Tarmoq xujumlarini aniqlash vositalari tahlili

Аннотация

Ushbu maqolada tarmoqlararo ekranlar, tarmoq hujumlarini aniqlash va bartaraf etish tizimlari (IPS, IDS), Honeypot texnologiyalari hamda ularning avzalliklari va kamchiliklari haqida so‘z boradi. Kalit so‘zlar. Tarmoq xavfsizligi, paketlar klassifikatsiyasi, tarmoqlararo ekranlar, IPS, IDS, Honeypot. 44 Tarmoq xavfsizligi bu tarmoqqa bo’ladigan xujumlar va suqulib kirishlarni monitoringlash, bartaraf etish va javob qaytarish uchun mo’ljallangan xavfsizlik siyosati, taktikasi va instrumentlarini tavsiflovchi soha hisoblanadi. U hujumlarni aniqlab, buzg’unchilarning hujumlarini yengib, tarmoqdagi faoliyatni aniqlay oladi va tarmoq o’tkazuvchanligi va blokirovkadan foydalanadi. Bunday holatda yechimlaradan biri xujumlarni bartarat etish tizimidan (IPS – Intrusion Prevention System) foydalanish, IPS - kirish ma'lumotlarini tahlil qilish orqali buzg’unchilarning mavjudligini aniqlashga imkon beradigan himoya vositasi, bu vositalar ma'lumotlar to'plamiga ega bo'lgan holda, kirish ma'lumotlar paketi namunalarini o'z ichiga olgan ma'lumotlar bazasi qoidalari va imzolari bilan taqqoslash orqali tahlil qilinadi. Bunda agar tarmoq paketlari ma’lumotlar bazasidagi qoidalarga mos kelsa tarmoq ma’muri buzg’unchilik holati haqida ogohlantirish yuboradi va aksincha [1]. Kompyuter tarmoqlaridan foydalanish tobora kengayib bormoqda. Bu biznesni tashkil qilish uchun ham, jismoniy shaxslar uchun ham ma'lumotlarni o'g'irlashga qaratilgan jiddiy tahdidlardan himoya qilish uchun juda muhimdir. Hozirgi kunda IT- bozorida ko'plab xavfsizlik yechimlari mavjud. Ulardan ba'zilari Tarmoqlararo ekran, Xujumlarn aniqlash va bartaraf etish tizimi (IDPS – Intrusion Detection Prevention System), Honeypot kabilar quyida keltirilgan va tahlil etilgan. Tarmoqlararo ekranlar - bu ba'zi bir paketlarni boshqalarga o'tish va blokirovka qilishga imkon beradigan tashkilotning ichki tarmog'ini boshqa tarmoqlardan ajratib turuvchi apparat va dasturiy ta'minotdir. U himoya qiladigan tarmoq zonalarida o'rnatilgan ruxsatsiz yoki noqonuniy seanslarning oldini olish uchun ishlaydi. Tarmoqlararo ekranlar tashqi dunyodan ruhsat etilmagan interaktiv kirishlardan himoya qilish uchun tuzilgan [2]. Tarmoqlararo ekranlar mexanizmlar juftligi sifatida ko'rib chiqilishi mumkin: biri trafikni blokirovka qilish uchun, ikkinchisi trafikni o’tkazib yuborish uchun mavjud. Asosan, xavfsizlik devorlarining sonini kooperativ, yaxlit va chuqur tarmoq xavfsizligini himoya qilish uchun boshqariladigan tarmoqning tegishli holatiga o'rnatish mumkin. Xavfsizlik devorlarini boshqaradigan administrator tarmoqlararo ekran qoidalarini o'rnatishda ehtiyot bo'lishi kerak (1-rasm). 1.-rаsm. Pаketlаrni filtrlаsh аrxitekturаsining sxemаsi Tarmoqlararo ekranlarning afzalliklari quyidagilardan iborat: 1. Tarmoqlararo ekranlar noqonuniy bo'lgan trafikning oldini olishi mumkin. 45 2. Tarmoqlararo ekranlar ushbu protokollar va xizmatlarni osonlikcha filtrlashi mumkin. 3. Tarmoqlararo ekranlar ichki tarmoq nomlarini tashqi xostlardan yashirish orqali ichki tarmoqni himoya qilishga yordam beradi. 4. Tarmoqlararo ekranlar bitta tizimda tarmoq trafigini kengaytirilgan ro'yxatga olishni jamlashi mumkin. Tarmoqlararo ekranlarning kamchiliklari quyidagilardan iborat: 1. Tarmoqlararo ekranlar qonuniy trafikni noqonuniy trafikdan farqlash uchun qo'lda tuzilgan qoidalar to'plamidan foydalanadilar. 2. Tarmoqlararo ekranlar tarmog'i hujumiga reaktsiya berolmaydi va samarali qarshi choralarni ko'rsata olmaydi. 3. Ko'pgina tarmoqlararo ekranlar tarmoq trafigini tashkil etuvchi ma'lumot paketlarining tarkibini tahlil qilmaydi. 4. Tarmoqlararo ekranlar Intranetdan keladigan hujumlarning oldini olmaydi. 5. Tarmoqlararo ekranlar filtrlash qoidalari dastur sathidan keladigan hujumni oldini olmaydi [3]. Hujumlarni aniqlash va bartaraf etish tizimi (IDS) axborot tizimlariga hujumlarga qarshi kurashishda yordam beradi. Bunga turli xil tizimlar va tarmoq manbalaridan ma'lumot to'plash orqali erishiladi. IDS xavfsizlikning mumkin bo'lgan buzilishini aniqlash uchun kompyuter yoki tarmoq ichidagi turli sohalardagi ma'lumotlarni to'playdi va tahlil qiladi. Suqulib kirishlar tashkilot tashqarisida ham, tashkilot ichida ham hujumlarni o'z ichiga olishi mumkin [3]. IDPSning afzalliklari: 1. IDSni o'rnatish osonroq, chunki u mavjud tizimlarga yoki infratuzilmaga ta'sir qilmaydi. 2. Tarmoqqa asoslangan IDPS sensorlari TCP SYN hujumi, paketli hujum va h. kabi har qanday zararli hujum uchun paket sarlavhalarini tekshirish orqali ko'plab hujumlarni aniqlay oladi. 3. IDPS real vaqt rejimida trafikni kuzatib boradi. Shunday qilib, tarmoqqa asoslangan IDPS zararli faoliyatni ular sodir bo'lganda aniqlashi mumkin. 4. Tarmoqlararo ekranlar tashqarisida joylashtirilgan IDS sensori Tarmoqlararo ekran orqasidagi manbalarga bo’ladigan zararli xujumlarni aniqlay oladi [4]. IDPSning kamchiliklari: 1. IDPS kuchli identifikatsiya va autentifikatsiya mexanizmiga alternativa emas. 2. IDPS xavfsizlikning barcha muammolarini hal eta olmaydi. 3