Развитие животноводства в фермерских хозяйствах является одним из приоритетов сокращения бедности.

Аннотация

The development of animal husbandry in the country's farms is one of the priorities for poverty reduction. As a result of the rapid development of the livestock sector, the introduction of modern and innovative methods, the volume and variety of products have increased, and the population is provided with high-quality and affordable local livestock products. Such results are achieved due to the selfless labor of our people and increasing the efficiency of natural and economic factors, especially farms. Over the years of independence, new technologies have been introduced into the existing processes of processing meat and meat products in our country. In particular, a great deal of thoughtful work has been done to improve the breed population. Therefore, the development of animal husbandry in farms of the Republic of Uzbekistan is one of the key issues in poverty reduction. Keywords: Agriculture, agro-industrial complex, farms, structural reforms, food security, livestock products, modern technologies, fodder base Ўзбекистон Республикаси иқтисодиётида сан буғдой ва пахта учун тақсимлангани сабаб- чорвачилик соҳаси муҳим ўрин эгаллайди. Фер- ли пайдо бўлди. Яна бир муҳим муаммо чорва- мер хўжаликларида чорвачилик маҳсулоти иш- дорлар учун зарур хизмат кўрсатиш инфрату- лаб чиқарилиши муҳим ижтимоий аҳамиятга зилмасининг талаблар даражасида ривожлан- эга бўлиб, қишлоқ аҳолиси учун муҳим даромад маганлиги ҳисобланади. Ушбу ҳолат республи- ва озиқ-овқат манбаи ҳисобланади. Чорвачилик када хом-ашё, озиқ-овқат маҳсулотлари ва халқ хўжаликларининг кичиклиги уларга замонавий истеъмоли моллари ишлаб чиқариш ривожлан- технологияларни жорий этишда муайян қийин- тирилишини тақозо этмоқда. чиликлар туғдирмоқда ва чорвачиликда кўлам 2020 йил бўйича Ўзбекистон Республика- миқёсидаги самарадорликка эришиш имкония- сида ишлаб чиқарилган қишлоқ хўжалиги маҳ- тини чеклаб қўймоқда, бунинг натижасида сут сулотлари ҳажми 93,6 трлн. сўмни ёки 2019 соғиб олишнинг самарадорлиги паст бўлиб қол- йилнинг мос даврига нисбатан 102,7 % ни, шу моқда. Чорвачилик тармоғи ривожланишда бир жумладан, деҳқончилик маҳсулотлари – 39,4 қатор қийинчиликларга дуч келмоқда. Улардан трлн сўмни (104,0 %), чорвачилик маҳсулотлари бири - озуқа экинлари майдонининг 1991 йил- – 54,2 трлн сўмни (101,6 %) ташкил қилди [7, дан буён 70 фоиздан кўпроққа қисқариши са- 142 бет]. бабли пайдо бўлган ем-хашак танқислиги ҳисоб- Ўзбекистон Республикаси Президенти ланади. Ушбу муаммо ерни бошқа экинлар, асо- Ш.М. Мирзиёев таъкидлаганидек: - «Янги йилда Иқтисодиёт ва таълим / 2021 № 1 232 ҚИШЛОҚ Х ЎЖАЛИГИ иқтисодий ислоҳотларнинг пировард мақсади Ўзбекистон Республикасида чорвачилик- камбағалликни қисқартириш ва аҳоли фаровон- ни ривожлантириш қандай аҳволда эканлигини лигини оширишдан иборат бўлади. Ушбу стра- аниқлаш учун аввало чорва моллари бош сони тегик мақсадларга ҳамма учун тенг имконият билан таркибини аниқлаб олиш лозим. Чорва яратадиган юқори иқтисодий ўсиш ҳисобига маҳсулотининг ҳажми ҳам шунга боғлиқ. Чорва эришилади. моллари сонининг ҳаракатини кузатиш, умуман Сўнгги тўрт йилда иқтисодиётимизнинг сони ва таркибини белгилаш уларнинг хўжалик барча жабҳаларига бозор механизмларини жо- категориялари, туманлар, вилоятлар бўйича рий этиш борасида жиддий қадамлар ташланди. тақсимланиши, чорва молларини урчитиш, чор- Эндиги вазифа – чуқур таркибий ислоҳот- вачиликни ривожлантириш, чорвачилик маҳсу- лар орқали узоқ муддатли барқарор ўсишнинг лотларини тайёрлашни режалаштириш, молхо- пойдеворини яратишдан иборат. Шуларни ино- налар қуриш, ем-хашак базасини кенгайтириш, батга олиб, кейинги йилда қуйидаги йўналиш- ишчи кучи билан таъминлаш ва чорвачиликда- ларда кенг қамровли ишларни амалга ошира- ги иш жараёнларини механизациялаш ва авто- миз. Биринчидан, камбағалликни қисқартириш матлаштириш соҳасида қатор тадбирларни ҳал борасида комплекс ёндашув ва ностандарт этиш учун ҳам зарурдир. усулларни жорий этамиз. Жадвал маълумотлари таҳлил қилинган- Бир ҳақиқатни аниқ тушуниб олишимиз да, 2018 йилда 2016 йилга нисбатан Ўзбекистон керак – камбағаллик масаласи кредит, ижти- Республикасида йирик шохли қорамоллар бош моий нафақа ёки уй бериш билан ўз-ўзидан ҳал сони 632,7 минг бошга, яъни 5,2 фоизга, шундан бўлиб қолмайди. сигирлар 408,7 минг бошга, яъни 9,7 фоизга, қўй Бунинг учун таълим, соғлиқни сақлаш, ва эчкилар 1882,6 минг бошга, яъни 9,6 фоизга, касб-ҳунарга ўқитиш, ичимлик сув, энергия ва отлар 21060,0 минг бошга 9,5 фоизга, парранда- йўл инфратузилмаси билан боғлиқ комплекс лар 19337,1 минг бошга, яъни 28,8 фоизга ош- муаммоларни ҳал этиб бориш керак». [1, 2-бет] ган. Аксинча, чўчқалар 26662 минг бошга, яъни 31,2 фоизга камайган (1-жадвал). 1-жадвал Ўзбекистон Республикаси фермер хўжаликларида чорва моллари бош сонининг ўзгариши (минг бош) 2018 йил 2016 2016 йил 2017 йил 2018 йил йилга нисбатан Ўтган Ўтган Ўтган Кўрсаткичлар Минг йилнинг Минг йилнинг мос Минг йилнинг мос (+;-) (%) бош мос даврига бош даврига бош даврига нисбатан % нисбатан % нисбатан % Йирик шохли қо