Научные и организационные аспекты совершенствования системы репродуктивного здоровья студентов

Аннотация

Ключевые слова: В последние годы проблема здоровья учащихся все репродуктивное здоровье, больше привлекает внимание ученых, врачей и учителей в инфекционные связи с ростом заболеваемости этим заболеванием среди заболевания, всего населения страны и ее отдельных групп, включая подростковый возраст, стресс, студентов и школьников. Поэтому в статье представлены патологические теоретические взгляды на репродуктивное здоровье проблемы, студентов. способность оставить здоровое поколение. Kasallikning ko‘payishi, bir qator kasalliklarning xronologiyalash tendentsiyasi, zamonaviy noqulay sharoitda talabalar va o‘quvchilarning sog‘lig‘iga salbiy ta’sir ko‘rsa- tadigan omillarning ko‘pligi barcha bosqichlarda profilaktika va davolash – rekreatsiya tizimini takomillashtirish zarurligini aniqlaydi. Buning uchun sog‘liqni saqlash daraja- sidagi farqlarni, turli universitetlardagi o‘qish sharoitlarini, o‘g‘il va qizlarning imidjini va yashash sharoitlarini hisobga olgan holda talabalarga tibbiy yordam ko‘rsatish lozim. Talabalarni tekshirganda, ularning sog‘lig‘ining ko‘rsatkichlari, ba’zi shikoyatlar, anamnestik ma’lumotlar va oldingi tibbiy hujjatlar ma’lumotlari mavjudligi bilan belgi- lanadi, universitetda yoshlarning o‘qishi tugashi bilan sog‘lig‘ining yomonlashishiga olib keladi. Mavjud iqtisodiy, ijtimoiy va tibbiy dasturlarda yosh avlodning ijtimoiy rivojlanish jarayonida o‘ziga xos ijtimoiy mavqei to‘liq hisobga olinmagan, bu esa yoshlarning tibbiy - ijtimoiy muammolariga e’tiborni kuchaytirish, vositalar, shakllar, o‘rta va uzoq muddatli istiqbolda yosh avlod bilan ishlash usullari va mezonlarini ishlab chiqishga undaydi. Hozirgi vaqtda sog‘liqni saqlash va ta’lim organlarining amalda sezilarli integrat- siyasi yo‘q, aholini o‘qitish, oilalarda, ta’lim muassasalarida va umuman jamiyatda profilaktika ishlarini olib borish uchun zarur bo‘lgan tibbiyot, pedagogika va psixologiyani biladigan mutaxassislar yo‘q. Aholining sog‘liqni saqlash ta’limining mavjud dasturlari faqat sog‘liqni saqlashning tibbiy jihatlariga qaratilgan bo‘lib, shaxsiyatni rivojlan- tirishning psixologik va pedagogik muammolari, individual, tipologik, yosh va jins xususiyatlari hisobga olinmaydi. Turli darajadagi ta’lim muassasalarida talabalar salomatligini saqlash va mustahkamlashning yangi tuzilmalarini tashkil etish va yaratish bo‘yicha deyarli hech qanday keng ko‘lamli istiqbolli tadqiqotlar yo‘q, boshqaruvning barcha darajalarida amalga oshiriladigan sog‘liqni saqlash dasturlari tasvirlanmagan, ularning samaradorligi va istiqbollari hisobga olinmaydi. O‘smirlarning reproduktiv salomatligi juda muhimdir. Umuman, millatning salomatligi va demografik vaziyatning yaxshilanishi ularning reproduktiv salohiyatiga bog‘liq. Reproduktiv salohiyat deganda, odatda, bola tug‘ish yoshiga kirganda, sog‘lom nasl tug‘ish qobiliyati tushuniladi. Talabalik yillari asosan o‘smirinlik vaqtiga to‘g‘ri keladi. O‘smirlik davri tanadagi o‘ziga xos fiziologik o‘zgarishlar bilan tavsiflanadi, bunda o‘sish va rivojlanish jarayonlari jadal kechadi va ayniqsa, shaxsning psixologik, axloqiy va ijtimoiy shakllanishi muhim ahamiyatga ega. 334 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 9 (2021) / ISSN 2181-1415 Kelajakda bu davrning patologik kechishi insonning reproduktiv funktsiyasiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin, bu ko‘p jihatdan uning bolalik va o‘smirlikdagi sog‘lig ining holatiga bog‘liq. Yoshlarning reproduktiv salomatligini saqlash zamonaviy jamiyatning asosiy vazifalaridan biridir. Aholining muhim ijtimoiy-demografik guruhi bo‘lgan yosh oilaga alohida e’tibor qaratiladi. Sog‘lom turmush tarzining shakllanishi yoshlar muhitida giyohvandlikni istisno etadigan maqbul ko‘nikmalar va hayot stereotiplari majmuasini birlashtirishda ifodalanishi kerak [2]. Reproduktiv salomatlik deganda nafaqat reproduktiv tizim kasalliklari, uning funktsiyalari yoki jarayonlarining buzilishi, balki to‘liq jismoniy va ijtimoiy farovonlik holati tushuniladi. Bu qoniqarli va xavfsiz jinsiy hayotni, ko‘payish qobiliyatini (bolalarni tug‘ish) va oilani rejalashtirish masalalarini mustaqil hal qilish imkoniyatini anglatadi [1]. Hozirgi vaqtda yoshlarning reproduktiv salomatligini saqlash muammosi alohida ahamiyatga ega. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, so‘nggi yillarda yoshlar salomatligi, xususan, reproduktiv salomatlikning yomonlashuvi tendentsiyasi barqarorlashdi. Mavjud vaziyatning asosiy omillari quyidagilardir: aholining jinsiy va reproduktiv salomatlik masalalarida xabardorligi pastligi; bolalar va o‘smirlar uchun jinsiy ta’lim tizimining yo‘qligi; jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infektsiyalarning tarqalishi, ayniqsa o‘smirlar va yoshlar; o‘smirlik davrida homiladorlik va abortning yuqori darajasi; reproduktiv salomatlikni muhofaza qilish va rejalashtirilgan homiladorlikka tayyorgarlik jarayoniga mutaxassislarning yetarli darajada jalb etilmasligi; farmatsevtika bozorining yuqori sifatli kontratseptiv vositalar bilan to‘yinganligi va ularnin