Основные этапы и методы развития навыков аудирования у студентов: на примере японского языка

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада талабаларда аудиоматн билан ишлаш япон тили, кўникмасини шакллантириш ҳақида сўз боради. Унда аудио тил билиш даражасини матн турлари, аудио матн билан ишлаш жараёни, стратегия аниқлаш, ва методлари батафсил ёритишга ҳаракат қилинган. аудио матн, тинглаш жараёни, Шунингдек, япон тили ўрганувчи талабаларнинг тинглаб тинглаш стратегиялари. эшитиш кўникмасини ривожлантиришдашда муҳим методлари, япон тилини билиш даражасини аниқлаш имтиҳонларига тайёргарлик кўришда тинглаб тушинишнинг аҳамияти ҳам атрофлича ўрганилган. 1 PhD, University of World Economy and Diplomacy. Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics Issue – 2 № 6 (2024) / ISSN 2181-3701 Основные этапы и методы развития навыков аудирования у студентов: на примере японского языка АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье рассматривается процесс формирования японский язык, навыков работы с аудиоматериалами у студентов. В ней определение уровня подробно освещаются виды аудиотекстов, процесс работы с владения языком, аудиотекстами, стратегии и методы. Также уделено внимание аудиотекст, процесс слушания, важным методам развития навыков аудирования у студентов, стратегии слушания. изучающих японский язык, и значению аудирования при подготовке к экзаменам на определение уровня владения японским языком. Бугунги кунда дунё бўйлаб хорижий тил ўрганувчилар сони кескин ўсиб бормоқда. Давлат сиёсатининг таълим соҳасидаги устувор вазифалардан бири ҳам таълим сифатини ошириш, хорижий тилларни ўқитишни ривожлантириш, ёшларнинг хорижий тилларни ўрганиш бўйича кўникма ва малакаларини оширишдан иборат. Олий таълим муассасалари педагогларининг зиммасига – хорижий тил ўқитувчилари чет тилларни чуқур ўрганиш ва ўргатиш вазифаларини, хориждаги ривожланган мамлакатларнинг илғор инновацион педагогик тажрибаларидан фойдаланиш ва шу асосида хорижий тилни ўқитишнинг замонавий самарали методикасини яратиш вазифаси қўйилди. “Тилни қўллаш ҳамда ўрганиш инсоннинг ижтимоий субъект сифатида умумий ва коммуникатив компетенсияларни ўз фаолиятида давомида ривожлантириб боришини ўз ичига олади. Улар турли хил чекловларни инобатга олган ҳолда турли шароитларда белгиланган вазифани амалга оширишни таъминловчи компетенсияларга асосланади ҳамда маълум бир мавзу ва мулоқот доирасидан келиб чиққан ҳолда матнларни яратиш ва тушунишга қаратилган фаолият турлари ва жараёнларда ўз аксини топади”. Талабаларнинг коммуникатив қобилиятини ривожлантиришдаги асосий омиллардан бири бу эшитиб тушуниш кўникмасини шакллантиришдан иборат. Тинглаб тушуниш кўникмаси бу ўрганувчининг маълум бир тилда ишлатилаган овозли нутқни қабул қилиш, англаш ва унга муносабат билдириш каби боқичларни ўз ичига олади. Бугунги кунда чет тилини билиш даражасини аниқлаш бўйича ўтказиладиган имтоҳинлар инглиз тилида IELTS, немис тилида Test DAF, испан тилидан DELE, хитой тилида НSK, корейс тилида TOPIK, япон тили бўйича JLPT каби халқаро малака имтиҳонлари ва Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигининг Чет тилини билиш даражасини аниқлаш бўйича миллий тест синовларининг асосий таркибий қисми сифатида биз тинглаб тушиниш бўлимини кўришимиз мумкин. JLPT беш даражадан иборат бўлиб, N5 (энг осон) дан N1 (энг қийин) даражани ўз ичига олади. Ҳар бир даража тил билиш ва албатта тинглаб тушунишнинг турли жиҳатларини баҳолайди. Япон тили билиш даражасини аниқлаш бўйича ўтказиладиган JLPT тест синовларига назар солсак хар бир даражада тинглаб 83 Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics Issue – 2 № 6 (2024) / ISSN 2181-3701 тушиниш бўлими мавжудлиги ва уларда машқлар ва саволлар бир биридан фарқланишини кўришимиз мумкин. Япон тилини билиш даража имтиҳонларида тинглаб тушуниш учун берилган вазифалар асосан икки турга бўлинади булар: 1) Берилган аудио матн мазмунини тушинганлигини аниқлаш ва баҳолашга қаратилган саволлар; 2) Маълумотли тез қайта ишлаш маҳоратини аниқлашга қаратилган саволлар. Албатта ҳар бир бўлим ҳам ўз навбатида бир қатор савол турларидан ташкил топади. Аудио мант мазмунини тушунганлигини аниқлашга қаратилган саволлар сирасига қуйидагиларни киритиш мумкин: 課題理解 – Умуммий матнни тушуниш (вазифани тушуниш); ポイント理解- Аудио матндаги калит сўзлар орқали муҳим жиҳатларини тинглаб тушуниш (аудио матннинг муҳим бандларини тушуниш); 概要理解 – Хулоса тушуниш, матн орқали сўзловчининг нияти ва далилларини тушуниш (матннинг умумий маъносини тушуниш); 発話表現 – Оғзаки ифодалар, маърузачининг тасвирига кўра вазиятга мос учта иборадан бирини танлаш; 即時応答 – Хозиржавоблик талаб қилинадиган саволлар, бунда қисқа диалогдан сўнг жавоб бўлиши мумкин бўлган вариантлар берилади. Тингловчининг вазифангиз қайси жавоб энг табиий эканлигини танлаш; 統合理解 – Аудио матнни комплекс тушуниш, яъни 1 та аудиода 2 кишини фикрини солиштириш ва умумлашга қаратилган саволлар. Тинглаб тушуниш кўникмасини ҳосил қилишда бир қатор қийинчиликлар мавжуд. Мисол учун япон тилида иероглифл