CLASSIFICATION OF BASKETBALL GAME TACTICS

Аннотация

This article describes the classification of basketball game tactics. Keywords: attack tactics, Single Action, Teams, team, positional attack, attack system, point, speed and time, shchit, opponent, sniper, “Triple”, “Eight”, press, team attack. КЛАССИФИКАЦИЯ ТАКТИКИ ИГРЫ В БАСКЕТБОЛ Аннотация. В этой статье описывается классификация тактики игры в баскетбол. Ключевые слова: атакующая тактика, одиночное действие, группы, команда, позиционная атака, система атаки, очко, скорость и время, щит, противник, снайпер, “тройка”, “восьмерка”, пресс, командная атака. Taktik tayyorgarlik avvalo har xil ko’rinishdagi kombinatsiyalarni o’rganishni taqoza etadi. Kombinatsiya deganda, basketbolchilardan birining savatga hujum qilish uchun sharoit yaratishga yo’naltirilgan, aniq sistema chegarasida guruh yoki jamoaning hamma o’yinchilari tomonidan ilgaridan o’rganilgan va o’zaro kelishilgan harakatlar tushuniladi. Bundan tashqari kombinatsiya, tipovoy o’zaro harakatlar, ularning uyg’unligi va yig’ilgan musobaqa tajribalari asosida o’yinchilar tomonidan ijodiy tuzilgan va amalga oshirilgan bo’lishi mumk. Basketbol taktikasi o’yinini olib borishda qo’llanadigan juda ko’p vositalarga, usullarga va sistemalarga boydir. Jamoalar hujumni yoki himoyani yakka, guruhli va jamoa taktik harakatlari yordamida uyushtiradilar. Taktika tasnifi O’yinning asosiy mazmuniga muvofiq taktika hujum va himoya taktikasiga bo’linadi. Uning har bir bo’limi o’yinchilari harakatini tashkil qilish prinsipiga qarab yakka, guruhli va jamoaliga bo’linadi. O’z navbatida, har bir guruh o’yinni olib borish ko’rinishini hisobga olib, ko’rinishlarga bo’linadi (masalan, yakka harakatlar, hujum davomida o’yinchilarning to’psiz harakati va o’yinchining to’p bilan harakati ham bo’lishi mumkin). O’yin harakatlarining aniq mazmuniga qarab ko’rinishlar usullarga bo’linadi. Bajarishning har xil xususiyatlarga ega bo’lgan usullar variantlarning paydo bo’lishiga sabab bo’lishadi. Masalan, markaziy o’yinchi orqali hujum qilish sistemasi pozitsion hujum qilish usullaridan biri hisoblanadi. Bir vaqtning o’zida tayangan markaziy o’yinchilar sonini hisobga olib, bu sistema uchta variantga ega bo’lishi mumkin: bitta markaziy o’yinchi orqali, ikkita va uchta markaziy o’yinchilar orqali hujum qilish. Hujum taktikasi To’pni egallagan jamoa hujum qiluvchi jamoa bo’lib hisoblanadi. Hujum qilish jamoaning o’yindagi asosiy vazifasidir. Hujum harakatlari yordamida jamoa tashabbuskorlikni qo’lga kiritadi va raqibni o’ziga bo’lgan taktik reja qabul qiishga majbur qiladi. Hujum qiluvchi jamoaning bosh 6 52 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ maqsadi raqib savatiga to’p tashlashdir. 30 soniya ichida bunga erishish uchun uyushtirilgan ilgaridan o’ylab qo’yilgan va to’pni raqib shchitiga yaqinlashtirishga mo’ljallangan yaxshi tayyorlangan yo’llardan, hujumni bevosita o’tkazish va shchitdan qaytgan to’p uchun kurash imkoniyatini taminlash uchun, shu yakunlovchi kurash uchun qulay sharoitlar tuzishdan foydalanish kerak. Hujum taktikasi, jamoani aniq raqibga qarshi va musobaqaning har xil vaziyatlarida muntazam hujum olib borishning maqsadga muvofiqroq tadbir, usul va formalarini tanlab olish va ulardan foydalanishga imkon beradi. Hujum qilishning hamma harakatlari o’zining xarakteriga qarab yakka (individual) va jamoali hujumga bo’linadi. Taktika tasnifiga muvofiq harakatlar guruhli va jamoaliga bo’linadi. Yakka (individual) harakatlar Har bir basketbolchi jamoada bajaradigan vazifasidan qat’iy nazar, hujumda katta faollik ko’rsatishi lozim. Buning uchun u hujum usullarini puxta va malakali egallagan bo’lishi, o’yin sharoitini diqqat bilan kuzatishi, aniq vaziyatga eng mos pozisiya va harakatlarni tez xamda to’g’ri tanlay olishi kerak. Joy tanlash va himoyachi taqibidan qutilish. To’psiz hujum qilayotgan basketbolchi to’pni qabul qilish, to’pli sherigiga himoyachini taqibidan ozod bo’lishida yordam berishi uchun maydonda ma’lum pozisiyani tanlaydi. Joy tanlash to’htashlar, burilishlar bilan birga yo’nalish malakalarini tezlik bilan o’zgartirib maydonda harakat qilish bilan bajariladi. Savatga tushmay o’tayotgan to’pni ilish uchun joyni to’g’ri tanlash katta ahamiyatga ega. Ko’rsatilgan usullardan tashqari chalg’itishlar. To’p bilan harakat qilayotgan basketbolchi eng avval himoyachidan qutilishga va savatga to’p otishga harakat qiladi yoki o’ziga bir necha himoyachilarni diqqatini jalb qiladi va himoyachidan bo’shagan sherigiga to’p uzatadi. To’pni uzatish. Eng asosiysi taktik harakat bo’lib, savatga hujum uyushtirishning natijasi uzatishning yo’nalishiga va o’z vaqtida bajarilganligiga bog’liq. Basketbolchi uzatishdan oldin uning qaysi tomonga va qaysi basketbolchiga uzatilishi lozimligini hal qilish bilan birga mavjud vaziyatda yahshiroq samara keltira oladigan uzatish usulini va vaqtni tanlashi lozim. To’pni yerga urib yurish. Bu to’pli basketbolchining asosiy yakka joydan joyga ko’chish vosit