РАЗВИТИЕ ТУРИЗМА В УСЛОВИЯХ ИННОВАЦИОННОЙ ЭКОНОМИКИ И ЕЕ ОСОБЕННОСТИ

Аннотация

The article scientifically analyzes the features of the development of cultural and leisure services in the conditions of an innovative economy. The article discusses the fact that the tourism industry is the most promising and developing area, both the global network and its specialized types have a positive impact on the development of interpersonal, cultural, social and political relations at the regional level. Keywords: tourism, infrastructure, trade, food industry, cultural and health centers, sanitary and medical services. 2023 yil 16 oktyabr kuni Samarqand shahrida Butunjahon turizm tashkiloti (YuNVTO) Bosh assamblеyasining 25-sеssiyasini o`tkazish doirasidagi Forumda dunyoning 140 dan ortiq mamlakatidan yuqori darajali dеlеgatsiyalar ishtirok etayotgani global va mintaqaviy turizm markazlaridan biri sifatida O`zbеkistonga bo`lgan qiziqish ortib borayotganidan dalolat bеradi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 3 fevraldagi «O‘zbekiston Respublikasi turizm salohiyatini rivojlantirish uchun qulay shartsharoitlar yaratish bo‘yicha qo‘shimcha tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi PF-5326-son Farmoni ijrosini ta’minlash, shuningdek, hududlarni barqaror ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning eng muhim omillaridan biri sifatida ichki turizmni jadal rivojlantirish, fuqarolarni mamlakatimizning madaniy-tarixiy merosi hamda tabiiy boyliklari bilan tanishtirish maqsadida «O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qil!» ichki turizmni rivojlantirish dasturini amalga oshirish bo‘yicha amaliy chora-tadbirlar rejasi ishlab chiqildi [1]. Sayyohlik - fuqarolar o‘zlarining doimiy yashash joylari, sog‘lomlashtirish, o‘rganish, kasbiy ish yuzasi, sport yoki boshqa maqsadlarda vaqtinchalik chiqishi bo‘lib, unda xizmatlar iste’molchilarga quyidagi yo‘nalishlar orqali taklif qilinadi:  sog‘lomlashtirish (kurortda dam olish va davolanish tavsifidagi sog‘lomlashtirish guruhlari);  o‘rganish (ekskursiya dasturli turlar, muzeylarga tashrif buyurish, diqqatga sazovor joylarni ko‘rish hamda madaniy chora-tadbirlarda faol ishtirok etish);  kasbiy-ish (majlis, konferensiya, kongress, savdo yarmarka va ko‘rgazma ishlarida qatnashish, konsert, ma’ruzalarda chiqish qilish, kasbiy chora-tadbirlarda qatnashish, shartnoma tuzish bo‘yicha muzokaralarda ishtirok etish, o‘rganish va tadqiqot faoliyati, maxsus kurslarda qatnashish va hokazolar);  sport turlari (nokasbiy sport turlari bo‘lib hisoblangan piyoda, ot, suv, chang‘i, velosiped, suv osti suzish va boshqa suv sporti, baliq ovlash, ov va boshqalar. Shuningdek, sport 328 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 4, 30 Апрел musobaqalarida qatnashish maqsadida taqdim etilgan turlar);  diniy (haj maqsadlari, diniy tadbirlarda ishtirok etish va qadrli joylarga tashrif buyurish marshrutlari). Biroq, joylardagi sayyohlik mavsumi bir-biriga to‘la mos kelmaydi. Bu holatda halqaro sayyohlik tizimida sayyohni jo‘natuvchi va uni qabul qiluvchi tomonlar mavjud bo‘ladi. Hamda sayyohlikning o‘zi o‘z navbatida ichki, kiruvchi, chiquvchi va mustaqil turlarga bo‘linadi. Ushbu xizmat turiga ixtisoslashgan servis tashkilotlari sayyohlik-ekskursiya xizmat ko‘rsatishni taklif etadilar hamda ular asosan aholi va xorijiy fuqarolarning sayyohlik-ekskursiya xizmatlarga bo‘lgan talablarining qondirilishiga yo‘naltiriladi. Avvalo, sayyohlik sohasida iste’molchilarga taklif etilayotgan xizmatlar kompleksi sayyohlik mahsuloti hisoblanib, sayyohlik mahsuloti sifatida sayyohlik turi keng namoyon bo‘ladi. Sayyohlik mahsulotini turistlarga turoperatorlar va turagentlar sotadilar. SHuningdek, sayyohlik-ekskursiya servis faoliyati doirasida quyidagi turdagi xizmatlarning turlari alohida guruhlarga bo‘linadi: turoperator tomonidan sayyohlik turlarini taqdim etish xizmatlari; turagent xizmatlari; mustaqil sayyohlikdagi xizmatlar; ekskursiya xizmatlar. Ekskursiya xizmatlar ekskursiyalarni taqdim etish va ekskursovodlar xizmatlarini o‘z ichiga oladi. Hamda sayyohlarga xizmat ko‘rsatish doirasida ularga transfer taqdim etilishi mumkin, ya’ni transfer sayyohni keladigan joyidan vaqtinchalik bo‘ladigan joyga joylashtirish va o‘z yashash joyiga etkazish uchun tashish bo‘yicha xizmat hisoblanadi [3, 18-b.]. Madaniy va dam olish xizmatlarining tarkibi yuqoridagi xizmatlar bilan birga sanatoriya-sog‘lomlashtirish xizmatlaridan ham iborat bo‘ladi. Avvalo, mazkur xizmat turini taqdim etish bo‘yicha servis faoliyati iste’molchilarga dunyoning eng qulay rekreatsion zonalarida dam olish vasog‘lig‘ini tiklash imkoniyatlarini ta’minlaydi. Biroq, sanatoriya-sog‘lomlashtirish xizmatlariga bo‘lgan ehtiyoj turlari mintaqada iqlim sharoitlarning inson sog‘lig‘iga ijobiy ta’sirini isbotlab bergan tibbiyotning rivojlanishi orqali vujudga keladi. Shuningdek, tabiat-davolash resurslariga mineral suvlar, davolovchi balchiqlar, shifobaxsh iqlim, kasalliklarni davolash va oldini olishni tashkil qilish, dam olishni