozisida, statistik usullari qo‘lanildi. Dolixosigma kasalligi bilan yotib davolangan bemorlarning yoshi va jinsi bo‘yicha materiallarning taqsimlanishi abs, %. Umumiy bolalar, Bolalar Yosh guruhlar nafar O‘g‘il Qiz Erta bolalik 12 9 nafar (12%) 7 nafar (9,3%) Bolalikni 1 davri 13 8 nafar (10,6%) 6 nafar (8%) Bolalikni 2 davri 25 13 nafar (17,3%) 10 nafar (13,3%) Katta maktab yoshi 25 10 nafar (13,3%) 12 nafar (16%) davri Jami 75 44 nafar (58,6%) 31 nafar (41,4%) 26 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 4 (50) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 Tadqiqot natijalarini statistik qayta ishlashda «Statistica for Windows 10,0» personal kompyuterining amaliy dastur paketidan foydalanildi. Tadqiqot natijalari: Bemorlar va ota-onalaridan surab-surishtiruv davomida anamnezida ich kelishining buzilishi, ich qotish (qabziy