Paxta-ipak aralashma tolali to‘qimachilik kalava iplarini bo‘yash

Аннотация

Respublikamizning to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish tarmog‘i engil sanoatning asosiy tarmoqlaridan hisoblanadi. To‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarishda ustki, kostyumbob, ko‘ylakbob, mahsulotlar aholi orasida har doim yuqori talabga ega bo‘lgan. Genomika va bioinformatika markazi olimlari tomonidan g‘o‘zadan gen-nokaut (RNK-interferensiyasi) texnologiyasini qo‘llab, qisqa muddatda, tola sifati yuqori, uzunligi 38-40 mm va mustahkamligi 36 gc/teks bo‘lgan, ingichka tolali g‘o‘za navlaridan uzun va mayin, suv tanqisligiga, sho‘rga va kasalliklarga chidamli, hosildorligi oddiy g‘o‘za navlariga nisbatan o‘rtacha 20 foizga ko‘p bo‘lgan o‘rta tolali “Porloq” g‘o‘za navlari yaratildi. Shu sababli, yangi, resurstejamkor texnologik imkoniyatlarni o‘rganish, o‘zimizda yetishtirilayotgan mahalliy hom ashyolardan samarali foydalanib ularning qo‘llanilish imkoniyatlarini kengaytirish, yetishtirilayotgan xom ashyolarni tayyor maxsulotlar shaklida dunyo bozoriga olib chiqish, hozirgi kunning dolzarb muammolaridan biri bo‘lib hisoblanadi. Paxta-ipak aralash tolali to‘qimachilik kalava iplarini mineral moddalar va bifunksional (BFM)lar qo‘shib, bo‘yash jarayonini jadallashtirish texnologiyasi o‘rganildi. Bo‘yash jarayonini jadallashtiruvchi modda sifatida bentonitdan foydalanish natijasida bir qator turli nisbatdagi paxta-ipak aralash tolali kalava iplari tarkibidagi har bir komponentni bir tekis bo‘yalish sharoitlari aniqlandi. Aralash tolali to‘qimachilik kalava iplarni bo‘yash uchun bo‘yash vannasiga qo‘shimcha bentonit, BFMlar qo‘shish hisobiga jarayonni jadallashtirish texnologik rejimi taklif etildi.