Совершенствование тарифной политики республики узбекистан в процессе вступления в членство всемирной торговой организации

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада Жаҳон савдо ташкилотининг пайдо ташқи савдо, бўлиш тарихи, ташкилотга аъзо бўлиш тартиби, Жаҳон савдо ташкилоти, аъзо мамлакатларнинг ташқи савдоси ва бир қатор GATT, макроиқтисодий кўрсаткичлари таҳлил қилинган. экспорт, импорт, Мамлакатимизнинг Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлиш инфляция. истиқболлари, шунингдек, ижобий оқибатлари таҳлил қилинган. Божхона таъриф сиёсати таҳлили, шунингдек хулоса ва таклифлар берилган. 1 Master’s student, Tashkent State University of Economics. Tashkent, Uzbekistan. E-mail: 9506000@mail.ru 2 Master’s student, Tashkent State University of Economics. Tashkent, Uzbekistan. E-mail: Komila.kir@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 4 № 2 (2023) / ISSN 2181-1415 Совершенствование тарифной политики Республики Узбекистан в процессе вступления в членство Всемирной Торговой Организации АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье описывается история Всемирной Внешняя торговля, торговой организации, процедура вступления в члены Всемирная торговая организации. Проанализированы внешняя торговля стран- организация, участниц и ряд макроэкономических показателей. GATT, экспорт, Анализируются перспективы и положительные импорт, последствия членства нашей страны во Всемирной инфляция. торговой организации. Дан анализ политики определения таможни, а также выводы и предложения. Маълумки, жаҳон хўжалигида давлатлар ташқи савдо алоқаларини қайтадан ташкил этиш, айрим тармоқ ва соҳаларда таркибий ўзгаришларни чуқурлаштириш зарурати борлиги ҳам аён бўлмоқда. Натижада кейинги йилларда глобал ва минтақавий даражада дунё ташқи савдосида янги йўналишларда силжишлар ва транформация рўй бермоқда. Давлатларнинг ташқи савдо стратегияларида ҳам туб ўзгаришлар намоён бўлмоқда. Жаҳон савдо ташкилоти мамлакатлар ўртасидаги ўзаро савдо алоқалари олиб бориладиган ва бу борадаги низоларни ҳал этиш имкониятини берувчи глобал майдон ҳисобланади. Бугунги кунда дунёнинг 164 та давлати унга аъзо. БМТ мамлакатлар ўртасидаги сиёсий муносабатларни, Жаҳон савдо ташкилоти (кейинги ўринларда ЖСТ) эса улар ўртасидаги савдо муносабатларини тартибга солади [1]. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йилдаги “2022–2026 йилларга мўлжалланган янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида”ги ПҚ–60-сон Фармони билан тасдиқланган янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегиясидаги 97-мақсадда Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлиш масаласининг киритилганлигидир. Бунда Жаҳон савдо ташкилотига аъзо давлатлар билан музокаралар ўтказиш; Ўзбекистонлик мутахассисларнинг Жаҳон савдо ташкилоти ва кўп томонлама савдо тизими соҳасида салоҳиятини ошириш; техник жиҳатдан тартибга солиш, санитария ва фитосанитария чоралари ва интеллектуал мулк ҳимояси соҳаларида миллий қонунчиликни Жаҳон савдо ташкилоти битимларининг талабларига мувофиқлаштириш бўйича тегишли таклифлар ишлаб чиқиш; Ўзбекистоннинг Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлишининг металлургия, тўқимачилик, озиқ-овқат, автомобиль ишлаб чиқариш соҳаларига таъсирини ўрганиш; Ўзбекистон Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлишининг миллий иқтисодиётга таъсирини ўрганиш; Жаҳон савдо ташкилоти қоидаларига мувофиқ бўлган ички бозорни нотариф чоралар орқали ҳимоя қилиш тизимини ривожлантириш; Жаҳон савдо ташкилоти қоидаларига мувофиқ бўлган экспортни қўллаб-қувватлаш ва субсидиялаш чораларини ишлаб чиқиш каби чораларнинг давлатимиз учун мақсад қилиб олиниши Ташкилотга аъзолик ишларининг жадаллашишига олиб келиб, ушбу соҳанинг ўрганилишини янада чуқурлаштиради. 281 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 4 № 2 (2023) / ISSN 2181-1415 2020 йил 7 июлда 15 йиллик танаффусдан сўнг Ўзбекистон Республикасининг ЖСТга аъзо бўлиши бўйича ишчи гуруҳининг 4-йиғилиши бўлиб ўтди. Ҳозирги кунда ташкилотга аъзо бўлган айрим мамлакатлар билан товарлар ва хизматлар бозорига кириш бўйича икки томонлама музокаралар олиб борилмоқда. Марказий Осиё мамлакатлари орасида ЖСТга аъзо бўлиш бўйича илк қадамни Ўзбекистон Республикаси қўйган эди. Ҳозирда ЖСТга Марказий Осиё мамлакатларидан Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистон аъзо бўлган. Туркманистон эса, ушбу ташкилотда кузатувчи мамлакат сифатида иштирок этмоқда. Агар Туркманистон бу ташкилотга аъзо бўлиб кирса, биз учун яхши имконият яратилади. Сабаби Туркманистон орқали Эроннинг Бандар-Аббос портига чиқа оламиз. Бу порт орқали эса жаҳон бозорига ўз маҳсулотларимизни қисқа фурсатда етказиш мумкин. Ўзбекистон ҳам ЖСТга аъзо бўлиш мақсадида ЖСТ Котибияти билан музокаралар олиб бормоқда. Қуйидаги жадвалда Марказий Осиё мамлакатлари ва ЖСТ муносабатларининг ҳозирги ҳолати келтириб ўтилган [2]. 1-жадвал Марказий Осиё ва Жаҳон савдо ташкилоти Т/р Мамлакатлар ЖСТга ариза топширган йили ЖСТдаги ҳолати (аъзолиги) 1. Ўзбекистон 1994 йил декабрь музокаралар даврида 2. Қирғизистон 1996 йил февраль 1998 йил декабрь 3. Тожикистон 2001 йил май 2013 йил март 4. Қозоғистон 1996 йил январь 2015 йил ноябрь 5. Туркманистон 2020 йил июль кузатувчи Манба: www.wto.org маълумотлари а