Интерпретация традиционных образов в поэзии Мухаммада Зохайри

Аннотация

The article describes the poetry of the poet Muhammad Zuhayri, known for his unique creative heritage in the Iranian poetry of the new era. In addition to being in the direction of "poem" and "new poem", the poems of Zohariya are unique and colorful, they are close to the work of such creators as Nodirpur, Kasroyi and Umida. Muhammad Zuhari is one of the followers of the founder of the" new poetry", Nimo Yushizh. The poet brought new images to Iranian poetry, enriched his poems with aesthetic pleasure, musical accompaniment of words, refined images of a transparent crystal with a description that does not touch anything. In this regard, the analysis of the poems of Muhammad Zuhari, who was creative in the direction of "new poetry", the study of poetry, indicates the relevance of the article. A lonely bird, a tree and similar images that are waiting for spring in the creative baggage of M. Zuhari can be found in the works of other poets. The analysis of the subject system of images in the poetry of Muhammad Zuhari defines the goals and objectives of the article. The object of the article is the poetry of Muhammad Zuhari, and the subject of the work is the system of images in the poet's poetry. In the poetry of M. Zuhari, great practical importance is attached to the understanding of the poet's skill by studying the diversity of images, the versatility of the poet's poetic skill in the interpretation of images. Keywords and expressions: interior image, landscape, aphorism, abstraction, bird image, humorous spirit, figurative image. Замонавий форс шеъриятиинг етук намояндаларидан бири, халқона услубдаги ижодкор Муҳаммад Зўҳарий шамсий-ҳижрий 1305-йил Мўрдод ойида Тинакобоннинг Аббособод қишлоғида дунёга келди. Муҳаммад Зўҳарийнинг отаси Машрута инқилобчилари сафида фаолият юритарди ва ному-нишон, мулк-жойга эга бўлганди. Бироқ 1320 йилда барчасини тортиб олиб уни ҳибсга олишди. Бир неча йил Сарой зиндонида бўлди, у ердан Мулойирга, Мулойирдан Теҳронга ва сўнг Широзга сургун қилинди. Ўша йиллардан бошлаб Зўҳарий юмористик руҳиятда ёзган қисқа мақола, достон ва ҳикояларини «قيفوت » - «Тўвфиқ» каби нашриёт ва газеталарга тақдим эта бошлади. «1329-1932 йилларда Зўҳарий Теҳрон университетининг Форс-тили ва адабиёти факультетида ўқиб, бакалаврлик дипломини қўлга киритди. Айнан ўша йиллардан бошлаб шеърлар бита бошлади. Зўҳарий илк шеърини раҳматли устози доктор Муҳаммад Муиннинг дарсида ёзганди. Доктор Муин унинг шеърини тинглаб, мутолаа этиб бир неча мисрасини тўғирлади ва ундаги истеъдодни кашф қилиб уни қўллаб қувватлади. Секин аста Зўҳарий шеър ёзишга жиддийроқ киришди ва ўз олдига қўйган мақсади сари интилиб ўша йилдан бошлаб нашриётларда ўз шеърларини чоп эттира бошлади. Аксарият шеърлари ижтимоий ҳаётий муаммолар ё ишқ ва ошиқлик муаммолари ҳақида ёзилганди. Бироқ кўпроқ ижтимоий мавзудаги шеърлари чоп этиларди.»1 Зўҳарийнинг шеърлари ўзига хос ва ранг-баранглиги билан бирга «шеъре ноу» - «янги шеър» йўналишида бўлиши билан бир қаторда, Нодирпур, Касройи ва Умид каби ижодкорлар ижодига яқин. Шунингдек, Зўҳарийнинг ҳиссиётга бой йўналишида яна ўша пейзажни (пейзаж-франс. paysage-жой, юрт; адабий асарда аратилувчи бадиий воқееликнинг муҳим компоненти, воқеалар кечувчи очиқ макон; ёпиқ макон-интерер тасвири; пейзаж дейилганда табиат тасвири тушунилади, лекин бу хил тушуниш бир мунча торроқ; чунки пейзаж нафақат табиатни, балки у билан бирга инсон томонидан яратилган нарсалар ҳам кўзда тутилади)2 ифодаловчи - ёмғир ва тунги бўрон каби мажозий образларни «Эшик ортида» «ر د تشپ رد» ва «Ёмғирли кун» «ی ناراب زور» шеърларида ёмонлик аллегорияси, безовталик ва ховотирнинг иникоси сифатида учратиш 1 www.wikipedia.org 2Қуронов Д., Мамажонов З., Шералиева М. Адабиётшунослик луғати. Тошкент. 2010; B-221 54 SHA RQ MA SH’ A LI мумкин. Зўҳарийнинг ижодий захирасидаги баҳорни согиниб кутаётган ёлғиз қуш, дарахт ва бошқа шу каби образларни бошқа шоирлар ижодида ҳам учратиш мумкин. Энди диққатимизни «ی ناراب زور» шеърига қаратамиз: یباتهم یور رفولین چیپ رازیلتش تشپ روانهپ رحب رود زا گندبآ رس دشارخیم بات بش کمرک رذآ لعشم ساملا رازه بش رکیپ رب هدید رادیب ما هتسخ رتسب رد ردنا Таржимаси: Айвон устида, Ўрам нилуфар, Ортда Шолизор ва Чексиз денгиз. Йироқдан сув тегирмонин Кўринар томи, Ялтироқ қуртча Озар машъали Кўрсатар пайкар Тун олмоси мисол Мен бедор хастаман У гўё ўрин жой..... Шоир бу шеъри орқали инсон орзу-армонларини ифода этмоқчи. Йироқдан кўринаётган орзу шуълаларию, яқиндаги армонлар исканжаси. Мисли ойнинг ўн беши ёруғ ва ўн беши қоронғу бўлгани каби бу ерда, бир кун қуёшли бўлса, эртаси куни ёмғирли. Кемадаги ҳолат эса инсоннинг аросат ҳолатида ва умидсизликка тушканини ифода этади. Зўҳарийнинг дардли шеърларидан бири бўлган «ردْتشپْرد» - " Эшик ортида" шеъри инсоннинг юрагини ларзага солувчи даржада таъсирли баён этилган. Ушбу шеърга Ғаззолийнинг «حناوس» - «Савонеҳ» номли киробидан олинган афоризми, эпиграф сифатида танланган. Диққат марказимизни ушбу ижодий намунага қаратсак: 1ْ تسا ناراب و داب زیولاگ رد ه ار ز رود ،