МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ЯЗЫКА, ОБРАЗОВАНИЯ, ПЕРЕВОДААбдуллаева, Гулнора Гайбуллоевна2022
Изучение предложений сложного характера на основе сравнения с простыми предложениями
Orifjon JUMAYEV
Зарубежная лингвистика и лингводидактика · 2 · 126-130 · 2024
Аннотация
Калит сўзлар: Биз ушбу мақола доирасида ажратилган бўлакли гапларни, ажратилган бўлакли яъни мураккаб характерга эга бўлган гапларни, содда гаплар, гапларга қиёс қилиб, уларга хос бўлган хусусиятларни синтактик хусусиятлар, изоҳлаб беришни асосий вазифа қилиб олдик. Аслида эса содда гаплар, эмоционал- мураккаб гаплар ҳам ўз навбатида у ёки бу содда гапларнинг экспрессивлилик, маҳсулидир. стилистик функциялар. 1 Associate Professor, Department of German Language and Literature, Samarkand State Institute of Foreign Languages. Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics Special Issue – 4 (2024) / ISSN 2181-3701 Изучение предложений сложного характера на основе сравнения с простыми предложениями АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье мы ставим основной задачей сравнение обособленные фрагментированных предложений, то есть сложных предложения, предложений, с простыми и объяснение их особенностей. По синтаксические сути, сложные предложения представляют собой особенности, простые предложения, дальнейшее развитие того или иного простого предложения. эмоционально- выразительность, стилистические функции. КИРИШ Бирор-бир илмий-тадқиқот ишининг текшириш объекти сифатида танланган мавзунинг лингвистик моҳиятини тўғри тушуниш ва уни тушунтира олишда қиёслаш методига таянган ҳолда иш олиб борилса, кўзланган мақсадга тезроқ эришиш мумкин, чунки қиёслаш натижасида таҳлил остига олинган ҳодисаларнинг бир-бирига ўхшашлик ёки бир-бирларидан фарқ қилувчи томонлари очиқ-ойдин намоён бўлиши мумкин. АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ ВА МЕТОДЛАР И.П.Сусовнинг таъбирича, нутқий акт лексик-грамматик бирлик бўлмасдан, балки прагматик ҳодисадир. Ушбу ҳодиса таркибида сўзловчининг мақсади воқеланади, тингловчи эса нутқий актни оддий қабул қилиб олмасдан, балки уни фаҳман “қайта ишлаши” ва тушуниб олиши зарур. Фақат шундагина нутқий акт таркиби-да ифодаланаётган мазмунни, сўзловчининг коммуникатив мақсадини англаб етиш мумкин бўлади. Олим ўринли қайд этганидек, синтактик бирлик ролини ўтаётган гапнинг маъноси нутқий ҳаракат мазмунини шакллантирувчи омиллардан бирига айланади, бошқа омиллар эса вазиятдан келиб чиқиб аниқланади. Рус тилшуноси С.Д.Каснелсон ўз пайтида гап тузилишида юзага келадиган ўзгаришларнинг сабаб-ларини тавсифлашга ҳаракат қилган эди. Масалан, эганинг гап охиридан ўрин олиши янги, нутқда ҳали эслатилмаган субъект ҳақида хабар беради. Олимнинг қайдича, шу йўсинда янги ахборотни тақдим этиш вазифаси бажарилади. Бундай ҳолатда мулоқот иштирокчилари пресуппозисион билимини фаоллаштирувчи восита хизматини сўз тартиби бажаради. МУҲОКАМА ВА НАТИЖАЛАР Ушбу мақола доирасида биз ажратилган бўлакли гапларни, яъни мураккаб характерга эга бўлган гапларни, содда гапларга қиёс қилиб, уларга хос бўлган хусусиятларни изоҳлаб беришни асосий вазифа қилиб олдик. Аслида эса мураккаб гаплар ҳам ўз навбатида у ёки бу содда гапларнинг маҳсулидир, яъни ҳосиласидир. Унинг шундай эканлигини қуйидаги мисоллар таркибида кузатамиз: 1. Der junge Leutnant von Moon pfeift noch einmal seine Leute zusammen (A.Zweig. Was der Mensch braucht, S.216). 2. Von den sechs Schwestern haben nur zwei eine Arbeit gefunden, die achtund- zwanzigjährige bildschöne Güllü als Verkäuferin in einem Warenhaus im Stambuler Zentrum und die fünfundzwanzigjährige, gehbehinderte Arzu als Aufwärterin in einem 127 Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics Special Issue – 4 (2024) / ISSN 2181-3701 Vornehmen Unternehmer- Haushalt in der Büyükdere Avenue in Norden des europäischen Stadtteils (O.Lang. Der Tod im Fundament, S.14). 1, 2 – рақамли мисолларда содда ёйиқ гаплар берилган, агарда биз трансформацион методдан фойдаланиб, 2-рақамли мисол таркибидан ажратилган бўлакларни алоҳида ажратиб олсак, ушбу гап худди 1- рақамли мисолдаги содда ёйиқ гапга ўхшаб қолади, яъни - von den sechs Schwestern haben nur zwei eine Arbeit gefunden. Натижада бу гап ҳам ўзига хос синтактик хусусиятлари билан 1-рақамли мисолдаги гапга ўхшаб кетади, яъни уларнинг таркибида грамматик субъект, грамматик предикат ва иккинчи даражали бўлаклар мавжуд. Бироқ биз 2-рақамли мисолдаги гапни, худди 1-рақамли мисолдаги гапга ўхшатиб, содда ёйиқ ёки кенгайтирилган содда ёйиқ гап деб таҳлил қилсак, у ҳолда биз 2-рақамли мисолдаги гапнинг лингвистик моҳиятини қўпол равишда бузган бўламиз, яъни шу соҳада мавжуд бўлган фикр-мулоҳазаларга кўр-кўрона эргашган бўламиз. Бироқ бу соҳада айтилган бундай фикр-мулоҳазаларга маълум даражада диққат эътиборни қаратган ҳолда 1, 2- рақамли мисолларда намойиш этган гапларнинг шаклланиш табиатига қараб, уларга хос бўлган хусусиятларни изоҳлаб беришга ҳаракат қиламиз. 1-рақамли мисолда содда ёйиқ гап берилган, чунки ушбу гап худди шундай гапларга хос бўлган барча синтактик хусусиятларни ўзида намойиш этади, яъни ўзига хос семантик вазифага, ўзига хос оҳангга, ўзига хос тўхтамга эга. 2-рақамли мисолда эса мураккаб гап берилган. Ажратилг
Доказательный фрагмент
«Калит сўзлар: Биз ушбу мақола доирасида ажратилган бўлакли гапларни, ажратилган бўлакли яъни мураккаб характерга эга бўлган гапларни, содда гаплар, гапларга қиёс қилиб, уларга хос бўлган хусусиятларни синтактик хусуси…»
Образец извлечения
Демо-превьюКалит сўзлар: Биз ушбу мақола доирасида ажратилган бўлакли гапларни, ажратилган бўлакли яъни мураккаб характерга эга бўлган гапларни, содда гаплар, гапларга қиёс қилиб, уларга хос бўлган хусусиятларни синтактик хусуси… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- isolated sentences, обособленные предложения, emotional expressiveness, эмоционал-экспрессивлилик, эмоционально-выразительность, содда гаплар, стилистик функциялар, ажратилган бўлакли гаплар, простые предложения, синтаксические особенности, синтактик хусусиятлар, simple sentences, стилистические функции, stylistic functions, syntactic features
Смежные источники
American Journal of Philological SciencesMardanova Zilola Fatxullo qizi2024
Медицина и инновацииХ Камилов, К Тахирова +12021
Иностранная филология: язык, литература, образованиеҚаюмов Олим Садриддинович2018