МЕТОДЫ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ПРЕДПРИЯТИЯ

Аннотация

Today, the crisis processes in the world economy are deepening, the global purchasing demand is decreasing, and accordingly, the competition for raw materials, materials, especially finished products, is increasing year by year. The experience of many developed and leading countries shows that to achieve competitiveness and access to world markets, first of all, consistent reform of the economy, structural change and deepening of diversification, ensuring the development of new enterprises and production industries based on high technologies, modernization of operating capacities and technical speeding up the renewal process is required. Key words: National economy, industrial production enterprises, indicators of competitiveness index, entrepreneurial ability, enterprise personnel, communication efficiency. МЕТОДЫ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ПРЕДПРИЯТИЯ Аннотация. Сегодня кризисные процессы в мировой экономике углубляются, мировой покупательный спрос снижается, и соответственно с каждым годом усиливается конкуренция за сырье, материалы, особенно готовую продукцию. Опыт многих развитых и ведущих стран показывает, что для достижения конкурентоспособности и выхода на мировые рынки 8 08 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ необходимы, прежде всего, последовательное реформирование экономики, структурные изменения и углубление диверсификации, обеспечение развития новых предприятий и производств, основанных на высоких технологиях. необходима модернизация действующих мощностей и техническое ускорение процесса обновления. Ключевые слова: Национальная экономика, промышленные производственные предприятия, показатели индекса конкурентоспособности, предпринимательские способности, персонал предприятия, эффективность коммуникаций. KIRISH. Boshqarishning hozirgi bosqichida iqtisodiy siyosatning asosi sanoat ishlab chiqarishining barcha bo'g'inlari ishining samaradorligi va sifatini oshirishdan iborat. Bozor munosabatlarining rivojlanishi barcha mulk shaklidagi korxonalarning ishlab chiqarish-xo‘jalik faoliyati samaradorligini ta’minlash bo‘yicha boshqaruv qarorlarini ishlab chiqishda mas’uliyati va mustaqilligini oshiradi. Ushbu qarorlarning samaradorligi nafaqat bir-biri bilan, balki ishlab chiqarishning yakuniy natijalari bilan ham turli darajadagi o'zaro ta'sirda bo'lgan turli xil omillarga bog'liq. Bozor iqtisodiyoti va boshqaruvning yangi shakllari sanoat korxonasining iqtisodiy samaradorligi nazariyasi, metodologiyasi va usullarini yanada takomillashtirish, ishlab chiqarish samaradorligini shakllantirishning sababiy mexanizmini, uning mezonlari va baholarini ochib berish uchun bir qator muhim muammolarni qo'ymoqda. Hozirgi bosqichda iqtisodiy samaradorlikni shakllantirish qonuniyatlarini o'lchash va tahlil qilish tamoyillari tizimli yondashuv nuqtai nazaridan ko'rib chiqilishi kerak. Shu bilan birga, iqtisodiy ko'rsatkichlarni statistik modellashtirishning amaliy jihatlarini qo'llashda ushbu qonuniyatlarni tahlil qilishning sifat va miqdoriy usullari eng yaxshi birlashtiriladi. Asosiy qism. Korxona (tashkilot) faoliyatining kutilayotgan yoki erishilgan darajasini o'lchash jarayoni, birinchi navbatda, tegishli mezonni aniqlash va tegishli ko'rsatkichlar tizimini shakllantirish bilan uslubiy jihatdan bog'liq. Belgilangan tamoyillar asosida qurilgan ishlab chiqarish-xo'jalik faoliyati samaradorligi ko'rsatkichlari tizimi bir nechta guruhlarni o'z ichiga olishi kerak: 1) ishlab chiqarish (faoliyat) samaradorligining umumlashtiruvchi ko'rsatkichlari; 2) mehnatdan (xodimlardan) foydalanish samaradorligi ko'rsatkichlari; 8 09 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 3) ishlab chiqarish (asosiy va aylanma) fondlaridan foydalanish samaradorligi ko'rsatkichlari; 4) moliyaviy aktivlardan (aylanma mablag'lar va investitsiyalar) foydalanish samaradorligi ko'rsatkichlari. Ushbu guruhlarning har biri iqtisodiyotning umumiy samaradorligini yoki ma'lum turdagi resurslardan foydalanish samaradorligini tavsiflovchi ma'lum miqdordagi o'ziga xos mutlaq yoki nisbiy ko'rsatkichlarni o'z ichiga oladi. Bozor iqtisodiyoti o‘z mohiyatiga ko‘ra mehnat unumdorligining o‘sishini rag‘batlantirish, ishlab chiqarish samaradorligini har tomonlama oshirish vositasidir. Ijtimoiy ishlab chiqarishning iqtisodiy samaradorligini oshirishning eng muhim yo'nalishlarini to'g'ri aniqlash uchun samaradorlik mezoni va ko'rsatkichlarini shakllantirish kerak. Ijtimoiy ishlab chiqarish iqtisodiy samaradorligining umumlashtiruvchi mezoni ijtimoiy mehnat unumdorligi darajasidir. Ijtimoiy mehnat unumdorligi (Ptg) ishlab chiqarilgan milliy daromadning (NI) moddiy ishlab chiqarish tarmoqlarida band bo'lgan ishchilarning o'rtacha soniga nisbati bilan o'lchanadi: Pbsh = ND / H Moddiy ishlab chiqarishning ayrim tarmoqlarida unumdorlik yalpi mahsulot hajmida hisoblab chiqiladi. Ijtimoiy mehnat unu