OLIY O‘QUV YURTLARI TA’LIM SIFATINI NAZORATINI TASHKIL ETISHI

Аннотация

Maqolada bugungi kunning dolzarb ta’limning muammolaridan biri proffessor-o‘qituvchilarning orasida bo‘lajak o‘qituvchilarning dars mashg’ulotlarini sifatli tarzda tashkil etishda uchraydigan sabablari va yechimlari to‘g’risida so‘z boradi. talim mussasalarida o‘quv jarayonini tashkil etish va uning maqsad va vazifalarini amalga oshrishning asosiy elementlarining pedagogik moxiyatlarini tushuntirish qo‘yilgan maqsadga erishish uchun o‘qitishning maqsadi, o‘quv mazmunini, o‘quv vositalari, o‘qitish usullari va baxolashning monitoringini olib borish asosida talimning sifati nazorati tashkil etiladi. Kalit so‘zlar: talim mussasa, o‘quv jarayoni, o‘qitish maqsadi, o‘quv mazmuni, o‘quv vositalari, o‘qitish usullari va baxolash monitoringi. O‘zbekiston oliy talim muassasalarida o‘quv jarayonining tashkil etilishi va olib borilishi birinchi navbatda boshqaruv mexanizimining to‘g’ri tanlanishiga bog’liqdir. Boshqarishning bosh vazifalaridan biri o‘quv jarayonlarining tashkil etish va uning sifatini nazoratini olib borishdan iborat. Shunga asosan talim mussasalarida o‘quv jarayonini tashkil etish va uning maqsad va vazifalarini amalga oshrishning asosiy elementlarining pedagogik moxiyatlarini tushuntirish qo‘yilgan maqsadga erishish uchun o‘qitishning maqsadi, o‘quv mazmunini, o‘quv vositalari, o‘qitish usullari va baxolashning monitoringini olib borish asosida talimning sifati nazorati tashkil etiladi. Talim muassasalarida talimning sifatini nazoratini olib borishdan oldin, o‘quv jarayoniniilmiy asosda tashkil etishda xar bir raxbar (fakultet dekani) quydagi vazifalarin mazmun va mohiyatini mukammal bilishi va ularning bajarilishini sifat ko‘rsatkichlarini tahlilini olib borish zarur:  Talimning maqsadlari  Talimning mazmuni  Talimning o‘quv vositasi  Talimning usullari  Talimda baxolash. 500 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 12, 2024. DECEMBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 O‘quv jarayonining tashkil etilishdagi ushbts elementlarni xar birini bajarilishini taminlashda aniq maqsadlarga yonaltirilgan rejalar tuzimidagi va belgilangan muddatlarda meyoriy ishlari olib boriladi: O‘quv jarayoni Talimning maqsadlari Nima uchun o‘qitish Talimning mazmuni Nimani o‘qitish Talimning o‘quv vositalari Nima bilan o‘qtish Talimiy usullar Qanday o‘qitish Talimda baxolash Qanday baxolash 1 shakl quv jarayonining tashkiliy mavchad va vazifalaridan kelib chiqqan xolda talim muassasalarida talim mazmuni va sifatini nazoratini olib borish uchun birinchi navbatda Xar bir raxbar (fakultet dekani) va pedagoglar quyidagi ishlarni amalga oshirishlari lozim:  Talimda boshqaruv mexanizmning ilmiy asosda to‘g’ri tashkil etish;  Talimda sifat nazoratini tashkil etish;  Talim sifatini buruvchi omillar;  Sifat nazoratini olib boruvchilar (dekan o‘rinbosarlari va komissiya).  Sifatni baxolash mezonlari;  Nazorat monitoringi va uni yuritilishi;  Natijalarni baholash va qo‘shimcha tadbirlar belgilash; Sifat qo‘yilgan maqsadga erishish uchun amalga oshiriladigan ishlarnining nazorat va baxolash bo‘yicha olingan natijalarni monitoringi. Talim muassasalarini moddiy texnik bazasi, o‘quv metodik taminot, zamonaviy o‘quv va laboratoriya jihozlari, pedogoglarning malakalari bilan taminlanishdan asosiy maqsad zamonaviy talim berish va talimning sifati darajasini oshirilishiga qaratilgan. Zamonaviy o‘quv jihozlari va o‘quv metodik materiallar, didaktik materiallardan dars jarayoni samarali foydalanish va talabalarning nazaraiy bilimlarini oshirishda, amaliy ko‘nikma va malakalarini shakllanishida talimning sifat nazoratini tashkil etish mexanizmlarini fakultet rahbariyati, kafedra mudiri tomonidan ishlab chiqilishi lozim va doimiy ravishda uning monitoringini olib borishdir. Buning uchun birinchi navbatda fakultet rahbari, mounlari va pedagogik jamoasi tomonidan talim sifatini belgilovchi omillar aniqlab olinishi lozim. 501 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 12, 2024. DECEMBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 Belgilab olingan omillarni bajarilishi yoki mavjud kamchilik va muammolar fakultet rahbariyati va kafedra mudiri tomonidan bartaraf etilib, talim sifati nazariyasi tuzilishi lozim va ularning xar birining vazifalari belgilab beriladi va bajarish monitoringi olib boriladi. Talim sifatini belgilovchi omillar  Pedagogika o‘quv amaliyoti chizmasi  DTS o‘quv reja o‘quv dasturlari  Darslik o‘quv qo‘llanmalar  Pedagoglar  Talim sifatini belilovchi omillar  O‘qitishni texnik vositalari  Fanlar bo‘yicha pedagogik materiallar  Lobaratoriya va ustaxona jixozlari  Fanlar bo‘yicha nazariy darslar. 2 shakl Xar bir talim muassasasida boshqaruv mexanizmi ilmiy asosda tashkil etilgan bo‘lsa, muassasa rahbarining (fakultet dekanining) asosiy vazifalaridan biri talim mazmuni va sifat ko‘rsatkichlarini oshirishga rejalari aniq maqsadlarga yo‘naltirilgan bo‘lsa, shu talim muassasalarida talimning sifat nazoratini tashkil et