ОТНОШЕНИЯ ВИРТУАЛЬНОСТИ И ПОДРОСТКОВ В СОЦИАЛЬНОМ ОБЩЕСТВЕ ВЛИЯНИЕ ВСЕЛЕННОЙ

Аннотация

Ushbu maqola texnika taraqqiyoti asrida inson hayotiga kirib kelgan virtual olam, uning jamiyatga ta’siri, o‘smir yoshlarning ongiga olib kirgan salbiy illatlari hamda uni bartaraf etish istiqbollari haqidadir. Kalit so‘zlar:virtual olam, texnokratik, IT, in’ikos, ekzistensial, umumplanetar ong,aksiologiya, aksiosfera, dominant, kinematograf. Bugun insoniyat fan-texnika taraqqiyoti eng yuksak cho‘qqiga ko‘tarilgan davri da yashayotganligi bilan ham faxrlanadi, ham sarosimaga tushadi. Garchi insoniyat ushbu voqelikka ulkan aql-idrok va salohiyat orqali erishgan bo‘lsa-da, ulardagi moddiylik xususiyati birlamchi mohiyatga ega bo‘lgani uchun bugun bir qancha muammolarni yuzaga chiqara boshladi. Zamonaviy jamiyatlarda IT rivoji jamiyat moddiy taraqqiyotiga xizmat qilib, ma’naviy munosabatlarni o‘z soyasida qoldir moqda. Har qanday jamiyatda va har bir davrda farzand ta’lim-tarbiyasi eng ustuvor vazifa bo‘lib kelganligi hech kimga sir emas. Hozirgi axborot texnologiyalari va internetning shiddat bilan rivojlanishi virtual reallikni shakllanishiga olib keldi, hamda bu reallikning o‘smirlar dunyoqarashiga, ta’lim-tarbiyasiga ta’siri ham ijobiy, ham salbiy jihatdan o‘zini namoyon qilmoqda. Bu ta’sirlar o‘z navbatida, ta’lim tizimidagi fanlardan o‘smirlarga chuqur bilim berib uning fikrlash doirasini shakllantirishga yo‘naltirish kerakligini ko‘rsatmoqda. Shu boisdan ham biz ushbu maqolada bolalar ta’lim-tarbiyasida virtual olam hamda virtual reallikning salbiy va ijobiy ta’siri masalasiga ijtimoiy-falsafiy jihatdan yondashib yoritishga urinib ko‘ramiz. Bunda biz, kompyuter va internet olamidagi virtual reallikning o‘smirlar ongiga ta’siri haqida to‘xtalib, ba’zi ijtimoiy muammolarga e’tibor qaratamiz. Shu bilan birga, o‘smirlarning dunyoqarashi va fikrlash doirasini shakllantirishda ta’lim tizimida ijtimoiy-gumanitar fanlarni o‘qitishda virtual ko‘rgazmali qurollarning ahamiyatini ko‘rib chiqamiz. Inson dunyoda yashashdan maqsadi nima ekanligini bilmasa, u har tomondan yutqazgan hisoblanadi. Unga jon berilgan ekan, u buni ne’mat bilib, o‘z oldiga oliy maqsadlar qo‘yib borishi kerak. Har kuni yaxshi amallar qilib, atrofdagilarga yordam berishga harakat qilishi lozim. Inson birgina maqsad qo‘yib olib, shuni amalga oshirish ilinjida harakat qilib borsa, ketayotgan vaqti ham taqsimlangan bo‘ladi. Natijada, bekorchilikka vaqti qolmaydi. Yosh onalar bolalarini tinchlantirish maqsadida gadjetlardan foydalanishi, bola yig‘lasa qo‘liga telefon berib qo‘yib, o‘z ishi bilan andarmon bo‘lishi eng yomon holdir. Bolaga e’tibor kerak, telefon emas. Unga tarbiya beradigan eng ahamiyatli davrda telefon berilsa... Bugun kitob o‘qimaydigan odamlarning bahonasi – yaxshi kitob yo‘q. Aslida juda qiziqarli, o‘qishli kitoblar mo‘l. Faqat ota-onalar farzandlariga yo‘nalish berishi va tanlashni o‘rgatishi lozim. Biror kitob haqida gap ketsa, elektron nusxasini so‘raydiganlar ko‘p. Kitobdan o‘qimgan odamni elektron nusxani o‘qishiga ishonmayman. Taraqqiyot o‘z so‘zini aytib turibdi. Bugun texnika mo‘’jizasi bo‘lib ko‘ringan buyum ertaga oddiy matohga aylanib, o‘rniga yuz chandon yaxshisi chiqmoqda. Rivojlanishdan asosiy maqsad turmush tarzini yengillashtirishdir. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlarining “Ijtimoiy odoblar” kitobida “Jumladan, matbuot va axborot vositalaridan foydalanishning ham me’yori bo‘lishi kerak. Ulardan o‘ziga, oilasiga, xalqiga va vataniga foydali bo‘ladigan narsalar haqida ma’lumotni olish mumkin. Buning uchun rejali ish yuritish kerak bo‘ladi. Ma’lum soatlarda ma’lum narsani ko‘rish, o‘qish yoki Andijon davlat pedagogika instituti universaljurnal.uz 448 “Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim, fan, innovatsiya va ilmiy tadqiqotlarning salmoqli natijalari: muammo va yechimlar” mavzusida Respublika ilmiy anjuman to’plam materiallari 2024-yil 19-aprel kun. eshitish mumkin”.Odam yuz yil yashasa ham umr qisqa. Uni ilm olish va o‘rganishga sarflagan ma’qul. Virtualolamdan ham ilm yo‘lida yaxshilik maqsadida foydalansak, o‘z- o‘zidan bu qurilmalar bizga xizmat qiladi. Hozirgi axborot texnologiyalari va internetning shiddat bilan rivojlanishi virtual reallikni shakllanishiga olib keldi, hamda bu reallikning bolalar dunyoqarashiga, ta’lim-tarbiyasiga ta’siri ham ijobiy, ham salbiy jihatdan o‘zini namoyon qilmoqda. Bu ta’sirlar o‘z navbatida, ta’lim tizimidagi fanlardan bolalarga chuqur bilim berib uning fikrlash doirasini shakllantirishga yo‘naltirish kerakligini ko‘rsatmoqda. Shu boisdan ham biz ushbu maqolada bolalar ta’lim-tarbiyasida virtual olam hamda virtual reallikning salbiy va ijobiy ta’siri masalasiga ijtimoiy-falsafiy jihatdan yondashib yoritishga urinib ko‘ramiz. Bunda biz, kompyuter va internet olamidagi virtual reallikning bolalar ongiga ta’siri haqida to‘xtalib, ba’zi ijtimoiy muammolarga e’tibor qaratamiz. Shu bilan birga, bolalarning dunyoqarashi va fikrlash doirasini shakllantirishda ta’lim tizimida ijtimoiy-gumanitar fanlarni o‘qitishda virtual ko‘rgazmali qurollarning ahamiyatini ko‘rib chiqamiz. Bir