PAYVANDLASH BIRIKMASINI HISOBLASH USLUBIYOTI.

Аннотация

Yoyli payvandlash uchun yoyning uzluksiz yonishi va chok materialini atrof-muhitning zararli ta’sirlaridan himoyasini ta’minlovchi turli surtmali yoki qoplamali elektrodlar qo‘llaniladi. Kalit so‘zlar: Yoy,payvand, chok, qoplama, elektrodlar, birikma, elektroyoyli, avtomatik, material, joiz kuchlanish, metall, cho‘zilish. Annotaцiya: Для дуговой сварки применяются различные покрытые или диэлектрические электроды, которые обеспечивают непрерывное горение дуги и защищают свариваемый материал от вредных воздействий окружающей среды. Ключевые слова: Дуга, сварка, сварной шов, покрытие, электроды, соединение, электросварной, автоматический, материал, допустимое напряжение, металл, удлинение. Annotation: For arc welding, various coated or coated electrodes are used, which ensure continuous arc burning and protect the weld material from harmful environmental influences. Key words: Arc, weld, weld, coating, electrodes, joint, electric arc, automatic, material, permissible stress, metal, elongation. Natijalar: Payvandlash birikmasini hisoblash uslubiyoti. 1 Payvandlashni hisoblash quyidagi tartibda olib boriladi. 1) Payvandlash usuli tanlanadi (dastaki, elektroyoyli, avtomatik va b.) yoki topshiriqqa muvofiq belgilanadi. 2) Elektrod turi va payvandlanayotgan detallar materiali tanlab olinadi (yoki topshiriqqa muvofiq belgilanadi). Yoyli payvandlash uchun yoyning uzluksiz yonishi va chok materialini atrof-muhitning zararli ta’sirlaridan himoyasini ta’minlovchi turli surtmali yoki qoplamali elektrodlar qo‘llaniladi. Konstruksion po‘latlarni payvandlash uchun E42, E42A, E46, E46A, E50, E50A va boshqa elektrodlar qo‘llaniladi. E harfidan keyingi 10 ga ko‘paytirilgan son Mpa da o‘lchanadigan chok metalli qarshiligining minimal qiymatini anglatadi. A harfi 167 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference esa chok metallining yuqori plastik xossalariga erishishni ta’minlovchi elektrodning sifatini bildiradi. 3) Asosiy material va payvand chok materiali uchun joiz kuchlanish aniqlanadi. Asosiy metall cho‘zilishining joiz kuchlanishi:  ] =  / [s], (1) R T MUHOKAMA: bu erda  — asosiy metallning oquvchanlik chegarasi; [s] – T mustahkamlik zaxirasining joiz koeffisienti ([s] = 1,2... 1,8 kam uglerodli po‘latlar uchun va [s] = 1,5... 2,2 legirlangan po‘latlar uchun) — xomaki hisoblashlarda qiymati; agar buzilish og‘ir oqibatlar bilan kechsa, u holda [s] qiymati 1,5-2 marta ortadi. XULOSA: Statik yuklamada payvandlangan chok uchunlar joiz kuchlanish  ] asosiy metall cho‘zilishiga joiz kuchlanish  ] ulushida belgilanadi ( 1-jadval) R 1-jadval Payvandlash jarayonining Choklardagi joiz kuchlanish texnologiyasi cho‘zilishda siqilishda qirqilishda ] [ ] [ ] R SJ Flyus ostida avtomatik, E42A va E50A elektrodlari bilan dastaki, kontaktli tutash  ]  ] 0,65· ] R R R payvand E42 va E50 yoyli elektrodlar bilan dastaki, gazli payvandlash 0,9· ]  ] 0,6· ] R R R Agar turli mexanik xossalarga ega detallar payvandlansa, u holda joiz kuchlanishlarni hisoblash oquvchanlik chegarasi eng kam qiymatli material uchun amalga oshiriladi. 4) Birikmaning hisoblash sxemasi tuziladi, bunda u sxema ko‘rinishiga keltiriladi. Birikmaga ta’sir qiluvchi tashqi kuchlarni nazariy mexanika qoidalariga mos ravishda payvandlangan chok og‘irlik markaziga o‘tkazish lozim, bundan tashqari, payvand choklar tekisligiga burchak ostida ta’sir qiluvchi kuchlarni perpendikulyar qismlarga taqsimlash zarur bo‘ladi (1-rasm). 168 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference 1-rasm. F kuchlarni o‘tkazishda parallel ravishda kuchi M = F  l ga teng 1 1 qo‘shimcha moment juftliklar paydo bo‘ladi. F kuchlarni o‘tkazishda ta’sir chizig‘i bo‘ylab hech qanday qo‘shimcha kuch 2 va momentlar paydo bo‘lmaydi. Masalada barabanga arqondan kuchlanish tirgakka nisbatan nosimmetrik joylashgan, shuning uchun payvand choklarga ta’sir qiluvchi kuchlar ham (R va 1 R ) turlicha bo‘ladi. Ularni aniqlash uchun 1 va 2 tayanchlar – tirgaklarga 2 nisbatan muvozanat tenglamalarini tuzish kerak. M  0;P  0. i i Masalada aylanish o‘qiga nisbatan g‘ildirak muvozanati shartidan: D ning tegishli diametrlarida choklar kesilishini keltirib chiqaruvchi F i i kuchlanishni aniqlash talab qilinadi. Masalalar uchun hisoblash sxemalaridan namunalar 2-rasmda keltirilgan. 169  T i   F i D 2 i  0 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference 2-rasm 5) Chok katetlari belgilanadi. Ko‘p hollarda k =  , bu erda  — min min payvandlanayotgan detallarning eng kichik qalinligi. Texnologiya sharti bo‘yicha agar   3 mm bo‘lsa, k  3 mm,. Katetning maksimal qiymati min chegaralanmaydi, lekin k >20 mm choklar kam qo‘llaniladi. 6) Har bir kuch omili (kuch, moment) uchun alohida ta’sir qiluvchi kuchlanish aniqlanadi. Kuchlanish jamlashda ularning yo‘nalishi hisobga olinadi (agar vektorlar yo‘nalishi ustma-ust tushsa, u holda ular algebraik qo‘shiladi, agar vektorlar perpendikulyar bo‘lsa, u hol