Вопросы обеспечения экономической устойчивости предприятий текстильной промышленности

Аннотация

Мазкур мақолада саноат корхоналари, хусусан тўқимачилик саноати корхоналарида иқтисодий барқарорликни таъминлаш масалалари хусусан, “иқтисодий барқарорлик” тушунчасининг мазмуни, моҳияти ва уни таъминлаш аҳамияти ҳамда унга таъсир этувчи омиллар ёритилган. Таян сўзлар: барқарорлик, иқтисодий барқарорлик, тизим барқарорлиги, иқтисодий омиллар, ижтимоий омиллар, атроф-муҳитнинг ҳаракатчанлиги Аннотация: В данной статье рассматриваются вопросы обеспечения экономической устойчивости промышленных предприятий, в частности предприятий текстильной промышленности: сущность и значение обеспечения экономической устойчивости, а также факторы, влияющие на нее. Ключевые слова: стабильность, экономическая стабильность, системная стабильность, экономические факторы, социальные факторы, экологическая мобильность Annotation: The article describes the issues of ensuring economic stability in industrial enterprises, especially in the textile industry, in particular, the content, essence and importance of the concept of "economic stability" and the factors influencing it. Keywords: stability, economic stability, stability of the system, economic factors, social factors, environmental mobility Кириш. Бугунги кунда тўқимачилик ва этишни янада чуқурлаштириш бўйича тизим- тикув трикотаж саноати Ўзбекистоннинг ли ишлар амалга оширилмоқда. Шунингдек, етакчи ва динамик ривожланиб бораётган тўқимачилик ва тикув-трикотаж саноати тармоқларидан бири ҳисобланади. Республи- ривожланишининг ҳар томонлама таҳлили, ка тўқимачилик ва тикув-трикотаж саноатида рақобатнинг кучайиши шароитида жаҳон бо- юқори ва барқарор ўсиш суръатларини таъ- зорининг ўзгарувчан конъюнктураси соҳани минлаш, тўғридан-тўғри хорижий инвести- давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, янада цияларни жалб қилиш ва ўзлаштириш, рақо- барқарор ва жадал ривожланиши механизм- батбардош маҳсулотларни ишлаб чиқариш ва ларини ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш- экспорт қилиш, модернизация қилишнинг ни тақозо этмоқда. Бу эса ўз навбатида, тўқи- стратегик муҳим аҳамиятга эга бўлган мачилик саноати корхоналарининг иқтисо- лойиҳаларини амалга ошириш ҳисобига дий барқарор ҳолатини таъминлашни дол- юқори технологияли янги иш ўринларини зарб масалалардан бири эканлигини асослай- яратиш, корхоналарни техник ва технологик ди. Чунончи, иқтисодий барқарор корхоналар янгилаш, илғор “кластер модели”ни жорий бозор конъюнктурасининг ўзгарувчан ша- этишга қаратилган таркибий қайта ташкил роитида ўз ўрнини сақлаган ҳолда хўжалик Иқтисодиёт ва таълим / 2021 № 1 11 САНОАТ ИҚТ ИСОДИЁТИ фаолиятини нафақат давом эттириш, балки – молиявий ва иқтисодий барқарорлик ишлаб чиқаришни янада кенгайтириш асоси- тушунчаларининг фарқлари аниқлаштирил- да рақобатбардошликни ошириш қобилияти- ган; га эга бўлади. – иқтисодий тизимнинг энг асосий ва Фикримизча, иқтисодий барқарорликни муҳим тавсифлари сифатида барқарорлик Ўзбекистон шароитида бозор омиллари таъ- ҳамда ривожланиш тушунчалари асосланган; сири, яъни глобал хом-ашё бозорларида нарх – ижтимоий ва иқтисодий тизимлар му- шаклланиши, импортга қарамлиги, миллий вофиқликлари бўйича техник тизимлар би- ишлаб чиқариш ва истеъмол, пул ва молия бо- лан баҳоланиши мумкин эмас. зорларининг ривожланиш даражаси ва улар Шунингдек, барқарорлик иқтисодчи дастакларининг самарадорлиги нуқтаи наза- олимлар томонидан амалга оширилган илмий ридан кўриб чиқиш муҳим ҳисобланади. тадқиқотларда корхоналар барқарорлиги- Мавзуга оид адабиётлар таҳлили. нинг ўзига хос белгилари, кўрсаткичлари ва Маълумки, тўқимачилик саноати корхонала- турларини эътиборга олган ҳолда бир неча рининг иқтисодий барқарорлиги катта ижти- бор тизимлаштирилган. моий аҳамиятга эга, чунки уларнинг фаолия- “Тизим барқарорлиги” Р.А. Попов томо- ти бандлик, иқтисодий турмуш даражаси ва нидан қуйидаги турларга ажратилган: ижтимоий барқарорликни таъминлайди. Ҳо- – алоҳида, асосан ташқи омиллар таъси- зирда Жаҳон иқтисодиётидаги глобал ўзга- ри остидаги ҳолатни ифодаловчи омилли ришлар, давлатларнинг жаҳон ҳамжамиятида барқарорлик; ўзаро бир-бирига боғлиқ бўлиб қолганлиги, – ички унсурлар ҳолатини ифодаловчи ижтимоий-иқтисодий муаммоларнинг тоборо таркибий барқарорлик [2]. кучайиши "иқтисодий тизим барқарорлиги" Бизнинг фикримизча эса барқарорлик категориясини қайта кўриб чиқиш зарурати- юқорида ифода этилган белгилар билан бир ни келтириб чиқармоқда. қаторда ҳар бир тармоқнинг ўзига хос хусу- “Иқтисодий барқарорлик” тушунчаси сиятларини, фаолият йўналишларини ифода турли иқтисодчи олимлар томонидан турлича этувчи омилларни эътиборга олган ҳолда тавсифланган. Хусусан, олим ва амалиётчилар янада кенгайтирилиши мақсадга мувофиқ. томонидан шакллантирилган ва саноат кор- Илмий-техник тараққиёт ва инновацион ри- хоналари доирасида қўлланиладиган илмий вожланиш натижасида юзага келадиган ўзга- ёндашувларни тизимлаштириш асосида “иқ- ришлар тармоқларнинг ўзига хос хусусиятла- тисодий барқарорлик” тушунчаси талқин рини ифодаловчи омил ҳисобланади ҳамда этилган. реал сектор корхоналарининг таркибий ўзга- А.Вальд, П. Самуэльсон, Л