В СТРАНЕ - НАВРОЗ

Аннотация

Spring is the flower of the seasons, the season of awakening. The whole being, mother nature is alive and renewed. There is a living creature that can enjoy the birth of a new day. It is no coincidence that Turkish peoples also celebrate Navruz holiday, that is, the birth of a new day, in spring. Nowruz is a spring, New Year holiday. The term "Navroz" is composed of two Persian words "nav" - new, "roz" - day, meaning "new day". Nowruz is the most public and beautiful holiday of the Turkic peoples. This article also talks about the Nowruz holiday event held by the teacher and students of elementary school 320 of Shaikhontohur district of Tashkent city. Key words: Nowruz, tradition, value, peoples, holiday. В СТРАНЕ - НАВРОЗ Аннотация. Весна – цветок времен года, пора пробуждения. Все существо, мать- природа, живо и обновлено. Есть живое существо, способное радоваться рождению нового дня. Неслучайно весной турецкие народы также отмечают праздник Навруз, то есть рождение нового дня. Навруз – весенний, новогодний праздник. Термин «Навруз» состоит из двух персидских слов «нав» — новый, «роз» — день, что означает «новый день». Навруз – самый общественный и красивый праздник тюркских народов. В данной статье также рассказывается о праздничном мероприятии Новруз, проведенном учителем и учащимися начальной школы №320 Шайхонтохурского района города Ташкента. Ключевые слова: Навруз, традиции, ценности, народы, праздник. 204 Yangilanish, yasharish fasli boshlandi. Shukuhli bu kunlarda esa yurtimizda Navro‘z umumxalq bayrami keng nishonlanadi. Navro‘z saylidan qaytayotgan dehqonu bog‘bonlar dala tomon oshiqar ekan, «Qadaming qutlug‘ kelsin, Navro‘z», deya niyat qilishadi. Navro‘z — bunyodkorlik, birdamlik va rizq-ro‘z bayramidir. Navro‘z nomoddiy-madaniy meros namunalaridan biri sifatida xalqaro YUNESKO tashkilotining ro‘yxatidan joy olgan. Xalqimiz tarixi va madniyatining bir bo‘lagi bo‘lgan Navro‘z qadimiy bo‘lishi bilan birga, har yili biz bilan birga yangilanib, anglanib borayotgan ulug‘ va navqiron bir bayramdir. Qolaversa, O‘rta Osiyo va Sharq mamlakatlarida yashovchi xalqlarning eng qadimiy an’anaviy bayrami hamdir. Tarixiy manbalarga ko‘ra, Navro‘zni nishonlash turkiy xalqlarda eng katta bayramlardan biri hisoblangan. Kuyoshning kamal burjiga kirishi, kecha bilan kunduzning barobar kelishi yil boshi xisoblangan. Bu eski kuyosh yili xisobida farvardin oyining avvaliga (22 mart) – kecha bilan kunduzning uzaya boshlashi, tabiatda jonlanish, baxorning boshlanish davriga to‘gri keladi. Buni kichik Navro‘z bayrami yoki ommaviy Navro‘z bayrami deyilgan. Farvardinning oltinchi kuni esa katta Navro‘z bayrami yoki maxsus (xususiy) Navro‘z bayrami deb atalgan. An’anaga ko‘ra, kichik Navro‘z bayramdan boshlab xamma narsa amalga kiradi, deb, xisoblashgan. Mahmud Koshg‘ariyning «Devonu lug‘otit turk» asarida Navro‘zga bag‘ishlangan ko‘plab xalq qo‘shiqlari keltirilgan. Navro‘z bayrami haqidagi ma’lumotlar Abu Rayhon Beruniyning «Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar», Umar Hayyomning «Navro‘znoma»si, Alisher Navoiy, Zahiriddin Bobur va boshqa allomalarning asarlarida uchraydi. Umuman olganda, Sharq mamlakatlarida Navro‘z bayramini yangi yilning boshlanishi sifatida yuqori kayfiyatda va o‘zgacha shukuhda kutib olishgan. Dunyoda bayramlar, unutilmas kunlar ko`p. Yer yuzida qancha xalq bo`lsa, shuncha turfaxil bayramlar mavjud. Ularning har biri o`ziga xos tarovatlarga, ne`matlarga boy bo`lib nishonlanishi jihatidan ham bir-biriga mutloqa o`xshamaydi. Masalan, gurji xalqida shunday bir marosim borki, unda ishtirok etuvchi kishilar qo`llarini bir-birlarining elkasiga tashlab, jo`r ovoz bo`lib qo`shiq kuylashadi. Qozoq qardoshlarimizning “Qiz quvdi”, “Qiz olib qochdi” singari urf-odatlari o`sha mamlakat xalqlarining o`ziga xos milliy xususiyatlarini aks ettiradi. O`rta Osiyo va yaqin sharq xalqlarini bir-biriga yaqinlashtiradigan ulug` bir bayram borki, bu Navro`zi olamdir. Navro’z 3000 yillik tarixga ega bayramdir. Navro’z qadimiy milliy bayrami (fors tilidan tarjima qilinganda “yangi kun” ma’nosini anglatadi) 21-mart kuniga to’g’ri keladi. Ushbu kun kecha bilan kunduzning tenglashgan paytidir. Ushbu bayramning kirib kelishi bilan ko’pgina 205 O’zbek oilalarida Sumalak, xalim, ko’k somsa, Osh kabi turli milliy taomlarni tayyorlaydilar. Mazkur taomlar odamzod organizmiga foydali bo’lgan ko’pgina vitaminlarga boydir. Mamlakatimiz mustaqillikka erishgandan so’ng O’zbek xalqining qadimiy urf-odatlari va qadriyatlari kuchga kirdi. Jumladan Navro’z bayramini nishonlash o’ziga xos tusga ega bo’ldi. Bu bayram barcha xalqlarning do’stlik va birlik ramziga ega bo’lgan umumxalq bayramdir. Bugungi kunda Navro’z bayrami mahallalarda va qishloqlarda, tuman va shaharlarda keng miqyosda nishonlanmoqda. Navro`z so`zi tilga olinganida, so’z va g’azal mulkining sultoni Nizomiddin mir Alisher Navoiyning go`zal bir bayti xotiraga keladi: Har tuning qadr o`libon, Har kuning o`lsin Navro`z. Ya`ni har bir kechang qadr kechasi, xayrli, qutlug`, tun bo`l