Буқачалар гўштининг орқа узун мускул аминокислоталар таркиби

Аннотация

The article presents information about amino acids in meat, although the highest amount of tryptophan amino acid in muscle tissue was observed in the muscle composition of III-group bulls with the external constitutional type of meat, but there was no significant difference between the groups. That is, tryptophan amino acid in the meat of III-group bulls was on average 381.7±1.1mg%, and tryptophan amino acid in the meat of milk type bulls was 372.7±1.3 mg%. It was observed that tryptophan amino acid equivalents of protein in the meat of III-group bulls were 0.81% higher than II-group bulls and 2.36% higher than I-group peers. Кириш Илмий-тадқиқот ишлари 2003–2005 йиллар мобайнида Андижон вилояти Асака туманидаги “Т. Шокиров” наслчилик фермасида ўтказилган. Тажриба ўтказиш учун ўхшашлик белгилари бўйича зоти ва зотдорлигини, оналарининг маҳсулдорлик йўналишини, оталарининг тизимларига хослигини, тажриба молларининг ёшини, туғилгандаги тирик вазнини ҳисобга олган ҳолда ҳар бирида 12 бошдан иборат 3 гуруҳ швиц зотли буқачалар танлаб олинади. Тажриба қуйидаги 1- тасвир асосида ўтказилади Тадқиқотларни олиб бориш мақсадида Андижон вилояти Асака туманидаги 224 Международная научно-практическая конференция «ПЕРСПЕКТИВЫ КРОЛИКОВОДСТВА: ПРОБЛЕМЫ И РЕШЕНИЯ» “Т.Шокиров” наслчилик ширкат хўжалигида янги туғилган швиц зотли бузоқларни туғилгандаги тирик вазни ва оналарининг сут махсулдорлиги сутдорлик коэффициенти 800 кг ва ундан юқори бўлган сигирлардан олинган буқачалар (I-гуруҳ, сутдорлик коэффициенти 600–800 кг бўлган сигирлардан олинган буқачалар (II-гуруҳ, сутдорлик коэффициенти 600 кг-гача бўлган сигирлрдан олинган буқачалар (III-гуруҳ), физиологик ҳолатига қараб ҳар бирида 12 бошдан иборат 3 та гуруҳ I-II-III гуруҳлар шакллантирилди Тадқиқот натижаларининг илмий аҳамияти. Тадқиқот натижаларининг илмий аҳамияти швиц зотли турли экстерьер- конституционал типдаги тана тузилишга эга сигирлардан олинган буқачаларнинг тана тузилиши, тирик вазни, тирик вазни озуқа билан қоплаш, гўшт махсулдорлиги қонуниятларини ечими ҳамда айрим биологик кўрсаткичлари билан изоҳланади. Тадқиқотларнинг мақсади Швиц зотига мансуб ота-оналарини тана тузилиши хилларини ҳисобга олган ҳолда олинган буқачаларнинг ўсиши ва ривожланиши, гўшт маҳсулдорлик уларни оналарининг экстерьер-конституционал типларига боғликлигини илмий асослаш Tadqiqotning натижалари Зоотехния фанида гўштнинг тўйимлилик қийматини баҳолашда, гўшт таркибидаги инсон организми учун муҳим бўлган оқсил моддаларининг миқдори ва салмоғи билан баҳоланади. Гўшт мускули тўқималари таркибидаги оқсиллар икки таркибга ўрнини босувчи алмашинувчи ва ўрнини алмаштириб бўлмайдиган аминокислоталар гуруҳларига бўлинади. Буқачалар гўштини баҳолашда ўрнини алмаштириб бўлмайдиган аминокислоталар салмоғининг юқорилиги билан аҳамиятли баҳолансада бириктирувчи тўқималар таркибида паст аҳамиятли аҳамиятли аминокислоталар яъни коллаген ва эластик таркибга кирувчи аминокислоталар йиғилади. Шу боисдан гўштнинг тўйимлилик қийматини баҳолашда ўрнини алмаштириб бўлмайдиган (триптофан) ҳамда ўрнини бошқа аминокислталар боса оладиган (оксипролин) алмашинувчи аминокислоталар миқдорини ва нисбатини аниқлаш орқали, оқсил сифат кўрсаткичини ўрганиш гўштнинг озуқавий қийматини баҳолашда катта аҳамият касб этади. Тажрибадаги швиц зотига мансуб ҳар-хил экстерьер конституция тана тузилиши типига эга бўлган буқачаларнинг орқа узун мускули таркибидаги триптофан ва окципирилин миқдорини кимёвий тахлили натиажлари 1.жадвалда келтирилган. 225 Международная научно-практическая конференция «ПЕРСПЕКТИВЫ КРОЛИКОВОДСТВА: ПРОБЛЕМЫ И РЕШЕНИЯ» 1 жадвал Тажрибадаги буқачаларнинг орқа узун мускулининг аминокислоталар таркиби мг, % Кўрсаткичлар Гуруҳлар Триптофан оксипролин ОСК X±Sx Min Max X±Sx Min Max % I 372,7±1,3 354,1 391,3 75,5±0,7 71,72 79,3 4,93 II 378,6±1,2 359,7 397,5 73,8±0,9 70,85 76,7 5,13 III 381,7±1,1 366,4 396,9 71,7±1,0 68,1 75,3 5,32 Олинган гўштнинг кимёвий тахлили маълумотларига асосланиб, мускул тўқимасидаги триптофан аминокислотасининг энг кўп миқдори гўшт экстерьер конституциональ типига эга бўлган III-гуруҳ буқачалари гўштининг мускули таркибида кузатилган бўлсада гуруҳлар ўртасида унча катта фарқ бўлмади. Яъни III-гуруҳ буқачалари гўшти таркибидаги триптофан аминокислотаси ўртача 381,7±1,1мг%-ни, сут типига мансуб буқачалар гўшти таркибидаги триптофан аминокислотаси 372,7±1,3 мг%- ни ташкил қилди. III-гуруҳ буқачаларининг гўшти таркибидаги оқсилни триптофан аминокислотаси тенгқурлари II-гуруҳ буқачаларга нисбатан 0,81%-га, I-гуруҳ тенгдошларига нисбатан 2,36%-га юқори бўлганлиги кузатилди. Гўшт таркибидаги трпитофан аминокислотасининг оксипролин аминокислотасига нисбати ОСК, яъни оқсил сифат кўрсаткичи ҳам III-гуруҳ гўшт типига мансуб буқачаларда тенгдошлари II-гуруҳ сут-гўшт типига мансуб буқачалар гўшти таркибидаги триптофан аминокислотасини оксипролин аминокислотасига нисбатан 3,57%-га, I-гуруҳ сут типидаги буқачалар гўшти таркибидаги триптофан аминокислотасига нисбати эса 7,33%-га ортиқча бўлди. Хуло