Тексты лекцийO’zMU, Mikrobiologiya va biotexnologiya kafedrasi mudiri +32013
BULUTLI HISOBLASHLAR VA ULARNING ASOSIY TUSHUNCHALARI. BULUTLI SAQLASH MODELLARI
BULUTLI SAQLASH MODELLARI · Hayitmurodov Ilhom G‘ani o‘g‘li · Negmatova Sevinch Ergash qizi (Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika yo‘nalishi)
Естественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования · 2026
Аннотация
Технологии облачных вычислений стали неотъемлемой частью современных информационных технологий, обеспечивая более эффективное и экономичное управление ИТ-инфраструктурой. Эта технология позволяет пользователям хранить, обрабатывать и получать доступ к данным удаленно через интернет-серверы. Ключевое концепции облачных вычислений включают программное обеспечение как услугу (SaaS), платформу как услугу (PaaS) и инфраструктуру как услугу (IaaS). Эти модели предоставляют пользователям доступ к различным уровням сервисов, оптимизируя потребности в ИТ-ресурсах. Модели облачного хранения данных делятся на частное облако, общественное облако, публичное облако и гибридное облако. Каждая модель обладает различными преимуществами с точки зрения безопасности, управления и условий использования. В данной статье рассматриваются основные концепции облачных вычислений, их преимущества и недостатки, а также особенности различных моделей облачного хранения. Ключевые слова: облачные технологии, облачные вычисления, программное обеспечение как услуга (SaaS), платформа как услуга (PaaS), инфраструктура как услуга (IaaS), общественное облако, частное облако, публичное облако, гибридное облако, виртуализация, центр обработки данных, облачное хранилище, облачная безопасность, грид-вычисления, услуги по требованию, масштабируемость, сетевая инфраструктура, архитектура облачных вычислений, автоматизированное управление. Kirish: Bulutli hisoblashning tarixi va rivojlanishi. Bulutli hisoblashning asosiy tushunchalari: Bulut, bulutli hisoblash nima? Bulutli hisoblash (Cloud Computing) – bu internet orqali turli xizmatlar (masalan, serverlar, saqlash joylari, ma'lumotlar bazalari, tarmoq imkoniyatlari, dasturiy ta'minotlar va boshqalar) taqdim etiladigan texnologiya. Bu texnologiya foydalanuvchilarga o'zlarining kompyuter qurilmalarida fizik uskunalar va dasturiy ta'minot o'rnatmasdan, turli xil hisoblash resurslaridan foydalanish imkoniyatini beradi. Bulutli hisoblashning asosiy tushunchalari quyidagilarni o'z ichiga oladi: Xizmat sifatida infrastruktura (Infrastructure as a Service, IaaS): Bu modelda foydalanuvchilarga virtualizatsiya orqali hisoblash quvvati, saqlash joyi va tarmoqlar kabi infrastruktura komponentlari xizmat sifatida taqdim etiladi. Masalan, Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure va Google Cloud Platform. Platforma sifatida xizmat (Platform as a Service, PaaS): Bu modelda ishlab chiquvchilarga dasturiy ta'minot va ilovalarni ishlab chiqish va ishga tushirish uchun kerakli platforma va asbob-uskunalar taqdim etiladi. PaaS yechimi orqali ishlab chiquvchilar dasturlash tillari, kutubxonalar va xizmatlardan foydalanishlari mumkin. Misollar: Google App Engine, Heroku. Dasturiy ta'minot sifatida xizmat (Software as a Service, SaaS): Bu modelda dasturiy ta'minotlar bulut orqali taqdim etiladi va foydalanuvchilar brauzer orqali ularga kirishlari mumkin. Bu modeldagi dasturiy ta'minotlar odatda obuna asosida taqdim etiladi. Misollar: Google Workspace, Microsoft Office 365, Salesforce. Jamoa sifatida xizmat (Everything as a Service, XaaS): Bu atama bulutli hisoblashning turli xil modellari va xizmatlarini ifodalash uchun ishlatiladi. Bu, o'z navbatida, 69 foydalanuvchilarga ko'proq moslashuvchanlik va kengaytirilgan xizmatlar to'plamini taqdim etish imkonini beradi. Bulutli hisoblash resurslari talabga qarab avtomatik ravishda kengaytirilishi yoki qisqartirilishi mumkin, bu esa foydalanuvchilarga faqat o'z ehtiyojlariga mos keladigan resurslardan foydalanish imkonini beradi. Bulutli xizmatlar foydalanuvchilarga tezkor hisoblash imkoniyatini taqdim etadi, bu esa dasturlar va xizmatlarning yuqori qobiliyatini va mavjudligini. Bulutli xizmatlar internet orqali istalgan joydan kirish imkoniyatini beradi, bu esa masofadan ishlash va global jamoalarni boshqarishni osonlashtiradi. Bulutli provayderlar ma'lumotlar xavfsizligi va himoyasi uchun turli xil texnologiyalardan va amaliyotlardan foydalanadilar, lekin foydalanuvchilar ham o'z ma'lumotlari xavfsizligiga e'tibor berishlari kerak. Bulutli hisoblashning ushbu asosiy tushunchalari korxonalar va yakka foydalanuvchilarga katta miqdordagi hisoblash resurslaridan, osonmiqyoslanuvchanlikdan va qulaylikdan foydalanish imkoniyatini beradi. Bulutli hisoblashning tarixi va rivojlanishi bir qator bosqichlardan iborat bo'lib, bu texnologiya o'tgan asrlarda kompyuter texnologiyalari va internetning o'sishi bilan chambarchas bog'liq. Bulutli hisoblash g'oyasi ilk marta 1960- yillarning oxirlarida paydo bo'lgan, lekin uning amaliy tatbiqi va keng tarqalishi 21-asrning boshlarigacha kuzatilmagan. Keling, bulutli hisoblashning tarixi va uning asosiy rivojlanish bosqichlarini ko'rib chiqamiz: 1960-yillar: Konseptual Asoslar John McCarthy, kompyuter fanlari sohasida taniqli olim, 1960-yillarning oxirlarida "kompyuter vaqtini xuddi suv, gaz kabi kommunal xizmatlar sifatida taqdim etish" g'oyasini ilgari surgan. Bu bulutli hisoblashning dastlabki konseptsiyasini bildiradi, lekin o'sha davrdagi te
Доказательный фрагмент
«Технологии облачных вычислений стали неотъемлемой частью современных информационных технологий, обеспечивая более эффективное и экономичное управление ИТ-инфраструктурой.»
Образец извлечения
Демо-превьюТехнологии облачных вычислений стали неотъемлемой частью современных информационных технологий, обеспечивая более эффективное и экономичное управление ИТ-инфраструктурой. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Cloud technologies, cloud computing, Software as a Service (SaaS), Platform, bulutli hisoblash (Cloud Computing), jamoat buluti (Public Cloud), jamoaviy bulut (Community Cloud), ko‘lamlanuvchanlik (Scalability), shaxsiy bulut (Private Cloud), virtualizatsiya, ma’lumotlar markazi (Data Center), bulutli saqlash (Cloud Storage), tarmoqli hisoblash (Grid Computing), gibrid bulut (Hybrid Cloud), xizmat sifatida dasturiy ta’minot (SaaS – Software as a Service), internet orqali xizmat ko‘rsatish (On-Demand Services), tarmoq infratuzilmasi, xizmat sifatida platforma (PaaS – Platform as a Service), bulutli xavfsizlik (Cloud Security), avtomatlashtirilgan boshqaruv., xizmat sifatida infratuzilma (IaaS – Infrastructure as a Service), Bulutli texnologiyalar, bulutli hisoblash arxitekturasi
Смежные источники
Медицина и инновацииМ Сабиров, О Скосырева +12021
Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
ЖУРНАЛ ПРАВОВЫХ ИССЛЕДОВАНИЙСуванов Сардор Бахадирович2026