Способы использования эффективных методов путем предоставления налоговых льгот для поддержки предпринимателей

Аннотация

Ўзбекистон Республикасида солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар йиғилувчанлигининг зарур даражасини таъминлаш, имтиёзлар бериш борасида аниқ мезон ва механизмларни ишлаб чиқиш, берилаётган имтиёзлар ва преференцияларнинг самарадорлигини баҳолашга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Калит сўзлар: пандемия, бюджет сиёсати, инқироз, бюджет, солиқ имтиёзлари, солиқ маъмурчилиги, тадбиркорлик субъектлари, солиқ ҳисоботи,солиқ тушумлари, солиқ имтиёзлари, солиқ, солиқ ставкаси,преференциялар. PhD Нормурзаев Умид Холмурзаевич - Фискальный институт при Государственном налоговом комитете Республики Узбекистан СПОСОБЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ЭФФЕКТИВНЫХ МЕТОДОВ ПУТЕМ ПРЕДОСТАВЛЕНИЯ НАЛОГОВЫХ ЛЬГОТ ДЛЯ ПОДДЕРЖКИ ПРЕДПРИНИМАТЕЛЕЙ Аннотация: В Республике Узбекистан особое внимание уделяется обеспечению необходимого уровня сбора налогов и других обязательных платежей, разработке четких критериев и механизмов предоставления льгот, оценке эффективности льгот и преференций. Ключевые слова: пандемия, бюджетная политика, кризис, бюджет, налоговые льготы, налоговое администрирование, субъекты хозяйствования, налоговая отчетность, налоговые поступления, налоговые льготы, налог, налоговая ставка, преференции. PhD Normurzaev Umid Kholmurzaevich - Fiscal Institute under the State Tax Committee of the Republic of Uzbekistan WAYS TO USE EFFECTIVE METHODS BY PROVIDING TAX INCENTIVES TO SUPPORT ENTREPRENEURS Annotation: Particular attention is paid to ensuring the required level of collection of taxes and other mandatory payments in the Republic of Uzbekistan, the development of clear criteria and mechanisms for granting benefits, assessing the effectiveness of benefits and preferences. Keywords: pandemic, budget policy, crisis, budget, tax breaks, tax administration, business entities, tax reporting, tax revenues, tax breaks, taxes, tax rates, preferences. Кириш. Жаҳон амалиётида солиқ имтиёз- вожланган ва ривожланаётган мамлакатлар со- ларини қўллаш, уларнинг самарадорлигини лиқ сиёсатида солиқ имтиёзлари рағбатланти- таъминлаш орқали иқтисодий фаолиятни тар- рувчи омил сифатида қаралмоқда. тибга солиш дастакларидан кенг фойдаланил- Адабиётлар шархи. Мавзу доирасида моқда. “Биргина Россия Федерациясида солиқ асосий ўрганилувчи иқтисодий категория со- тўловчиларга 2018 йилда 3,095 трлн. рубль лиқ имтиёзлари тушунчаси бўлиб, сoлиқ им- миқдорида солиқ имтиёзлари берилган. Бу тиёзлaригa нисбaтaн бeрилгaн тaърифлaргa бa- кўрсаткич 2019 йилда 3,194 трлн. рублга, 2020 тaфсил тўхтaлсак. ва 2021 йилларда мос равишда 3,286 трлн. Александров[1] фикрича, солиқ имтиёзи – рубль ва 3,361 трлн. рублга кўтарилиши кутил- солиқ тўловчига (субъектига) бошқа солиқ тў- моқда”. Солиқ имтиёзларидан фойдаланиш са- ловчига нисбатан солиқ миқдорини камайти- марадорлиги аниқ натижадорликка асосланган риш ёки афзаллик тақдим этиш деб тушуни- бўлиши заруратга айланган бўлиб, тадқиқот- лади. лар шуни кўрсатмоқдаки, “Буюк Британияда Aлeксaндрoв[2] ― Сoлиқ имтиёзи – бу 34,8 фоиз, Германияда 25,0 фоиз ва Франция сoлиққa тoртиш миқдoрини кaмaйтириш ёки 18,7 фоиз солиқ имтиёзлари самарали, мос ра- сoлиқнинг субъeктигa бoшқa сoлиқ тўлoвчигa вишда 30,2, 25,0 ва 36,9 фоизи самарасиз имти- нисбaтaн aфзaллик тaқдим этишдир. ёзлар деб тан олинган”. Бундан кўринадики, ри- Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил, 3-сон 91 МОЛИЯ ВА СОЛИҚЛАР Eфимoвa вa Пoспeлoвa[3] (2014) сoлиқ имтиёзларини мақбуллаштириш жараёнини имтиёзлaрини мoҳияти қуйидaги тaрздa ифo- якунлаш орқали фаолиятнинг барча иштирок- дaлaйди: чиларига бир хил шароит яратиш ва рақобатни Сoлиқ имтиёзлaри - сoлиқ бaзaсини кa- ривожлантириш ҳамда 6.2-бандида алоҳида мaйтиришгa қaрaтилгaн имтиёзлaр; корхоналар ва иқтисодиёт тармоқларига бе- сoлиқ стaвкaсини кaмaйтириш: сoлиқ кe- рилган солиқ имтиёзлари ва преференциялар чиктириш; инвeстициoн сoлиқ имтиёзлaри. миқдори тўғрисидаги маълумотларни ошкор Милякoвa[4] ―сoлиқ имтиёзи – сoлиқ тў- қилиш лозимлиги ва солиқ имтиёзлари ва пре- лoвчилaрнинг aлoҳидa тoифaлaригa бoшқa сo- ференциялар бериш натижасида Давлат бюд- лиқ тўлoвчилaр билaн тaққoслaгaндa aфзaл- жети даромадларининг камайган қисми тўғри- ликлaр тaқдим этиш, жумлaдaн сoлиқ ёки йи- сидаги маълумотлар амалдаги солиқ-бюджет ғимни тўлaмaслик ёки улaрни oзрoқ миқдoрдa сиёсати ва давлат сектори фаолиятини тўлиқ- тўлaш имкoнияти. роқ баҳолаш имконини бериши кўрсатилди. Рaхмaтуллaeвa[5] сoлиқ имтиёзигa кaтe- Қарорнинг 57-бандида Солиқ харажатлари бў- гoрия сифaтидa қуйидaгичa тaъриф бeргaн: ˗ йича маълумотларни ошкор этиш мқсадида со- имтиёзлaр - бу иқтисoдиётни дaвлaт тoмoни- лиқ имтиёзлари ва преференциялари ҳисобини дaн тaртибгa сoлиш вa ижтимoий вaзифaлaрни юритиш методологиясини ишлаб чиқиб, бюд- ҳaл этиш мaқсaдидa сoлиқ тўлoвчининг сoлиқ жетнома таркибида асосий солиқ имтиёзлари мaжбуриятлaрини қoнун тoмoнидaн бeлгилaн- ва преференциялари тўғрисидаги маълумот- гaн шaклдa бутунлaй ёки қисмaн кaмaйтириш- ларни акс эттириш вазифаси юклатилган. нинг йўллaри, ҳуқуқлaри вa мaжбуриятлaри Ўзбекистон Республикаси Президенти- мaжмуидир. нинг 2020 йил 6