ИСТОРИЯ ПОСТРОЕНИЯ ГРАЖДАНСКОГО ОБЩЕСТВА: ИЗМЕНЕНИЯ И ПЕРСПЕКТИВЫ

Аннотация

This article discusses the refonns being carried out in our country on the way to building a civil society and their main directions. The role of consciousness and thinking in the implementation of social change is analyzed in detail. Several concepts of civil society transfonnation and organization and its innovative nature are highlighted. Keywords: human capital, refonn, civil society, change, renewal, change of consciousness, rule of law, socio-political system. ИСТОРИЯ ПОСТРОЕНИЯ ГРАЖДАНСКОГО ОБЩЕСТВА: ИЗМЕНЕНИЯ И ПЕРСПЕКТИВЫ Аннотация. В данной статье рассматривается вопрос о реформах, проводимых в нашей стране, и их основных направлениях, лежащих в основе построения гражданского общества., Важность сознания и мышления в осуществлении социальных изменений детально проанализировано. Будет освещено несколько концепций преобразования и организации деятельности гражданского общества и его инновационный характер. Ключевые слова: человеческий капитал, реформа, гражданское общество, изменения, обновление, изменение сознания, верховенство закона, Общественно- политическая система. Insoniyat tarixi shundan guvohlik beradiki fuqarolik jamiyatining mavjudligi demokratik tipdagi siyosiy tizim shakllanishining eng muhim sharti hisoblanadi. Aslida biz o‘rganishni boshlayotgan fuqarolik jamiyati alioli ijtimoiy faolligining davlat organlari faoliyatiga bog‘liq bo‘lmagan turli shakllarini o‘zi ichiga olgan majmuani ifodalaydi hamda jamiyat tuzilishining haqiqiy darajasini namoyon etadi. Fuqarolik jamiyati tushunchasi ifodalaydigan ijtimoiy aloqalar majmui u yoki bu mamlakat xalqiga xos bodgan fuqarolik munosabatlarining sifat ko‘rsatkichi bo‘lib, ijtimoiy sohada davlat va jamiyat funksiyalarini farqlaydigan asosiy mezon hisoblanadi. Bu aloqalar majmui hamisha transformatsiyalashuvi va dinamik hususiyat kasb etishi bilan e’tibomi tortadi. Jamiyatda haqiqiy demokratiya sharoitida, ya’ni siyosiy hokimiyatning jamiyat va uning a’zolari ustidan hukmronligi emas, balki jamiyatning davlatga nisbatan so‘zsiz birlamchiligi sharoitida insonning tom ma’nodagi erkinligi ta’minlanishi mumkin va bu darajaga erishish uchun davlat va jamiyat o‘rtasida muntazam vakolatlar va vazifalarni o‘zgarib turishi 9 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ lozimligi namoyon bo‘ladi. Bunday jamiyatga o‘tish tarixiy jihatdan uzoq davom etadigan jarayon bo‘lib, u fuqarolik jamiyatining shakllanishi bilan bogdiqdir. Jamiyat tushunchasi bilan “fuqarolik jamiyati” tushunchasi o‘rtasida nafaqat chambarchas bogdiqlik, balki juda jiddiy farqlar ham mavjuddir. Insonlar o‘rtasidagi munosabatlar majmui hisoblangan jamiyat o‘z taraqqiyotining takomilga etgan bosqichida, ma’lum sharoitlarda fuqarolik jamiyatiga aylanadi. Shu nuqtai- nazardan, garchi mohiyatida mavhumlik namoyon bo‘lsa-da, “fuqarolik” tushunchasi negizida aniq va tugal mazmun mavjud. Fuqarolik jamiyati kategoriyasi jamiyatning tuzilishi va o‘z-o‘zini boshqarish nuqtai-nazardan sifat jihatidan yangi holatni ifodalaydi, davlat va shaxs manfaatlaming muqobilligini namoyon etadi. Bunda inson, uning huquq va erkinliklari oliy qadriyat sifatida namoyon bodadi. Shu tufayli nafaqat oddiygina fuqarolik jamiyati xususiyatlariga ega bodmagan “nofuqarolik jamiyati”ni, balki shaxsga tazyiq o‘tkazadigan, jamiyat a’zolarining ijtimoiy va shaxsiy hayotini to‘liq nazorat qiladigan jamiyatni ham fuqarolik jamiyatiga qarshi qo‘yish mumkin. Fuqarolik jamiyati tushunchasining o‘zi keng va tor ma’noda qodlaniladi. Keng ma’noda fuqarolik jamiyati jamiyatning davlat tuzilmalarining nazorati etib bora olmaydigan barcha qismini qamrab oladi. U tabiiy-tarixiy taraqqiyot davomida davlatdan mustaqil bo‘lgan muxtor soha sifatida vujudga keladi va o‘zgarib boradi. Bu fikrlami tasdig‘i o‘laroq Birinchi prezidentimiz I.A.Karimov aytganidek, «Bugun biz yangi davlat, yangi jamiyat qurayotgan ekanmiz, bu tizimda ijtimoiy - siyosiy munosabatlar, odamlaming ongi va tafakkuri ham o‘ziga xos, shu bilan birga, mutlaqo yangicha ma’no kasb etishi shubhasiz. avvalo, shaxs bilan davlat, inson bilan jamiyat munosabatlari batamom yangicha mazmun va shakl topishi, yangi xususiyatlar, yangi tamoyillarga asoslanishi kerak»dir[l], Fuqarolik jamiyati tor ma’noda tushunadigan bo‘lsak, shu tushuncha nuqtai nazaridan, huquqiy jamiyat bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, boshqacha aytganda, bu ikki tushuncha biri ikkinchisisiz mavjud bo‘la olmaydi. Fuqarolik jamiyati bozor va demokratik huquqiy davlatchilik sharoitida davlat tomonidan boshqarilmaydigan, erkin va teng huquqli shaxslaming o‘zaro munosabatlarini ifodalaydi. Bu individualizm va xususiy manfaatlar erkin amal qiladigan ijtimoiy makon hisoblanadi. Shu bilan birga fuqarolik jamiyati muntazam o‘zgarishlami boshdan kechiradi va bu jamiyat uchun normal holatdir. Fuqarolik jamiyatining huquqiy xarakteri, uning adolat va erkinlikning oliy talablariga javob berishi va shu jarayonni hosil qilishga qarab harakat