ВОПРОСЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ МЕХАНИЗМА ВЗЫСКАНИЯ НАЛОГОВОЙ ЗАДОЛЖЕННОСТИ НА НОВЫЙ УРОВЕНЬ

Аннотация

Ушбу мақолада, юридик ва жисмоний шахсларнинг солиқ қарзини пайдо бўлиши, жами йиллик даромадлари бўйича декларация, мол-мулк ва ер солиқларини қарз суммасини унинг мол-мулки ҳисобидан ундиришда учраётган муаммолар ҳамда уни бартараф этиш йўли бўйича таклиф, солиқ қарзини ундирилиш механизмини рақамлаштириш тартиби кўрсатиб ўтилган. Калит сўзлар: солиқ қўмитаси (СҚ), солиқ хизмати органлари (СХО), мажбурий ижро бюроси (МИБ), Махалла фуқаролар йиғини (МФЙ) жисмоний шахс, фуқаро, декларация, мол-мулк солиғи, маҳаллий солиқлар, ер солиғи, ер рентаси, сунъий солиқ қарзи, солиқ қарзи, тўлов хабарнома, санкциялар, пенялар, QR-код147[1], солиқ қарзи ундирилишни рақамлаштириш, солиқ қарзини ундириш механизмини такомиллаштириш. ВОПРОСЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ МЕХАНИЗМА ВЗЫСКАНИЯ НАЛОГОВОЙ ЗАДОЛЖЕННОСТИ НА НОВЫЙ УРОВЕНЬ Исламов Кудратилла Суннатович Фискальный институт Аннотация. В данной статье рассмотрено возникновение налоговой задолженности юридических и физических лиц, декларирование их совокупного годового дохода, проблемы, возникающие при взыскании суммы задолженности по имущественному и земельному налогам за счет их имущества, а также предложение о том, как для ее устранения показана процедура оцифровки механизма взыскания налоговой задолженности. Ключевые слова: Налоговый комитет (НК), органы налоговой службы (ОНС), бюро принудительного исполнения (БПИ), махаллинское собрание граждан (МСГ) физическое лицо, гражданин, декларация, налог на имущество, местные налоги, земельный налог, земельная рента, искусственная налоговая задолженность, налог задолженность, платежное уведомление, санкции, штрафы, QR-код, оцифровка сбора налоговой задолженности, совершенствование механизма взыскания налоговой задолженности. 147 https://ru.wikipedia.org/wiki/QR-%D0%BA%D0%BE%D0%B4 II SON - FEVRAL, 2024 404-418 404 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, fevral www.e-itt.uz ISSUES OF IMPROVING THE MECHANISM FOR COLLECTING TAX DEBTS TO A NEW LEVEL Islamov Kudratilla Sunnatovich Fiscal Institute Annotation. This article discusses the occurrence of tax debts of legal entities and individuals, the declaration of their total annual income, the problems that arise when collecting the amount of debt on property and land taxes at the expense of their property, as well as a proposal on how to eliminate it, the procedure for digitizing the tax debt collection mechanism is shown. Keywords: Tax Committee (TC), Tax Service Bodies (TSB), Compulsory Enforcement Bureau (CEB), Makhalla Citizens' Assembly (MCA) individual, citizen, declaration, property tax, local taxes, land tax, land rent, artificial tax debt, tax debt, payment notification, sanctions, fines, QR code, digitization of tax debt collection, improvement of the tax debt collection mechanism. Кириш. Мирзиёевни (2017). Яна бир долзарб масала шундан иборатки, айрим ҳудудлар ҳанузгача субвенция олади, лекин прокурорлар ва департамент ходимлари тегишли масъул шахслар билан биргаликда ҳудуд иқтисодиётини кўтариш, солиқ ва бошқа мажбурий тўловларни тўлиқ ва ўз вақтида ундириш масаласига етарлича аҳамият бермаяпти. Мамлакатимизда 2023 йилдан аҳолидан ундирилган мол-мулк ва ер солиқлари маҳаллар бюджетида қолишини Президент Шавкат Мирзиёев 11 октябрь кунидаги видеоселектор йиғилишида ҳар бир маҳалла ўзининг харажатларини мустақил ҳал этиши учун «Маҳалла бюджети» тизими жорий этилишини таъкидлаб ўтди. Ушбу тизимни жорий этилиши МФЙ томонидан мол-мулк ва ер солиқлари бўйича тўлов хабарномаларини жисмоний шахсларга тарқатиш ҳамда солиқ суммасини ўз вақтида маҳаллий бюджетга йиғиб олиш юклатилди. Бу борада МФЙ компьютер технологиялари билан таъминланганлиги, дастурий маҳсул ўрнатилганлиги ва бошқа ўрганлар билан тизимнинг боғланганлида турли хил муаммоларга дуч келади деб ҳисоблаймиз. Бундан ташқари хўжалик юритувчи субъектларини солиқ қарзини ундиришни таъминлашда инкассо топшириқномасини СҚ ёппасига қўйилишида дуч келинаётган муаммолар унинг ечими, талабнома 30 кунлик муддатининг камлиги ушбу муддатни 60 кунга чўзишни даврнинг тақозо этаётганлиги, ўтган йил якунлари бўйича жами даромади ўн миллиард сўмдан ошмаган шахс солиқ қарзи юзага келган санадан эътиборан бир ой ичида солиқ органларига солиқларни бўлиб-бўлиб тўлаш ҳуқуқи тўғрисида хабарномани тақдим этилиб бу имконият берилган тақдирда олти ой давомида фоиз ҳисобланишини бекор қилиш масалалари, бундан ташқари СХОга солиқ қарзини ундириш жараёнида қарздорнинг мол-мулкига ва чегарадан чиқиш жараёнларига тақиқ қўйиш ваколатларини бериш кераклиги ёритиб ўтилди. Aдабиётлар шарҳи. Мирзиёевни (2024) Солиқ қарздорлиги билан ишлаш бўйича Солиқ қарзини ундириш инспекцияси ташкил этилади. Мазкур масала бўйича илмий тадқиқот олиб борган хорижлик олим Margherita Ebraico (2015) Мамлакатда солиқлар ва йиғимларни ундирилишини ривожлантириш ва рағбатлантириш билан бир қаторда солиқ қарзи мавжуд бўлган солиқ тўловчиларга қатъий чоралар қўлланилишини, солиқлар ва йиғимлар ундирилиши бўйича солиқ 405 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2024-yil, fevral www.e-itt.uz қ