Воспитание молодежи и наследие предков в контексте нового Узбекистана

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада янги Ўзбекистон шароитида маънавий тарбия- Ренессанс, нинг долзарблиги таҳлил қилинган. Ўрта аср Шарқ Янги Ўзбекистон, мутафаккирлари Беруний ва Ибн Сино қарашларининг ўрта аср Шарқ ёшлар тарбиясидаги ўрни очиб берилган. Мутафаккирлар мутафаккирлари, маънавият, асарларидаги комил инсон ғоясининг тарихий-фалсафий тиббиёт. талқинига алоҳида эътибор қаратилган. Мутафаккирлар ижодий меросидаги комил инсон ғоясининг янги Ўзбекистон шароитида баркамол авлодни тарбиялашдаги аҳамияти кўрсатиб берилган. 1 associate professor of the Bukhara State medical institute, Bukhara, Uzbekistan. 2 PhD, senior lecturer, Bukhara State Medical Institute, Bukhara, Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 8 (2021) / ISSN 2181-1415 Воспитание молодежи и наследие предков в контексте нового Узбекистана АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье анализируется актуальность духовного Ренессанс, воспитания в современном новом Узбекистане. Новый Узбекистан, Раскрывается значение взглядов Бируни и ибн Сины в средневековые мыслители воспитании молодежи. Уделяется особое внимание на Востока, духовность, философские трактовки идеи совершенного человека в медицина. произведениях мыслителей. Анализируется важность идеи совершенного человека в творческом наследии мыслителей в воспитании гармонично развитого поколения в новом Узбекистане. КИРИШ Маълумки, Ўзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 29 йиллик тантана-ларида Ўзбекистон Республикаси Президентининг: “Халқимизнинг улуғвор қудрати жўш урган ҳозирги замонда Ўзбекистонда янги бир уйғониш – Учинчи Ренессанс даврига пойдевор яратилмоқда” [1], – деган сўзи янгради. Таъкидлаш жоизки, ҳозирги кунда ҳаётимизнинг барча соҳаларида рўй бераётган юксалиш жараёнлари ўзини нечоғлик аҳамиятли эканлигини намоён этмоқда. Бинобарин, мустақиллигимизнинг дастлабки даврларида биз миллий ўзликни англаш, бой тарихий- маънавий ҳамда илмий меросимизнинг асл мазмун-моҳиятини тушуниш ва уни рўёбга чиқаришга интилган бўлсак, эндиликда халқимиз жипслашиб “миллий тикланишдан – миллий юксалиш” ғоясини собит-қадамлик билан амалга оширишга киришди. Бу даврда жамиятимизда ижтимоий тафаккурнинг юксалиш тенденцияси қарор топиб, унга хос ҳам миллий, ҳам умуминсоний қадриятлар мужассамлиги эътироф этилмоқда. АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ ВА МЕТОДОЛОГИЯ Ўрта аср Шарқ мутафаккирларининг асарлари тадқиқот учун назарий-методологик манба, кўрсатма бўлиб хизмат қилади. Тадқиқотда илмий билишнинг диалектик, тарихийлик, мантиқийлик, анализ ва синтез, комплекс ёндашув каби усулларига таянилди. НАТИЖАЛАР Бутун дунё ҳамжамияти эътироф этганидек, Ўзбекистон қадимдан маданият ва цивилизация барпо этувчи заминдир. Дарҳақиқат, ўрта асрларда Ўзбекистон ҳудудида вужудга келган илмий-маънавий ютуқлар Европадаги илму фанга асос бўлди. Муҳаммад ал-Хоразмий, Абу Али ибн Сино, Абу Райҳон Беруний, Абу Наср Форобий каби улуғ мутафаккирларимизнинг беқиёс илмий-фалсафий рисолалари дунёвий билимларни ривожлантириш ва тизимлаштириш билан бир қаторда, нафақат ўз замонаси, балки кейинги юз йилликларга тегишли умумжаҳон тамаддунининг юксалишига асос солди. “Аждодларинг шуҳратига суянма, ўзингга ўзинг шуҳрат топ. Кимда ким обрўли қариндошларига нисбат бериб, уларни восита қилса ва ҳеч нарса қилмай, фақат ўлган аждодлари билан фахрланиб юрса, ўша кишининг ўзи ўлик ва аждодлари эса, тирик саналади”, деб айтган эди мутафаккир Абу Райҳон Беруний. 362 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 8 (2021) / ISSN 2181-1415 Таъкидлаш жоизки, мамлакатимизда маънавий-маърифий ишларни тизимли ташкил этиш, бу борада амалга оширилаётган чора-тадбирларнинг самарадор-лигини ошириш, аҳоли, айниқса ёшларнинг интеллектуал салоҳияти, онгу тафаккури ва дунёқарашини юксалтириш, мафкуравий иммунитетини мустаҳ-камлаш, ватанпарварлик, халққа муҳаббат ва садоқат туйғуси билан яшайдиган баркамол авлодни тарбиялашга алоҳида эътибор қаратилмоқда. 2021 йилнинг “Ёшларни ҳар томонлама қўллаб- қувватлаш ва аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш йили” деб эълон қилиниши республикамизда ёшларга бўлган эътиборнинг яққол далилидир. Маълумки, маънавият ва тиббиёт қондош тушунчалар бўлиб, аждодларимиз даҳоси туфайли бир-бири билан уйғунлашиб кетган ажралмас бир бутунликни ташкил қилади. Маънавият-жамиятнинг, миллатнинг ички ҳаёти, руҳий кечин-малари, ақлий қобилияти, идрокини мужассамлаштирувчи тушунча. Тиббиёт эса, шундай бир илмки, у билан одам гавдасининг аҳволи соғлиқ ва касаллик жиҳатидан ўрганилиб, унинг мавжуд соғлиғи сақланади ва йўқотгани қайтарилади. Маънавият, маданият, илм-фан дурдоналари саналган бебаҳо мерослари- асарларида мутафаккирларнинг табиий-илмий, фалсафий, ижтимоий-иқтисодий, ахлоқий қарашлари акс этган бўлиб, улар асосида инсон масаласи турибди. Абу Райҳон Беруний барча қимматли нарсалар инсон меҳнати билан яратилади ва инсоннинг қадр-қиммати унинг авлод-аждодлари ким бўлганлиги билан эмас, балки унинг меҳнати билан белгиланади, деб ҳисоблайди. Берунийнинг ижтимоийлик, ахлоқ