Речевые компетенции в обучении иностранному языку и методы их формирования

Аннотация

Ключевые слова: Речь очень важна не только в образовании, для студентов речь, и для обучения других людей. Особенно это связано с компетенция, иностранными языками как с одним из предметов в школе. общение, Также студенты должны овладеть русским языком как обмен идеями, компетенция, одним из языков, которые они используют в реальном метод «Полезная тема», общении. В статье рассказывается, какие речевые ясный и живой язык, компетенции есть при обучении русскому языку и «Интересное введение». упражнения для их формирования. Braun va Yule [1, 14] o‘zlarining kitobida: “Nutq – bu ehtiyojlarni : so‘rov, ma’lumot, xizmat va boshqalarni ifodalash”, – deb yozadi. Aksariyat odamlar kundalik hayotini boshqalar bilan muloqotda o‘tkazadilar. Jones [2, 14] ta’kidlaganidek, “Gap – bu muloqot shaklidir”. Revell muloqotga quyidagicha ta’rif beradi: “Muloqot, g‘oyalar, fikrlar, his- tuyg‘ular”. Shuning uchun muloqot kamida ikki kishini o‘z ichiga oladi, bu yerda jo‘natuvchi ham, qabul qiluvchi ham ma’lumot, g‘oyalar, fikrlar, qarashlar yoki his-tuyg‘ularni almashish uchun muloqot qilishlari kerak. Aytishimiz mumkinki, ma’ruzachi o‘zi gaplashayotgan odamni tinglovchi sifatida ko‘rishi kerak. Shunday qilib, biz aytmoqchi bo‘lgan hamma narsani samarali tarzda yetkazish juda muhim, chunki gapirish nafaqat tovushlarni chiqarish, balki xabarlarni uzatishni o‘z ichiga olgan maqsadlarga erishish jarayonidir. Shuning uchun nutq jarayonida kimga to‘g‘ri va qanday aytish kerakligiga e’tibor berish kerak. Rus tilida gapirish ko‘nikmalarini egallash ko‘plab ikkinchi til yoki chet tilini o‘rganuvchilar uchun ustuvor vazifadir. Binobarin, talabalar ,ko‘pincha, til o‘rganishdagi muvaffaqiyatlari hamda rus tili kursining samaradorligini o‘zlarining og‘zaki tilini bilish darajasi qanchalik yaxshilanganligini his qilishlari asosida baholaydilar. Rus tili mashg‘u- lotlarida og‘zaki nutq ko‘nikmalariga deyarli e’tibor berilmagan, ammo og‘zaki nutqni o‘rgatishda eng yaxshi yondashuv uzoq vaqtdan beri uslubiy munozaralarning markazida bo‘lib kelgan. Richards [5, 22] shunday deydi: “O‘quv jarayonida va darsliklarda og‘zaki muloqo- tning o‘ziga xos xususiyatlariga e’tibor qaratiladigan to‘g‘ridan to‘g‘ri yondashuvlardan tortib, guruh ishi, topshiriqlar bilan ishlash va boshqa strategiyalar orqali og‘zaki muloqot uchun sharoit yaratuvchi bilvosita yondashuvlargacha bo‘lgan turli yondashuvlardan foydalaniladi”. Don Brayn ta’kidlaganidek, “Og‘zaki muloqot (yoki nutq) so‘zlovchi va tinglovchi o‘rtasidagi ikki tomonlama jarayon bo‘lib, nutqning samarali mahoratini va tushunishning retseptiv mahoratini o‘z ichiga oladi”. Yuqoridagi fikrdan shuni bilishimiz mumkinki, nutq bir-biriga ma’lum bir ma’lumot berish uchun ikki yoki undan ortiq kishining o‘zaro ta’siridir. Bugungi kungacha olib borilgan tadqiqotlar, shuningdek, xorijiy tilda og‘zaki muloqotning murakkabligini sezilarli darajada yoritib berdi. Masalan, Luoma [3, 216] og‘zaki nutqning quyidagi xususiyatlarini aytadi: A. Fikr birliklaridan tuzilgan (birlashgan qisqa iboralar va gaplar). B. Rejalashtirilgan (masalan, ma’ruza) yoki rejalashtirilmagan (masalan, suhbat) bo‘lishi mumkin. 92 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 10 (2021) / ISSN 2181-1415 C. Yozma tilga qaraganda ko‘proq noaniq yoki umumiy so‘zlarni ishlatadi. D. Turg‘un so‘z birikmalari, to‘ldiruvchi va ikkinchi darajali gap bo‘laklarini qo‘llaydi. E. Onlayn ishlov berishni aks ettiruvchi slip va xatolarni o‘z ichiga oladi. F. O‘zaro munosabatni o‘z ichiga oladi (ya’ni o‘zaro ta’sirlar birgalikda qurilgan). G. Ma’ruzachi roli, nutq maqsadi va kontekstni aks ettiruvchi farqni ko‘rsatadi (masalan, rasmiy va tasodifiy nutq o‘rtasidagi). Nutq insonning qobiliyatlari qatoriga kiradi. Quyida esa kompetensiyaning ba’zi ta’riflarini keltirilgan: Asosiy ta’rif: Kompetentlik - bu tegishli ish sharoitida (akademiyada yoki undan tashqarida) bajarish uchun yetarli bo‘lgan tajriba darajasida bilim, malaka va ko‘nikma- larni egallashdir. Tushuntirish konteksti: tibbiyot, sog‘liqni saqlash, o‘qitish, ijtimoiy ish, arxitektura kabi ba’zi kasbiy fanlarni baholashda kompetensiya alohida izoh talab etadi [http://www.qualityresearchinternational.com/glossary/competence.htm]. Kompetensiya – bu shaxsning ishni to‘g‘ri bajarish qobiliyati. Kompetensiya – bu har bir xodimning xatti-harakatlarini aniqlash, baholash va rivojlantirishga imkon beradigan tizimli qo‘llanmani ta’minlaydigan belgilangan xatti-harakatlar to‘plami [http://en.wikipedia.org/wiki/Competence]. Ba’zi olimlar “kompetentlik”ni samaradorlikni oshirish uchun foydalaniladigan bilim, ko‘nikma va xatti-harakatlarning kombinatsiyasi deb bilishadi; yoki adekvat yoki yaxshi malakaga ega bo‘lish, muayyan rolni bajarish qobiliyatiga ega bo‘lish holati. Masalan, boshqaruv kompetensiyasi tizimli fikrlash va hissiy intellekt, ta’sir qilish va muzokaralar olib borish ko‘nikmalarini o‘z ichiga olishi mumkin. Kompetentlik tashkilot va jamoalarda inson talablarin