ХИМИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА И ПРАКТИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ ПРИРОДНОГО ЦИАНОГЛИКОЗИДА-АМИГДАЛИНА

Аннотация

This article provides information on the structure, natural sources, and chemical properties of amygdalin. The article also talks about the importance of amygdalin in the body. Key words: cyanoglycoside, amygdalin, neoamygdalin, vitamin B17, enzyme. Аннотация: В этой статье представлена информация о структуре, природных источниках и химических свойствах амигдалина. Также в статье говорится о важности амигдалина в организме. Ключевые слова: циангликозид, амигдалин, неоамигдалин, витамин В17, фермент. Language: Uzbek Citation: Ikromova , N. (2024). CHEMICAL PROPERTIES AND PRACTICAL SIGNIFICANCE OF NATURAL CYANOGLYCOSIDE-AMYGDALIN. Universal International Scientific Journal, 1(6), 26–29. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1103 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.13881120 26 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(5) Amigdalin sianoglikozidlar sinfiga Sianogidrin protoni eliminatsiyasidan keyin mansub tabiiy birikma boʻlib undan birinchi karbanion hisobiga izomerlanish sodir boʻladi. marta 1803-yilda Robike va Butron-Shalar, Amigdalinda ikkita labil markaz 1830-yilda Libig va Vyolerlar oʻz tadqiqotlari boʻyicha fermentativ va kislotali predmeti sifatida foydalanganlar. XX asrning gidrolizlanish jarayoni boradi. Amigdalinning 50 yillarida amerikalik bioximik Ernst T. fermentativ gidrolizlanishi fermentlarning Krebs amigdalinni oʻsimliklardan ajratib turiga bogʻliq. Masalan, amigdalin emulsin olishni yoʻlga qoʻydi va unga vitamin B deb fermenti taʼsirida glyukoza va 17 nom berdi. mandelonitrilga parchalanadi: Amigdalin - ([(6-О-β-D- OH glyukopiranozil-β- D- glyukopiranozil) oksi ] HO O (fenil) atsetonitril) С H NO 20 27 11 HO O N эмульсин sianoglikozidlar sinfiga kiruvchi tabiiy OH C HO O birikmadir. O Amigdalinning asosiy manbalari bu- HO OH raʼnoguldoshlar oilasiga kiruvchi achchiq bodom, shaftoli, oʻrik, olxoʻri, olma va gilos OH kabi koʻplab oʻsimliklarning guli, bargi va OH danaklari hisoblanadi. 2 HO O + Amigdalin suvda oson eriydi, spirtda C HO OH OH N esa qiyin eriydi. Buni bartaraf etishda spirtli β-glikozidaza fermenti taʼsirida esa ishtirokida eritma qizdiriladi va erish jarayoni tezlashadi. gidrolizlanganda esa disaxaridgensiobioz va Amigdalin dietil efir va xloroformda erimaydi. mandelonitrilga parchalanadi. Amigdalin eritmalari qutblanish OH tekisligini chapga buradi (suvli HO O eritmada[𝛼] 20 = −35,87). 215 0С da HO O N 𝐷 OH C  −гликозидаза suyuqlanadi. HO O O Ushbu sianoglikozidning fazoviy HO OH izomeri mavjud boʻlib, u neoamigdalin deb OH nomlanadi. Neoamigdalin amigdalinning kuchsiz ishqoriy muhitda suvli eritmalarda HO O mandenonitril qismining fazoviy HO O OH OH izomerlanishi hisobiga paydo boʻladi. HO O + C Amigdalin (R-amigdalin) va neoamigdalin (S- N HO OH amigdalin) diastereomerlar hisoblanadi. Amigdalin sulfat kislota ishtirokida Sianoglikozidlarda kuchsiz ishqoriy gidrolizlanganda D-glyukoza, benzaldegid va sianid kislotaga parchalanadi: muhitda aglikon xiral markazlarida Xlorid kislota ishtirokida gidrolizlanganda sianogidrin uglerodiga bogʻlangan vodorod bodom kislotasi, D-glyukoza va ammiakka hisobiga epimerizatsiya sodir boʻladi. parchalanadi. 26 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(5) Amigdalin oʻsma kasalliklarini davolashda samarali tabiiy dori vositasi hisoblanadi. Shuning Sintez qilingan birikmalarning biologik faolligi uchun xalq tabobatida achchiq bodom, olma S. aureus, P. aeruginosa, E. coli, P. mirabilis urugʻi, oʻrik, shaftoli magʻzi va guli ushbu bakteriyalarida va C. albicans hamda A. niger kasalliklarni davolashda qoʻllanilib kelinadi. patogen zamburugʻlariga qarshi sinab koʻrilgan. Amigdalin oshqozon shirasi taʼsirida ham Amigdalin asosida yangi hosilalarini sintezini parchalanib yuqoridagi moddalarni hosil qiladi. amalga oshirish undan kasalliklarni davolashda, Hosil boʻlgan sianid kislotasi organizmga salbiy qishloq xo’jaligida yangi turdagi biostimulyatorlar taʼsir koʻrsatadi. Hosil boʻlgan sianid ionlari olishda, oziq-ovqat sanoatida va boshqa sohalarda sogʻlom hujayralar tomonidan ishlab chiqariluvchi muhim manba bo’lib xizmat qilishi bugungi kunda rodenaza fermentlari tomonidan tiotsianatlarga shu sohada olib borilayotgan dolzarb aylanadi. vazifalardandir. Biz tomonimizdan amigdalinning Amigdalin kislotali muhitda gidrolizlanishi karbon kislotalar bilan hosilalarini sintezini natijasida β-glyukoza, sianid kislotasi va amalga oshirish yuzasidan eksperimentlar amalga benzaldegid hosil boʻladi. oshiriilmoqda. Ushbu yangi hosilalarni Hindistonlik olimlar tomonidan amigdalinning biostimulatorlik xossalarini tadqiq qilish ushbu biokatalizator- immobilizatsiyalangan lipaza birikmalarni qishloq xo’jaligiga tadbiq etish (novozyme 435) ishtirokida sinapin kislotasi va hisoblanadi. gal kislotasining 3,5-dimetil efirlari bilan murakkab efirlari sintez qilingan. OH O HO O HO O HO OH Новозим 435,ацетон OH + 45 0C, 4-5 с HO O HO OH O C N O O O O OH O O HO O HO O OH HO O HO OH O