Harakter

Аннотация

This article presents information on the study of the essence of character, the factors of its formation and its place in human life. This topic provides a comprehensive analysis of the psychological foundations of character, its typology and formation processes. During the study, personal examples and scientific sources are used, and ways to change and develop character are also considered. The topic is important for a deep understanding of a person, self-education and striving for goals. Аннотация: В данной статье представлена информация о сущности характера, факторах его формирования и изучении его места в жизни человека. В этой теме подробно анализируются психологические основы характера, его типология и процессы формирования. В ходе исследования используются личные примеры и научные источники, а также рассматриваются пути изменения и развития характера. Тема важна для глубокого понимания человека, самообразования и стремления к цели. Kalit so'zlar: Shaxsiyat, irodali, qobiliyat, temperament, odatiy xulq-atvor, pozitiv xarakter, negativ xarakter, xulq-atvor shakllanishi, motivatsiya, axloqiy qadriyatlar, o‘zini anglash, ndividual xususiyatlar,jamoaviy munosabatlar, o‘ziga ishonch, sabrlilik, mas’uliyat, intizom, halollik, tashabbuskorlik, shaxsiy rivojlanish. 449 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 11, 2024. NOVEMBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 Keywords: Personality, willpower, ability, temperament, habitual behavior, positive character, negative character, behavior formation, motivation, moral values, self-awareness, individual characteristics, team relationships, self-confidence, patience, responsibility, discipline, honesty, initiative, personal development. Ключевые слова: Личность, воля, способности, темперамент, привычное поведение, положительный характер, отрицательный характер, формирование поведения, мотивация, моральные ценности, самосознание, индивидуальные особенности, коллективные отношения, уверенность в себе, терпение, ответственность, дисциплинированность, честность, инициативность, личностное развитие. Harakter – bu insonning ichki va tashqi xulq-atvorini belgilovchi barqaror psixologik xususiyatlar va fazilatlar yig‘indisidir. U shaxsning qanday fikrlashi, his- tuyg‘ularini boshqarishi va muayyan vaziyatlarda qanday munosabatda bo‘lishini aniqlaydi. Harakter insonni boshqalardan ajratib turuvchi individual belgi hisoblanadi va uning shaxsiyatining muhim qismidir.Harakter – shaxsning borliqqa,odamlarga, predmetli faoliyatga hamda o’z-o’ziga munosabatini ifodalovchi psixologik, sub'ektiv munosabatlar majmui hisoblanadi. Munosabatlarning xarakterdagi o’rni xususida fikrlar ekan, V.S.Merlin ularning mazmunida ikki sohani ajaratadi: - emosional-kognitiv – borliq muhitning turli tomonlarni shaxs qanday emosional xis qilishi va o’zida shu olamning emosional manzarasini yaratishi; - motivasion-irodaviy – ma’lum harakatlar va xulqni amalga oshirishga undovchi kuchlar. Demak, bizning munosabatlarimiz ma’lum ma’no va mazmun kasb etgan munosabatlar bo’lib, ularning har birida bizning xissiy kechinmalarimiz aks etadi va xarakterimiz namoyon bo’ladi. Mashhur rus olimi, psixologiya fanining metodologiyasini yaratgan S.L.Rubinshteyn shaxsning o’ziga xosligi va xarakterologik tizimda uchta asosiy tuzilmalarni ajratgan. Ularga munosabatlar va yo'nalish, qobiliyat va xarakter kiradi. 1. Munosabat va yo‘nalish – insonning atrof-muhitga, jamiyatga, o‘ziga va turli hodisalarga nisbatan bildirgan ichki va tashqi qarashlari hamda harakatlarining maqsadga yo‘naltirilgan shakllaridir. Ushbu tushunchalar shaxsning psixologik va ijtimoiy xulq-atvori bilan chambarchas bog‘liqdir 2. Qobiliyat – bu shaxsning muayyan faoliyatni muvaffaqiyatli bajarish uchun zarur bo‘lgan psixologik va fiziologik xususiyatlari yig‘indisidir. Qobiliyat 450 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 11, 2024. NOVEMBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 insonning bilim, ko‘nikma va malakalarini egallashga va ularni qo‘llashga imkon beradi. Har bir insonning qobiliyati o‘ziga xos bo‘lib, ular tug‘ma imkoniyatlar va tajriba asosida shakllanadi va rivojlanadi. 3. Harakter – bu insonning barqaror psixologik xususiyatlari va individual xulq- atvorining o‘ziga xos jihatlari majmuasidir. U insonning ichki dunyosini, uning boshqalarga, o‘ziga va hayotiy hodisalarga bo‘lgan munosabatini ifodalaydi. Harakter insonni boshqalardan ajratib turadigan psixologik kko‘rsatkichdi. Harakterning asosiy xususiyatlariga barqarorlik, Individuallik, ijtimoiylik va holatga moslashuvlar kiradi.  Barqarorlik: Harakter xususiyatlari odatda o‘zgaruvchan bo‘lmaydi, uzoq vaqt davomida bir xil bo‘lib qoladi.  Individuallik: Har bir insonning harakteri o‘ziga xosdir va boshqa kishilarnikidan farq qiladi.  Ijtimoiylik: Harakter ko‘p jihatdan ijtimoiy munosabatlar va atrof-muhit ta’sirida shakllanadi.  Holatga moslashuv: Harakter insonning turli va