MAKTABGACHA TA'LIM TASHKILOTLARINI TAKOMILLASHTIRISH VA RIVOJLANTIRISH HAQIDA

Аннотация

This article reflects the principles and methodical foundations of the development environment, development centers in pre-school educational organizations. The role of the integrated developmental environment in the development of preschool education is revealed. Key words: preschool education, pedagogical approach, educational environment, developmental environment, education, school preparation, integration. О СОВЕРШЕНСТВОВАНИИ И РАЗВИТИИ ДОШКОЛЬНЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ Аннотация. В статье отражены принципы и методические основы создания развивающей среды, центров развития в дошкольных образовательных организациях. Раскрыта роль интегрированной развивающей среды в развитии дошкольного образования. Ключевые слова: дошкольное образование, педагогический подход, образовательная среда, развивающая среда, образование, подготовка к школе, интеграция. Maktabgacha ta’lim tizimida amalga oshirilgan modernizasiyaviy o‘zgarishklar maktabgacha yoshdagi bolalarga ta’lim-tarbiya berishning shakl va usullarini erkin tanlash imkoniyatini yaratdi. Bugungi zamonaviy ta’lim sohasidagi asosiy natija berilayotgan ma’lumotlarning bola tomonidan qay darajada o‘zlashtirib olingani va uning rivojlanishiga, shaxsga oid sifatlarning shakllanishiga qanchalik xizmat qilayotgani bilan belgilanadi. Pedagoglar tomonidan tanlab olingan ta’lim uslublari intellektual jarayonlarning shakllanishiga, masalaning yechimiga ijodiy yondoshishga, tashabbuskorlikka, mustaqillikka va bolalarni amaliy jarayonlar orqali o‘z faoliyatini boshqarishga o‘rgatadi. Ta’limning rivojlantiruvchi pedagogik muhiti rivojlanishning turli shakllaridan iborat ta’lim jarayonini amalga oshirishning ko‘p funksiyaliligi, ya’ni bolalarni faoliyatning turli shakllariga jalb etilishini ta’minlanishini xamda material va qo‘llanmalar yetarli bo‘lishini talab etadi. Bu bolalarning mazmunli va mustaqil faoliyati uchun muhim ahamiyat kasb etadi. 1 06 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 7 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ “Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida rivojlanish markazlarini loyihalash va metodik ta’minlash” mavzusidagi ilmiy tadqiqot ishini olib borishda hamda tadqiqot yechimini topishda asosiy e’tiborimizni muammoning nazariy va amaliy jihatlarini o‘rganishga qaratdik. Buning asosiy sababi mavzu doirasida ilgari surilayotgan g‘oyalarning amaliyotda qay darajada qo‘llanilayotganini aniqlashdan iboratdir. Mavzu doirasida belgilab olingan maqsadning natijalanganligi o‘rganilgan nazariy g‘oyalarning amaliyotdagi isboti, qo‘llaniladigan metodlarning to‘g‘ri tanlanganligi, qo‘yilgan vazifalarning aniqligi, ilmiy tadqiqot faoliyatining puxta rejalashtirilganligi, tajriba-sinov ishlarining uzluksiz, izchil, va tizimli tarzda tashkil etilganligi bilan belgilanadi. Shu sababli mavzu doirasida mavjud nazariy manbalar bilan tanishib chiqish asosida mavzu doirasida “Tajriba-sinov ishlari dasturi”ni ishlab chiqildi. Tajriba- sinov ishlari dasturi mavzu doirasida olib boriladigan tadqiqot ishining umumiy mohiyatini ochib beradi. Bolalarga yo‘naltirilgan guruhda puxta o‘ylangan va havfsiz tashkil etilgan rivojlanish muhiti eng muhim rol o‘ynaydi, bu pedagoglarga davlat o‘quv dasturining maqsad va vazifalarini amalga oshirish va shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim texnologiyalarini qo‘llash imkonini beradi. Guruh xonasini rivojlanish markazlari deb ataladigan kichik-kichik joylarga ajratish tavsiya etiladi. MTT pedagoglariga jadvalda guruhdagi rivojlanish markazlarining minimal soni ko‘rsatilganligini tushunishlari tavsiya etiladi; hududning va MTTdagi ta’lim va tarbiya jarayoni mazmunining imkoniyatlari va xususiyatlarini inobatga olgan holda guruhdagi boshqa rivojlanish markazlari tashkil etilishi mumkin. Turli guruhlarda markazlar to‘plami har xil bo‘lishi mumkin, ammo davlat o‘quv dasturi guruhdagi beshta asosiy rivojlanish markazlarini tavsiya qiladi: fan va tabiat; til va nutq; syujetli-rolli o‘yinlar va sahnalashtirish; san’at; qurish, konstruksiyalash va matematika. Guruhda boshqa rivojlantiruvchi burchaklarni ham tashkil etish mumkin, ularni tashkil etish bolalarning manfaatlariga, guruhning bo‘sh makoniga va maktabgacha ta’lim tashkilotining moddiy-texnik imkoniyatlariga bog‘liq. Bunday markazlar vaqtinchalik yoki faqat bolalar faoliyatining maxsus turlari (qum va suv markazi; pazandachilik markazi; musiqa markazi) uchun tashkil etilishi mumkin. Ta’lim muhitini yaratishda pedagoglar bolalar faol bo‘lishi mumkin bo‘lgan joylar mavjudligini ta'minlashi kerak. Rivojlanish uchun mos jismoniy faollik uchun joylar. Bolalar jismoniy faollik orqali yanada samaraliroq o‘rganadilar va kun davomida yuqori darajadagi jismoniy faollik, turfa xillik va stimulning o‘zgarishiga extiyoj sezadilar. Bolalar faoliyatining muayyan amaliy turlari uchun imkoniyat. Yosh bolalar suvda o‘ynash, loydan pirog yasash, yog‘ochdan narsalar yasash, qo‘g‘irchoqlarni yotqizish va hokazo kabi amaliy mashg‘ulotlarga muhtoj. Shuningdek, ularga syujetli