Рақамли технологиялар негизида бўлажак ўқитувчиларни рақамли технологиялар негизида касбий фаолиятнинг узлуксиз методик таъминоти тизимини яратиш

Аннотация

Мазкур мақолада рақамли технологиялар негизида бўлажак ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашга оид узлуксиз илмий-методик тизимни яратиш масаласи қаралади. Мазкур мақоладан бўлажак мутахассисларни касбий фаолиятга тайёрлашни такомиллаштириш муаммоси билан шуғулланувчилар фойдаланиш мумкин. Калит сўзлар: рақамли технологиялар, ўқитувчилар; технологик таълим; узлуксиз; яратиш; илмий-методик; таъминот; илм-фан; техника- технология; такомиллаштириш; мақсад; вазифалар; тоифали; ресурслар; босқичлар; жорий этиш; лойиҳалаштириш; амалиёт; мўлжалланган; талабалар; босқичлар; педагогик; самарадорлик; хулосалар; тавсиялар; ахборот технологиялари; матнли материаллар; моделлар. Маълумки, таълим жараёнидаги ёки муайян бир йўналишдаги мутахассисларни касбий фаолиятга тайёрлашда режалаштирилган мақсадни амалга ошириш қаралаётган фаолиятнинг турлича янгидан-янги усулларини, методларини, технологияларини ва шу кабиларини келтириб чиқаради. Уларни танлашда албатта қаралаётган муаммонинг қўйилиши ва мақсад - вазифаларини ҳал қилишни оптималлаштириш нуқтаи назаридан қараб чиқиш керак. Бу қаралаётган яъни тадқиқот жараёни бўйича янгича сифат ўзгаришлар қилиб, юқори самарадорликни қўлга киритишга кенг имкониятлар яратади, яъни инновацион ёндашувни амалга оширишга шарт-шароит яратади. Ана шу сабабларга кўра ҳам ҳар қандай тадқиқот ишини олиб боришда уни амалга оширишнинг методологик асосларини ишлаб чиқиш ҳар доим ҳам долзарб бўлиб келган. Айниқса педагогик тадқиқот ишларини олиб боришда унга мос узлуксиз илмий-методик таъминотни ишлаб чиқиш ёки қаралаётган муаммони ҳал қилишда ундан фойдаланиш ушубу соҳадаги тадқиқот ишларининг асосий негизини ташкил этади. Шу сабабли ҳам бўлажак мутахассисларни касбий фаолиятга тайёрлашнинг узлуксиз илмий-методик таъминоти тизимини яратиш муоммоси кун тартибига қўйилган долзарб ва истиқболи муаммолардан ҳисобланади ва бундай муаммоларни ҳал қилиш орқали бўлажак мутахассисларни янгича шароитларда ишлашга тайёрлаш масаласини ҳал қилиш мумкин бўлади. Ушбу соҳада олиб борган изланишларимиз натижалари бўлажак технологик таълим ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлашни такомиллаштиришга мўлжалланган узлуксиз илмий-методик таъминот тизимини ишлаб чиқиш мумкинлигини кўрсатди[1-3]. 578 Бундан кўриниб турибдики, бўлажак технологик таълим ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлашга мўлжалланган илмий-методик таъминот тизимини яратиш муаммоси ўзига хос ижодий ва мажмуавий ёндашув қилишни талаб этади. Биз бундай тадқиқот ишини дастлаб илмий-методик таъминот тизимини яратишнинг мақсад ва вазифаларини аниқлашдан бошладик. Уларни қуйдаги кетма-кетликда амалга оширдик Мақсад: Рақамли технологиялар негизида бўлажак технологик таълим ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлашга мўлжалланган илмий-методик таъминот тизимини яратиш. Вазифалар қуйдагилардан иборат: 1. Рақамли технологиялар негизида бўлажак технологик таълим ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлашнинг илмий-методик таъминотни тизимини яратишнинг ахборот ресурсларини аниқлаш. 2. Бўлажак технологик таълим ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашдаги таълимни ахборотлаштиришга қўйилган талабларни асослаш. 3. Рақамли технологиялар негизида бўлажак технологик таълим ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашнинг илмий-методик таъминотига тегишли биринчи тоифали таъминотлар тизимини шакллантириш. 4. Рақамли технологиялар негизида бўлажак технологик таълим ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашнинг илмий-методик таъминотига тегишли иккинчи тоифали таъминотлар тизимини шакллантириш. 5. Рақамли технологиялар негизида бўлажак технологик таълим ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашни такомиллаштириш босқичларини илмий-методик жиҳатдан асослаш. 6. Рақамли технологиялар негизида бўлажак технологик таълим ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашга оид тайёрланган илмий-методик таъминот тизимини амалиётга жорий этишни лойиҳалаштириш. 7. Рақамли технологиялар негизида бўлажак технологик таълим ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлаш бўйича ишлаб чиқилган илмий- методик тизимдан амалиётда фойдаланишдаги педагогик самарадорлигини аниқлаш ва баҳолаш мезонини ишлаб чиқиш. 8. Олиб борилган тадқиқот иши натижаларига асосланган ҳолдаги хулосалар ва тавсиялар тизимини шакллантириш. Энди бевосита юқорида қайд этилган вазифаларнинг ҳал этилиши ҳақидаги тақиқот натижалари ҳақида тўхталамиз. Биринчи вазифа бўйича рақамли технологиялар негизида бўлажак технологик таълим ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашга оид тайёрланган илмий-методик таъминотга тегишли ахборот ресурсларини аниқлаб ва асослаб олдик. Бундай вазифани ҳал қилишни биз рақамли технологиялар негизида бўлажак технологик таълим ўқитувчиларни замонавий касбий фаолиятга тайёрлашни такомиллаштиришга мажмуавий ёндашув қилиш нуқтаи назаридан қарадик. Бунга сабаб мажмуавий ёндашувда таълим жараёнида таълим олувчиларнинг ўқув-билув, ўқув-амалий ва мустақил фаолиятларини органик бирликда қаралади. 579 Иккинчи вазифа бўйича Бўлажак технологик таълим ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашдаги таълимни ахборотлаштиришга қўйилг