РАЗВИТИЕ ТРЕНЕРСКИХ КОМПЕТЕНЦИЙ У СТУДЕНТОВ

Аннотация

This article describes the author's opinion about coaching technology, which is increasingly used as a form of increasing pedagogical competence, and how it serves as a powerful tool that contributes to the personal and communicative development of educators. Key words: coaching technology, professional development of educators, integration of technologies, communication, coaching competence. РАЗВИТИЕ ТРЕНЕРСКИХ КОМПЕТЕНЦИЙ У СТУДЕНТОВ Аннотация. В данной статье изложено мнение автора о технологии коучинга, все более используемой форме повышения педагогической компетентности, и о том, как она служит мощным инструментом, способствующим личностному и коммуникативному развитию педагогов. Ключевые слова: технология коучинга, профессиональное развитие педагогов, интеграция технологий, коммуникация, коучинговая компетентность. Kouching kompetensiyasining bilim komponenti kouching bilan bog’liq nazariyalar, modellar va amaliyotlarni mustahkam tushunishga ishora qiladi. Bunga o’rganish va motivats ya bilan bog’liq psixologik nazariyalar, turli xil kouching modellari va turli xil o’quv uslublari va ularning couching ta’siri haqidagi bilimlar (Teylor, 2020) kiradi. Ushbu sohalarni har tomonlama tushunish kouch - murabbiylarga o’zlari kouching qilayotgan shaxslarning ehtiyojlariga mos ravishda o’z strategiyalarini moslashtirishga imkon beradi va shu bilan ularning kouching samaradorligini oshiradi. Bundan tashqari, kouch-murabbiylar ular faoliyat ko’rsatayotgan kontekstni yaxshi tushunishlari ham muhimdir. Bunga tashkilot, ta’lim muassasasi, sanoat va kouching amaliyotiga ta’sir ko’rsatishi mumkin bo’lgan tegishli qonunlar yoki yo'riqnomalar 79 haqidagi bilimlar kiradi. Kouching kompetensiyasining malaka komponenti kouch - murabbiylar o’z bilimlarini real hayot sharoitlarida samarali qo’llash uchun zarur bo’lgan qobiliyatlarni o’z ichiga oladi. Bunga muloqot qobiliyatlari, savol berish qobiliyatlari faol tinglash qobiliyatlari, munosabatlarni boshqarish qobiliyatlari va qulay o’rganishni yaratish qobiliyati kiradi. Bundan tashqari, muammolarni hal qilish va qaror qabul qilish kabi amaliy ko’nikmalar ham juda muhim, chunki ular murabbiylarga dinamik va murakkab vaziyatlarga samarali javob berishga yordam beradi. Ta’lim sohasidagi koucherlikga hayotning barcha sohalarida, shu jumladan ta’lim sohasida ham yuqori natijalarga erishishga yordam beradigan ta’lim jarayoni sub’ektlari o‘rtasidagi uzoq muddatli hamkorlik sifatida qaraladi. Koucherlik - bu pedagogik faoliyat samaradorligini oshirish, o‘z-o‘zini tarbiyalash, tarbiyachilarning o‘z-o‘zini rivojlantirishga ko‘maklashish, maslahat (treninglar, suhbatlar, seminarlar) orqali sharoitlar yaratish usuli. Koucherlik o‘rgatish, ko‘rsatma berish, ilhomlantirish demakdir. Kouching – esa rivojlanish bo‘yicha maslahat. An’anaviy maslahat va koucherlik o‘rtasidagi farq shundaki, koucherlik kasbiy faoliyatni shaxsiy qo‘llabquvvatlashga qaratilgan faol ta’lim shaklidir. Ushbu uslubning asosi interaktiv muloqot, munozara (savol-javob, bu erda tarbiyachi maslahat va tavsiyalar olmaydi, faqat koucher unga bergan savollariga javob beradi va tarbiyachi o‘z muammolarini hal qilish uchun zaxira va yo‘llarni topadi. Koucherlik - bu rahbarlikning uchta asosiy yo‘nalishini ta’minlashda professional va pedagogik kompetentsiya va samaradorlikni oshirish jarayonida qo‘llaniladi: a) tashkilotning ustavlari, qarashlari va maqsadlarini ta’minlaydigan kommunikativ soha; b) yuqori samarali jamoaviy ish olib boradigan munosabatlarni o‘rnatish va o‘zaro hamkorlikni osonlashtirish; v) bajarish va natijalarni olishning yuqori samaradorligini ta’minlash. Kouching texnologoiyasi – koucherning (katta o‘qituvchi, tajribali o‘qituvchi,) mijoz (tarbiyachi) bilan maqsadga qaratilgan suhbati. Mashg‘ulotlar davomida koucher tarbiyachini faollashtiradigan, o‘qituvchiga haqiqatni tahlil qilish va maqsadga erishish variantlarini tanlash orqali maqsadni belgilashdan yakuniy natijaga o‘tishga yordam beradigan usullardan foydalanadi. Koucherlikning umumiy asoslarini quyidagi tushunchalar bilan ifodalash mumkin: 1) sheriklik; 2) potentsialni ochish; 3) natija. 80 Koucher (maslahatchi) yechimlar uchun ijodiy izlanishni rag‘batlantiradi va maqsadlarga erishish va o‘zgarishlarni amalga oshirish uchun tarbiyachilarning qat’iyatliligini qo‘llab- quvvatlaydi ularning kasbiy faoliyatida motivatsiya beradi. Boshqacha aytganda, koucherlik jarayonida tarbiyachilar maqsadga erishishning o‘ziga xos yo‘lini topadilar va murabbiy yaratadi; ijodiy muhit, muqobillarni topish uchun maxsus maydon(atmosfera) yaratadi; ishonch, bu yerda tarbiyachi o‘z g‘oyalari va takliflari befarq qolmasligini his qiladi. Kouching bir necha bosqichlardan o‘tadi: 1-bosqich - koucher va tarbiyachi o‘rtasida hamkorlikni o‘rnatish; 2-bosqich - aniq maqsadga erishish uchun vazifalarni birgalikda belgilash; 3-bosqich - mavjud muammoni (vaziyatni) o‘rganish; 4-bosqich - natijaga erishish yo‘lidagi ichki va tashqi to‘siqlarni aniqlash; 5-bosqich - qiyinchilikla