Цифровая экономика как важное условие устойчивого развития национальной экономики

Аннотация

This article is based on the study of the experience of developed countries of the world and justifies the role and importance of digital technologies and the digital economy in the sustainable development of the country. Keywords: scientific and technical development, sustainable development, digitalization, innovation, digital technologes, digital economy, information technologies, software, electronic platforms, digital consumer, digital citizen, digital economy sector. Илмий ва технологик тараққиётни жа- (онлайн хизматлар, электрон тўловлар ва даллаштириш, рақамли технологиялардан бошқалар) ривожлантириш имконини бе- кенг фойдаланиш, янги технологияларни рувчи рақамли ва компьютер технологияла- изчил жорий этиш ҳисобига ишлаб чиқариш рини ривожлантириш ва уларни жамият тузилмасининг ўзгариши билан боғлиқ ҳаётининг барча соҳаларига изчил жорий ҳолда жаҳон иқтисодиётида юз бераётган этиш билан боғлиқ бўлган инсон фаолия- ўзгаришлар асносида иқтисодиётнинг барча тини ташкил этишнинг ўзига шакл ва усул- тармоқ ва соҳаларида ижобий ўзгаришлар лари ташкил этади[6]. Замонавий, интел- кузатилмоқда (бугунги кунда рақамли лектуал иқтисодиёт сари ривожланиш, ра- иқтисодиётнинг улуши дунё ЯИМининг қамли иқтисодиётни шакллантириш мурак- 10%ни ташкил этади). Шу аснода иннова- каб жараён бўлиб, кўплаб омилларга боғлиқ цион тараққиётнинг турли вазифа ва муам- ва уларнинг эконометрик таҳлили рақамли моларини ҳал этиш борасидаги қарашлар ва иқтисодиётни оқилона бошқариш ҳамда ёндашувлар ҳам ўзгариб бормоқда. Иннова- тартибга солиш имконини беради. Замона- цион иқтисодиётни ривожлантириш ва ра- вий иқтисодий ривожланиш назарияси ва қамли технологияларни жорий этиш глобал амалиётини ишлаб чиқишга мамлакатимиз иқтисодиёт асосларини ўзгартириш ва қай- олимлари орасида И.Искандаров, М.Шариф- та кўриб чиқишга олиб келади, чунки замо- хўжаев, С.Ғуломов, М.Турсунхўжаев, А.Қоди- навий иқтисодиёт маълумотлар базасини ров, Ш.Зайнутдинов, К.Абдураҳмонов, бошқаришга асосланган иқтисодиёт ҳисоб- Ё.Абдуллаев ва бошқалар иқтисодиётни ланади[4]. бошқариш назариясини ривожлантиришга Иқтисодий тараққиётнинг ҳозирги катта ҳисса қўшганлар. босқичида – "рақамли иқтисодиёт" концеп- Мамлакатимиз иқтисодиётига “рақам- цияси вужудга келди, мазкур концепция- ли технологиялар”ни жорий этиш бугунги нинг асосини катта ҳажмдаги ахборотларни кунда ўзининг салоҳиятларини кенгай- қайта ишлаш ва хизмат кўрсатиш соҳасини тириш жараёнида бўлгани ҳолда, техник Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 2 16 РАҚАМЛИ ИҚ ТИСОДИЁТ база, дастурий таъминотнинг номукам- саводхонлик даражасини ошириш, фуқаро- маллиги, аҳоли компьютер саводхонлик да- лар учун сифатли ва арзон давлат хизмат- ражасининг пастлиги, рақамли технология- ларини кўрсатиш, мамлакатнинг барча лар соҳасини тартибга солиш борасида қо- ҳудудларини сифатли ва тезкор Интернет нунчилик базасининг бугунги кун талабла- алоқаси билан таъминланишини йўлга рига жавоб бера олмаслиги каби омиллар қўйиш, уй хўжаликлари ва давлат миқёсида компьютер технологияларини кенг жорий ахборот ҳавфсизлигини таъминлаш каби этиш ва бизнес муҳитига янги “рақамли тех- масалалар кўзда туилишини мақсадга муво- нологиялар”ни интеграциялашувига тўс- фиқ, деб ҳисоблаймиз. қинлик қилмоқда. Шуни алоҳида таъкидлаб Таъкидлаш лозимки, рақамли техно- ўтишимиз лозимки, рақамли иқтисодиётни логиялар соҳаси мутахассисларининг фик- ривожлантиришда давлатнинг қўллаб-қув- рича, бугунги кунда жаҳонда Интернетдан ватловчи сиёсати алоҳида аҳамият касб эта- фойдаланувчилар сони дунё аҳолисининг ди. Тараққиётга эришиш учун рақамли би- 52%ни ташкил этади. Қашшоқ уй хўжалик- лимлар ва замонавий ахборот технология- ларининг 20%да аъзоларнинг ҳар ўнтасидан ларини эгаллашимиз зарур ва шарт. Бу биз- еттитасида уяли телефон мавжуд. га юксалишнинг энг қисқа йўлидан бориш Мобил телефонга эга бўлган қашшоқ имкониятини беради. Зеро, бугун дунёда уй хўжаликларининг сони оддий ҳожатхона барча соҳаларга ахборот технологиялари чу- ёки тоза ичимлик сувидан фойдаланиш қур кириб бормоқда. имконига эга бўлганлардан анчагина кўп- Ўзбекистон Республикаси Президенти чиликни ташкил этади. Ш.М.Мирзиёев 2020 йилнинг 24 январида Жаҳон банки экспертларининг фикри- мамлакат Парламентига йўллаган Мурожа- ча, бугунги кунда бутун дунё мамлакатлари атномасида: ”Тараққиётга эришиш учун “рақамли инқилоб”ни бошидан кечирмоқда- рақамли билимлар ва замонавий ахборот лар[4]. Улар бу борада бир қатор хулосалар- технологияларини эгаллашимиз зарур ва ни илгари сурадилар: шарт. Бу бизга юксалишнинг энг қисқа 1. Интернет, уяли алоқа ва ахборот- йўлидан бориш имкониятини беради. Зеро, коммуникация технологияларининг кенг бугун дунёда барча соҳаларга ахборот тараққий этиши рақамли иқтисодиётнинг технологиялари чуқур кириб бормоқда... шаклланишида муҳим омил бўлиб хизмат аксарият вазирлик ва идоралар, корхоналар қилади; рақамли технологиялардан мутлақо йироқ... 2. Рақамли иқтисодиёт дунёнинг кўп- Албатта, рақамли иқтисодиётни шакл- гина мамлакатларида жадал тараққий эт- лантириш керакли инфратузилма,