EKOLOGIYA O‘ZGARISHIDA INSONLARNING O‘RNI

Аннотация

This thesis is devoted to the analysis of the concepts of ecology and its andits negative and positive changes. It aslo talks about to role and tasks of people in the destruction of the environment and keeping it clean. Because if you show love to nature, it will feed yo u. Keywords: nature, ecology, ecotism, ecotechnologies, people, nature, reserve, weste. Tabiat deyilganda biz o‘zimizni o’rab turgan havo, suv, tuproq, tog‘ jinslari, o‘simlik va hayvonotlardan iborat murakkab moddiy borliqni ko‘z o ‘ngimizga keltiramiz. U insonning barcha moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondiruvchi yagona manba hisoblanadi. Bu jihatdan uni onaga qiyoslab, bejizga «Ona tabiat» deb ardoqlanmaydi[1]. Ekologiya (qadimgi yunoncha: οἶκος – „uy“, „turar joy“) – organizmdan har xil darajada yuqori turadigan sistemalar; populyatsiyalar, biotsenozlar, biogeotsenozlar (ekosistemalar) va biosferaning tuzilishi, ularda kechadigan jarayonlarni o‘rganadigan biologiya fanlari majmui. 679 Dekabr, 2024-Yil Ekologiyani organizmlar va ular bilan atrof muhit o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni o‘rganadigan fan sifatida ham talqin qilinadi. Ekologiya o‘rganadigan obʼyektlariga ko‘ra, umumiy va xususiy ekologiyaga ajratiladi. “Ekologiya” terminini 1866-yil nemis olimi ekologiya E. Gekkel organizmlarning atrof muhit bilan munosabatlarini belgilash uchun taklif etgan[2] Ekologiya o‘zgarishida sanoat sohasi ham muhim rol o‘ynaydi,chunki ko‘plab hududlarda zavod va korxonalar muntazam ravishda faoliyat olib boradi va ekalogiyaning buzilishiga sabab bo‘ladi. Sanoat korxonalari havoga zararli gazlar chiqaradi bu global isishga olib keladi. Urbanizatsiya natijasida o‘rmonlarning kesilishi va yerlarning qurilishi, tuproq errozyasini kuchaytiradi va tabiiy eko tizimini yo‘q qiladi. O‘rmonlarning kesilishi va minerallarni qazib olish natijasida tabiat resusrslari kamaymoqda. Ekologiya o‘zgarishida o‘rmonlarning kesilishini misol qilamiz.Negaki o‘rmonlarning kesilishi atmosferadagi korbanant angidrid o‘zlashtirish va kislorod ishlab chiqarish uchun muhim. O‘rmonlarning kesilishi natijasida iqlim o‘zgarishi tezlashadi va turli jonivorlar yashash joylarini yo‘qotadi. Qishloq xo‘jaligi uchun yerlarning noto‘g‘ri ishlatilishi o‘rmonlarning kesilishi va sanoat chiqindilari tuproqni unumdorligidan mahrum qiladi.Insonlar ekologiya muammolarini kamaytirish uchun quyidagi choralarga e’tibor qaratishi lozim: Qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish (quyosh, shamol va boshqalar. Ko‘proq daraxt ekish va o’rmonlarni muhofaza qilish Chiqindilarni qayta ishlashni rivojlantirish. Atrof muhitni asrash bo‘yicha ta’lim va targ‘ibot ishlarini kuchaytirish. Xulosa qilib aytish joizki, biz atrof muhitni asrar ekanmiz o‘zimiz yaxshi yashashimizga imkon yaratamiz. Chiqindilarni ham xar yerga tashlab ketmasdan o‘zining idishlariga tashlashimiz kerak. Havoning ifloslanishiga ham yo‘l qo‘ymasligimiz kerak. Ko‘proq daraxt ekishimiz kerak. Negaki daraxt eksak zaharli gazlardan o‘zlarizizni asraymiz. Atrof muhitni asrash, tabiiy resuslardan oqilona foydalanish insonlarni tabiatga bo‘lgan salbiy tassavvurlani yo‘qotish kerak. Tabiatni himoya qilish -bu insoniyat kelajagini saqlab qolish yo‘lidagi muhim vazifadir.