Статистическое исследование деятельности фермерских хозяйств республики Узбекистан

Аннотация

Ушбу мақолада Ўзбекистон иқтисодиётининг ривожланиш шароитида, фермер хўжаликларининг ўрни, уларнинг фаолияти, иқтисодиётга қўшадиган ҳиссаси, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини тайёрлаш, сақлаш, қайта ишлаш ва сотиш, шунингдек сервис хизматлари кўрсатиш соҳасида фермер хўжаликларининг ўзаро кооперацияси муаммолари ўрганилиб тадқиқ этилди ва бу муаммоларни ҳал этишда тегишли хулоса ва таклифлар берилди. Асосий тушунчалар: эркин рақобат, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари, фермер хўжаликлари, кооперация, деҳқон хўжалиги, озиқ-овқат, чорвачилик. СТАТИСТИЧЕСКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ФЕРМЕРСКИХ ХОЗЯЙСТВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН Ахмедова Мавлуда Шавкатовна - ТГЭУ старший преподаватель кафедры “Статистики” Аннотация. В данной статье были изучены и исследованы проблемы взаимного сотрудничества фермерских хозяйств в области развития экономики Узбекистана, их деятельности, вклада в экономику, подготовки, хранения, переработки и реализации сельскохозяйственной продукции, а также оказания сервисных услуг, а также сделаны соответствующие выводы и предложения по решению этих проблем. Ключевые слова: Свободная конкуренция, сельскохозяйственная продукция, фермерские хозяйства, кооператив, сельское хозяйство, продовольствие, животноводство. STATISTICAL RESEARCH OF ACTIVITY OF FARMER FARMS OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN Akhmedova Mavluda Shavkatovna - TSUE senior lecturer of the department “Statistics” Annotation. In this article, the problems of mutual cooperation of farmer farms in the field of development of the economy of Uzbekistan, their activities, contribution to the economy, preparation, storage, processing and sale of agricultural products, as well as the provision of Service services were studied and investigated, and relevant conclusions and proposals were made in solving these problems. Keywords: Free competition, agricultural products, farming farms, cooperative, farming, food, livestock. Кириш. Мамлакат тараққиётининг бугун- моқли фаолиятни ривожлантиришга қулай ги босқичидаги асосий вазифа–қисқа давр мо- шарт-шароитлар яратиш, уларнинг рентабел- байнида иқтисодиётда эркин рақобат муҳитини лик даражасини кўтариш, қишлоқ жойларда қў- шакллантириш, хусусий секторни янада ривож- шимча янги иш ўринлари ташкил этиш, шу- лантириш орқали унинг ЯИМ ҳажмидаги салмо- нингдек, қишлоқ аҳолиси даромадларини оши- ғини яқин истиқболда 65 фоизга етказиш дол- риш ва турмуш шароитларини яхшилаш мақса- зарб вазифа қилиб қўйилган. Бу ўз навбатида дида 2017-2021 йилларда фермер хўжаликлари иқтисодиётнинг барқарор ривожланиши ва са- фаолиятини янада ривожлантиришнинг қуйи- марадорлигининг ўсиши аҳоли даромадлари ва даги устувор йўналишлари белгилаб берилди: фаровонлигининг ошиши, қишлоқда мулкдор-  ҳудудларнинг табиий-иқлим, ижтимоий- лар қатламини мукаммал шаклланиши ҳамда иқтисодий хусусиятлари, шунингдек, мавжуд мавжуд ижтимоий муаммоларни тезкорлик би- моддий-техник ресурслар ҳамда кадрлар сало- лан ҳал этишга имконият яратади. ҳиятини ҳисобга олган ҳолда кўп тармоқли фер- Ўзбекистон Респубилкаси Президенти- мер хўжаликлари фаолиятини ривожлантириш- нинг 2017 йил 7 февралдаги “Ўзбекистон Рес- ни рағбатлантиришнинг ташкилий-иқтисодий публикасини янада ривожлантириш бўйича механизмларини жорий қилиш; Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги ПФ-4947-  қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини тай- сонли фармони ижросини таъминлаш ҳамда ёрлаш, сақлаш, қайта ишлаш ва сотиш, шунинг- қишлоқ хўжалигини барқарор ривожлантириш, дек сервис хизматлари кўрсатиш соҳасида фер- самарадорлигини ошириш, уни диверсифика- мер хўжаликларининг ўзаро кооперациясини ция қилиш ва фермер хўжаликларида кўп тар- ривожлантириш; Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил, 4-сон 359 ҚИШЛОҚ Х ЎЖАЛИГИ  қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етишти- ривожлантириш, мулкдорлар синфини шакл- ришда замонавий интенсив ресурс тежовчи лантириш ҳамда уларнинг мустақиллигини таъ- агротехнологияларни кенг қўллаш, қишлоқ хў- минлаш бўйича босқичма-босқич ислоҳотлар жалигини диверсификациялаш ҳамда ишлаб чи- амалга оширилди, ислоҳотларнинг дастлабки қаришнинг илғор техологияларини ўзлашти- босқичида фермер ва деҳқон хўжаликлари фао- риш асосида ер-сув, моддий-техника ва молия- лиятини ташкил этиш, қишлоқ хўжалиги маҳсу- вий ресурслардан оқилона фойдаланиш. лотларини етиштиришда уларни етакчи кучга Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва- айлантириш бўйича мустаҳкам ҳуқуқий асос зирлиги, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, ҳамда зарур шарт-шароитлар яратилди, қабул Ўзбекистон Фермерлари Кенгаши, Қорақалпо- қилинган “Фермер хўжалиги тўғрисида” ва “Деҳ- ғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва ви- қон хўжалиги тўғрисида”ги қонунлар ернинг лоятлар ҳокимликлари томонидан ишлаб чи- ҳақиқий эгаси сифатида фермер ва деҳқон хўжа- қилган фермер хўжаликларида 2017-2021 йил- ликларининг ҳуқуқий мақомини аниқ белгилаб ларда кўп тармоқли фаолиятни босқичма-бос- берди ҳамда уларнинг қишлоқ хўжалиги маҳсу- қич ташкил этиш прогноз кўрсаткичлари тас- лотларини ишлаб чиқарувчи асосий субъектлар диқланди[1]. сифатида шаклланиши ва ривожлан