ЗНАЧЕНИЕ ДИДАКТИЧЕСКИХ ИГР В УСТРАНЕНИИ ДИСАРТИРИИ РЕЧЕВОГО ДЕФИЦИТА

Аннотация

Dysarthria is a speech disorder that causes disturbances in some aspects of speech, including pronunciation or rhythm, and didactic games play a significant role in effectively combating it. The article shows the use of didactic games in eliminating speech defects through individual and group activities, as well as the effectiveness of these games in helping children and adults develop. Through games, it is possible to create a more stimulating environment, improve language understanding, correct pronunciation, and improve speech. Didactic games are used as an innovative approach to developing speech activity in children. Keywords: Dysarthria, elimination of speech defects, didactic games, correct pronunciation, speech development, innovative approach, benefits for children and adults, creating a stimulating environment, group and individual activities, and improving speech activity. Language: Uzbek Citation: Iminjonova , M. (2025). THE IMPORTANCE OF DIDACTIC GAMES IN ELIMINATING THE SPEECH DEFICIENCY OF DYSARTHRIA. Universal International Scientific Journal, 2(2), 71–75. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1440 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.14903711 Google scholar: https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=DIZARTIRIYA+NUTQ+KAMCHILIGINI+BARTARAF+ETISHDA+DIDAKTIK+O%E2%80%98YINLARNING+AHAMYATI&btnG= Dizartiriya, asosan, nutqni ahamiyati katta. shakllantirishda motorik muammolar tufayli O‘zbekistonlik olimlar, xususan yuzaga keladigan buzilish bo‘lib, bu bolalar Sergiyenko (2017), didaktik o‘yinlar bolalar uchun nutqni aniq va to‘g‘ri ifodalashda nutqini rivojlantirishda muhim vosita sifatida qiyinchiliklar yaratadi. Didaktik o‘yinlar esa, ta'kidlaydi. Ularning fikricha, o‘yin jarayonida o‘z navbatida, bolalarning nutqiy bolalar o‘z nutqini tabiiy ravishda rivojlanishiga yordam beruvchi samarali rivojlantiradi, chunki o‘yin o‘z-o‘zidan metodlardan biridir. Ayniqsa, dizartiriya nutq ko‘plab kommunikativ vazifalarni bajarishga kamchiligiga ega bo‘lgan bolalar bilan olib yordam beradi. Bu jarayon bolalarda nutqning boriladigan faoliyatda didaktik o‘yinlarning aniq va to‘g‘ri talaffuzini shakllantiradi. 72 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2025, 2(2) Xodjaeva (2018) axborot o‘yinlarning alohida rolini ko‘rsatadi. U texnologiyalarining rivojlanishi va didaktik didaktik o‘yinlar orqali nutqni to‘g‘ri va aniq o‘yinlarning samar asini ta'kidlaydi. Uning ifodalash, talaffuzni yaxshilash, grammatika fikriga ko‘ra, interaktiv o‘yinlar bolalarga qoidalarini o‘rganish imkoniyatlari nafaqat nutqni rivojlantirishda, balki axborot mavjudligini ta'kidlaydi. O‘yinlar bolaning texnologiyalari orqali so‘z boyligini nutq qobiliyatini faollashtirib, uning ijodiy va oshirishda ham yordam beradi. Shuningdek, erkin fikrlashini rivojlantiradi. o‘yinlarning multimedialigi bolalar uchun Gulomova (2020) didaktik o‘yinlarning yanada qiziqarli va samarali o‘qish jarayonini ta'lim jarayonida yuqori samaradorligini yaratadi. ta'kidlaydi. U o‘yinlarning motivatsion Sizova (2019) didaktik o‘yinlarning jihatiga e'tibor qaratib, o‘qish jarayonini metodik xususiyatlarini, ularning bolalar bilan qiziqarli va samarali qilishga yordam berishini muloqot qilishdagi ahamiyatini o‘rganib belgilaydi. Didaktik o‘yinlar bolalarning chiqqan. Uning fikriga ko‘ra, o‘yinlarda nutqini rivojlantirishda o‘yin bilan bolalar nutq qobiliyatini mustahkamlash, o‘rganishning samarali usuliga aylangan. talaffuzdagi xatoliklarni to‘g‘rilash va Ushbu olimlarning fikrlariga ko‘ra, umumiy kommunikativ qobiliyatlarni didaktik o‘yinlar bolalar nutqini rivojlantirish imkoniyatiga ega bo‘ladi. rivojlantirishda, xususan dizartiriya kabi nutq Didaktik o‘yinlar bolaning muloqotdagi kamchiliklarini bartaraf etishda muhim vosita ishtirokini faollashtirib, uning atrofidagi hisoblanadi. Ular bolalarning nutq dunyo bilan tanishishiga yordam beradi. qobiliyatlarini yaxshilash, talaffuzni Ruzikulov (2020) o‘z ilmiy ishlarida to‘g‘rilash, so‘z boyligini oshirish va umumiy didaktik o‘yinlarning bolalar nutqini kommunikativ ko‘nikmalarni rivojlantirishda rivojlantirishdagi samaradorligini individual samarali usul sifatida qaraladi. yondoshuv bilan bog‘laydi. U bolalar uchun Didaktik o‘yinlar bolalarga o‘rganish maxsus tayyorlangan o‘yinlarni shaxsiy jarayonini qiziqarli va faol tarzda taqdim etadi. ehtiyojlarga qarab ishlab chiqish zarurligini Dizartiriyanutq amchiligiga ega bo’lgan ta'kidlaydi. Bu yondoshuv orqali bolaning bolalar uchun bu o‘yinlar, nutqni nutqidagi har bir nuqsonni tuzatishga erishish rivojlantirish, talaffuzni yaxshilash va nutq mumkin. organlarining harakatlarini Fazliddinova (2020) didaktik muvofiqlashtirishda samarali vosita o‘yinlarning nafaqat individual rivojlanish, hisoblanadi. O‘yinlar orqali bolalar ijtimoiy balki bolalar o‘rtasidagi ijtimoiy o‘zaro o‘zaro munosabatlar, fikrlarini ifodalash, munosabatlarni rivojlantirishdagi ahamiyatini yangi so‘zlar o‘rganish va ularni to‘g‘ri ko