К содержанию
РецензированоRU2024

ТЕКУЩИЕ ПРОБЛЕМЫ, СВЯЗАННЫЕ С ОБЕСПЕЧЕНИЕМ ДОХОДНОСТИ АКТИВОВ КОММЕРЧЕСКИХ БАНКОВ СТРАНЫ

Шералиев Аббос Холмуминович

Современная наука и исследования · 3 · 2024

Аннотация

Ensuring profitability of commercial banks' assets is one of the necessary conditions for ensuring their financial stability. Ensuring a stable level of return on assets plays an important role in ensuring a stable level of net profit. The article identifies current problems related to ensuring the profitability of commercial bank assets of the Republic of Uzbekistan and develops scientific proposals aimed at solving them. Keywords: commercial banking, asset, profitability, net profit, loan, investment, reserve, interest rate. ТЕКУЩИЕ ПРОБЛЕМЫ, СВЯЗАННЫЕ С ОБЕСПЕЧЕНИЕМ ДОХОДНОСТИ АКТИВОВ КОММЕРЧЕСКИХ БАНКОВ СТРАНЫ Аннотация. Обеспечение доходности активов коммерческих банков является одним из необходимых условий обеспечения их финансовой устойчивости. Обеспечение стабильного уровня фондоотдачи играет важную роль в обеспечении стабильного уровня чистой прибыли. В статье обозначены актуальные проблемы, связанные с обеспечением доходности активов коммерческих банков Республики Узбекистан, и разработаны научные предложения, направленные на их решение. Ключевые слова: коммерческий банкинг, актив, рентабельность, чистая прибыль, кредит, инвестиции, резерв, процентная ставка. Тижорат банклари активларининг рентабеллиги куўрсаткичи уларнинг молиявий барқарорлигини тавсифлоқчи муҳим кўрсаткичлардан бири ҳисобланади. Халқаро банк амалиѐтида тижорат банклари акивларининг рентабеллигини аниқлаш учун умумқабул қилинган ягона методика амвжуд бўлиб, унга кўроа, банк активларининг рентабеллиги соф фойдани жэами активлар суммасига бўлиш ва олинган натижани 100 фоизга кўпайтириш йўли билан аниқланади. 3 73 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Тижорат банклари активларининг рентабеллигини ошириш республикамиз банк амалиѐти учун муҳим аҳамият куасб этади. Бунинг сабаби шундаки, 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида тижорат банкларининг моляивий барқраорлигини таъминлаш мамлакат банк тизимини ривожлантиришнинг устувор йўналишларидан бири сифатида эътироф этилган. Республикамиз тижорат банкларида активлар рентабеллигининг паст даражада эканлиги, фикримизча, қуйидаги сабаблар билан изоҳланади: – соф фойда миқдорининг нисбатан кичик эканлиги (активлар сифатининг паст эканлиги бунинг асосий сабаби ҳисобланади); –тижорат банкларининг қимматли қоғозлар билан амалга ошириладиган инвестицион операцияларининг ривожланмаганлиги; – республикамизнинг йирик тижорат банкларида активларнинг ўсиш суръатини соф фойданинг ўсиш суръатидан юқори эканлиги. Республикамиз тижорат банклари активларининг сифатини паст эканлиги, биринчи навбатда, берилган кредитлар бўйича муддати ўтган қарздорлик миқдорининг катта эканлиги билан изоҳланади. Ж.Синкининг фикрига кўра, тижорат банклари активларининг даромадлилигини тавсифловчи муҳим кўрсаткичлардан бири бўлиб, соф фоизли маржа кўрсаткичи ҳисобланади. Соф фоизли маржа банк активлари миқдорига тескари пропорционал бўлиб, кредитлар ва депозитлар бозоридаги юқори даражадаги рақобат унинг даражасига кучли таъсир кўрсатади. Д.Макнотоннинг хулосасига кўра, тижорат банкларининг молиявий барқарорлигини таъминлашда фоизли даромадларнинг ўрни катта бўлиб, улар ялпи даромадининг умумий ҳажмида фоизли даромадларнинг салмоғи камида 70 фоиз бўлиши керак. И.Лещукованинг фикрига кўра, тижорат банкларининг фойдасини барқарор даражасини таъминлаш учун банк фаолиятининг самарадорлигини таъминлаш стратегиясини ишлаб чиқиш керак ва мазкур стратегия банк ресурсларидан оқилона фойдаланишга қаратилган мақсадлар, ҳаракатлар мажмуидан иборат бўлиши керак. О.Волошинанинг фикрича, тижорат банклари фоиздли даромадларининг даражасини тавсифловчи асосий кўрсаткичлар бўлиб, қуйидагилар ҳисобланади: - фоизли даромадларнинг ссуда ҳисобрақамларининг ўртача қолдиғига нисбати; -қисқа муддатли ссудалардан олинган даромадларнинг қисқа муддатли ссудаларнинг ўртача қолдиғига нисбати; -алоҳида кредит гуруҳлари бўйича олинган даромадларнинг ушбу гуруҳ кредитларининг ўртача суммасига нисбати; -узоқ муддатли ссудалардан олинган фоизли даромадларнинг узоқ муддатли ссудаларнинг ўртача қолдиғига нисбати. С.Кумокнинг хулосасига кўра, ҳозирги даврда тижорат банклари капиталга тўғри келадиган фойда меъѐрини капиталнинг етарлилигини пасайтириш ҳисобига ошириш имконига эга эмас. Чунки, банклараро рақобатнинг кучли эканлиги ва кредит ресурсларининг қимматлашаѐтганлиги капиталнинг активларга нисбатан оптимал 3 74 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ даражасини таъминлашга тўсқинлик қилади. Шунинг учун умумий капиталга тўғри келадиган фойда меъѐрини оширишнинг бош захираси бўлиб, активлар қайтимининг даражасини ошириш ҳисобланади. Б.Бердияров томонидан амалга оширилган тадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси тижорат банкларининг молиявий барқарорлигига салбий таъсир кўрсатаѐтган омилларнинг ма

Доказательный фрагмент

«Ensuring profitability of commercial banks' assets is one of the necessary conditions for ensuring their financial stability.»

Образец извлечения

Демо-превью

Ensuring profitability of commercial banks' assets is one of the necessary conditions for ensuring their financial stability. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
commercial banking, asset, profitability, net profit, loan, investment, reserve, interest rate., даромадлилик, процентная ставка., рентабельность, коммерческий банкинг, соф фойда, захира, кредит, тижорат банки, фоиз ставкаси., инвестиции, инвестиция, резерв, чистая прибыль, актив
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники