VOLEYBOLDA - STRATEGIYA VA TAKTIKA

Аннотация

There are individual, collective and team forms of tactics. Tactics methods consist of game systems and combinations. Tactics tools include all types of skills (techniques) and their elements. Psychophysiological and strategic essence of tactics Tactical direction, tactical formations, methods and means intended for specific competitions must be subordinate to a pre- planned strategic program. All tactical actions must be based on tactical knowledge, thinking, correct assessment of the situation, purposeful decision-making, physical abilities, technical skills and willpower. Keywords: The word "Tactics", Strategy, volleyball, physical abilities, technical, players, captaincy. ВОЛЕЙБОЛ - СТРАТЕГИЯ И ТАКТИКА Аннотация. Различают индивидуальную, групповую и командную формы тактики. Тактические методы состоят из игровых систем и комбинаций. К инструментам тактики относятся все навыки (приемы) игры и их виды. Психофизиологическая и стратегическая сущность тактики. Тактическое направление, тактические построения, методы и средства, предназначенные для конкретных соревнований, должны быть подчинены заранее намеченной стратегической программе. Все тактические действия должны основываться на тактических знаниях, мышлении, правильной оценке ситуации, целенаправленном принятии решений, физических возможностях, технических навыках и силе воли. 1096 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1 Ключевые слова: Слово «Тактика», Стратегия, в волейболе, физические способности, техника, игроки, капитанство. Strategiya va taktika haqida íushusscha Strategiya - yunoncha so‘z bo‘lib, aksariyat harbiy sohaga inansub bo‘iib qo‘shirmi belgilangan maqsad sari bosMash, olib borish, unga ustalik bilan erishish san’atini ifodalaydi. Sport sohasida va aynan voleybolda mazkur atama muayyan sportchi yoki jamoaning tayyorgarlik jarayonini boshqarish hamda uni musobaqalar davomida g‘alabaga olib borish san’atini anglatadi. Strategiya: jamoaning asosiy va o‘rinbosar tarkibini tuzishjamlash, musobaqani boshqarish usullari, vositalari va shakllarini’ islilab chiqish, muayyan uchrashuvning (musobaqaning) taktik rejasini tuzish, bo‘lajak o‘jánning nazariy va amaliy andozasini (nusxasini) qo‘llab ko‘rish hamda o‘tkazilayotgan musobaqalami atroflicha tahlil qilish kabi tadbirlami o‘z ichiga oladi. Bundan tashqari strategiyaga raqib jamoasi, uning o‘yinchilari haqida ma’lumotlar yig‘ish, razvedka (ayg‘oqchilik) asosida raqibning butun imkoniyat va xususiyatiarini bilib olish masalalari kiradi. “Taktika” atamasi ham yunoncha so‘z bo‘lib, torn ma’noda “tartibga keltirish” yold “ma’lum tartibda joylashtirish” tushunchasini anglatadi. “Taktika” so‘zi “strategiya” atamasi kabi harbiy sohaga doir bo‘lib, qo‘shinlami maqsadga muvofíq tuzish va ulami og‘ir vaziyatlarga qaramasdan g‘alaba cho‘qqisiga yetaklash san’atini nazarda tutadi. Voleybolda taktika tushunchasi o‘yin vaziyatini e’tiborga oigan holda samarali va maqsadga mos shakl, usul hamda vositalami qo‘llash asosida g‘alabaga erishish san’atini bildiradi. “Taktika” - yunoncha so‘zdan olingan boiib, o‘zbek tilida “tartib”, “tartiblashtirish” ma’nosini anglatadi. Voleybolda o‘yin taktikasi deb muayyan jamoaning ikkinchi bir jamoa ustidan yakka, guruh va jamoa harakatlari yordamida g‘alabaga erishish san’atiga a>1;iladi. 273 Taktikaning asosiy vazifasi muayyan raqib jamoaga nisbatan mavjud vaziyatga qarab g‘alaba sari qoilaniladigan o‘yin vositalari, usullari va shakllarini aniqlab, qoilay olishdan iborat. Taktik kombinatsiya - bu bir o‘yinchiga hujum qilishi uchun qulay sharoit yaratib berishga qaratilgan bir necha o‘yinchining harakat faoliyatidir. 0 ‘yin intizomini - har bir o‘yinchi faoliyatining jamoa faoliyatiga bo‘ysunishi, boiajak o'yinda rejalashtirilgan taktik ko‘rsatmalami amalga oshirish, o‘yin qoidalari va umuminsoniy xislatlarga amal qilish va hokazo. Zamonaviy voleybolda qoilaniladigan atamalar. BirincM temp atamasi hujirai kombinatsiyasini birinchi boiib boshlaydigan o‘yinchiga tegishli boiib, u deyarli past va tez uzatiladigan to‘p bilan hujum uyushtiradi. Ikkinchi temp - kombinatsiyani ikkinchi boiib boshlaydigan o‘yinchi. Bu o‘yinchi hujumni asosan baland uzatiladigan to'p asosida tashkil etadi. Bir tempda tashkil etiladigan hujumda bir yoia ikki yoki uch 0‘yinchi zarba berish uchun bir vaqtda sakraydilar. “To‘lqin” kombinatsiyasida ikki hujumchi ishtirok etadi. 1097 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1 Birinchi hujumchi sakrab, yerga tushayotganda, ikkinchi hujumchi sakrab zarba beradi. “Esheion” kombinatsiyasida ikki hujumchi ketma-ket sakraydi, to‘p hujumchilarning qaysi biriga qulay uzatiladigan bo‘lsa, shu hujumchi zarba beradi. “Krest” kombinatsiyasida ikki hujumchi bir- birining harakat yo‘nalishini kesib, muvofiq uzatilgan to‘pdan muvofiq hujumchi zarba beradi. Shu kombinatsiyani turli shaklda ijro etish mumkin (qayta “Krest”, kichik “Krest” katta “Krest”). Morita fintini birinchi bor 1969-yilda GDRda o‘tkazilgan Jahon Kubogida yapon o'yinch