Проблема стиля в процессе перевода исторических романов

Аннотация

This article deals with the experience of translating historical novels in translation studies. It is also devoted to current and important problems of the theory and practice of translation of historical novels in translation studies today. The process of translating historical novels in translation studies is explained on the basis of examples of educational, political, ideological and aesthetic significance. It says that the translation of historical novels into foreign languages is important in promoting the national values of the people to the world. The article also discusses the role of the experience of world translation schools in the translation of historical novels in translation studies, as well as a comparative analysis of the specific methods of the Uzbek National School of translation studies and world translation schools. It is emphasized that the translation of historical novels, unlike works of other genres, is important as works of high artistic expression, which clearly show the history, values, spiritual world and national spirit of the people. The main condition for achieving adequacy in the translation of historical novels is the transfer of artistic originality of the original, its national characteristics and the ability to fully reflect the individual creative style of the author. It also considers the successes and shortcomings of direct or indirect translation from one language to another. Of course, in the direct translations of historical novels, special attention is paid to the fact that the mastery of the translator is the primary task in restoring the artistry of the work. Also, the genesis of translation of Uzbek historical novels, methods of translation, especially the problem of style in translation into English and the peculiarities of working on the translation of historical works are studied on a scientific basis. In this regard, scientific and practical recommendations have been given today, taking into account the experimental trends of the world schools of translation, to improve the mechanisms of action for the formation of professional competence in the practice of translating historical novels. Keywords and expressions: translation, translation studies, translation process, translation experience, direct and indirect translation, originality, literary translation, style, translator skills, national identity, method, national color, comparative translation, translation of historical novels, cultural relations, national literature, foreign literature, methods of translation, Uzbek translation studies, professional competence of translators, world schools of translation studies. Мамлакатимиз истиқлолга эришганидан сўнг турли халқлар билан сиё- сий, иқтисодий ва маданий алоқаларни ўрнатиш ҳамда ривожлантириш давр 62 SHARQSHUNOSLIK / ВОСТОКОВЕДЕНИЕ / ORIENTAL STUDIES 2021, № 4 талабига айланди. Бундай алоқалар тараққиётида ўзбек халқини бошқа халқлар, ўз навбатида, бошқа халқларни ўзбек халқи ҳаёти, тарихи, маданияти ва санъати ютуқлари билан таништириш орқали ўзаро дўстлик ва ҳамкорлик ришталарини мустаҳкамлаш ва миллий адабиётларни ўзаро бойитишда таржиманинг аҳамияти ниҳоятда муҳимдир. Бугунги кунда халқаро ҳамжамият сафидан муносиб ва мустаҳкам ўрин эгаллаб бораётган ватанимизга, унинг тарихан қисқа даврда қўлга киритган улкан марраларига, эл-юртимизнинг маънавий илдизлари, урф-одат ва анъаналарига, бир сўз билан айтганда, ўзбек характери, ўзбек табиатига бутун дунёда қизиқиш ва ҳурмат тобора ортиб бормоқда. Табиийки, жаҳон жамоатчилиги, энг аввало, бизнинг тарихий ва замонавий адабиётимиз орқали ўзларини қизиқтирадиган ана шундай савол- ларга жавоб топишни истайди. Кейинги йилларда миллий адабиётимизнинг энг яхши намуналарини хорижий тилларга таржима қилиш ва шу асосда халқимизнинг ҳаёт тарзи ва инсоний фазилатларини кенг намойиш этиш борасида ҳам катта имкониятлар пайдо бўлмоқда. Бу жиҳатдан истиқлол йилларида бадиий таржима иши жиддий ютуқларни қўлга киритди. Айниқ- са, қардош халқлар билан бир қаторда ғарб халқлари адабиётидан ўзбек тилига, ўзбек адабиётидан ғарб тилларига таржима қилиш адабий жараён- нинг фаол бир йўналишига айланди. Истеъдодли ўзбек адибларининг асар- лари қисқа вақт ичида инглиз ва бошқа чет тилларга ўгирилиб, нашр қилинди ва бу ижод намуналари хориж китобхонлари томонидан илиқ кутиб олинди. Ушбу таржима асарлар орасида адибларимизнинг қаламига мансуб тарихий романлар алоҳида ўрин эгаллайди. Миллий таржимашунослик мактабимиз тарихий романларни таржима қилиш борасида улкан тажрибага эга бўлмасада, лекин ўзига хос салоҳиятга эга десак, ҳеч ҳам муболаға бўлмайди. Таржимашуносликда тарихий романларни таржима қилиш борасида барча халқларда ўзига хос мактаблар мавжуд бўлиб, айниқса, тарихий романлар таржимаси бошқа жанрдаги асарлардан фарқли равишда халқнинг тарихи, қадриятлари, маънавий дунёси ва миллий руҳиятини яққол намоён этган бадиий юксак асарлар сифатида муҳим аҳамиятга эга. Тарихий романларни хорижий тилларга таржимасини амалга оширилиши