ТЕХНОЛОГИИ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ СОРЕВНОВАТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ САМБИСТОВ В СПОРТЕ НА ОСНОВЕ ОПРЕДЕЛЕНИЯ УРОВНЯ АТАКИ И ЗАЩИТЫ

Аннотация

This article examines modern technologies aimed at improving the effectiveness of competitive performance in sambo athletes based on the analysis of their attack and defense levels. Keywords: general strength, special strength, competition, standardization, sports, components, attack, protection. ТЕХНОЛОГИИ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ СОРЕВНОВАТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ САМБИСТОВ В СПОРТЕ НА ОСНОВЕ ОПРЕДЕЛЕНИЯ УРОВНЯ АТАКИ И ЗАЩИТЫ Аннотация. В статье рассматриваются современные технологии, направленные на повышение эффективности соревновательной деятельности самбистов на основе определения уровня атаки и защиты. Ключевые слова: физическая подготовка, атака, защита, соревнования, стандартизация, виды спорта, компоненты, технологии. Kirish (Introduction). Respublikamizda o‘sib kelayotgan yosh avlodni har tomonlama barkamol etib tarbiyalash, ayniqsa jismoniy salomatligini saqlash va mustahkamlash, vatan mudofaasi va mehnat faoliyatiga tayyorlash jismoniy sifatlarni tarbiyalash ustuvor muammolari biri sifatida e’tirof etiladi. Sport faoliyati jarayonida, turmushda kuch va kuch chidamkorligi eng ko‘p ahamiyatga ega. Kuchning bu turlari ruyobga chiqishi bilan inson xar qadamda tuqnash keladi (masalan: Dzyudo, Sambo, Yunon-rum va Erkin kurash hamda kurash turlarini barchasida, ogir atletikada, va boshqalar) maksimal kuchni mushaklar kisqarishlarining yuqori tezligi bilan birga qo‘shib olib borishda (uloqtirish, greble va boshqalar) bajarilishi vaqtida foydalaniladi. Insonni absolyut va nisbiy kuchni farqlash kerak. Ya’ni shaxsiy og‘irligining 1 kg ga to‘g‘ri keladigan kuchni miqdori u tayyorgarligi bir xilda bo‘lgan, ammo xar xil og‘irlikdagi atletikachilarning kuchlarini taqqoslash uchun aniqlanadi. Sportchilarimiz Osiyo hamda jahon miqyosidagi musobaqalarda yaxshi natijalarga erishib, O‘zbekiston bayrog‘ini yuqori ko‘tarishmoqda. Sportchilarimizning xalqaro musobaqalardagi muvaffaqiyatli ishtiroki fikrimiz dalilidir. Mamlakatimizda ta’lim tizimini takomillashtirish, vatan ravnaqini ta’minlaydigan, yosh avlodni tarbiyalab voyaga yetkazish masalalariga jiddiy e’tibor berilmoqda. 194 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10 Bu borada muhim qadamlardan biri O‘zbekistonda ilk bor “Kadrlar tayyorlash bo‘yicha milliy dastur” hamda “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonunning qabul qilinishi katta ahamiyatga ega. Kurashchilarining texnik tayyorgarligida yangi zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish uslubiyatini tadbiq etish. Mavzuga oid adabiyotlarning tahlili (Literature review) O‘zbekistonda Sambo sport turida sportchilarning maxsus jismoniy tayyorgarlik bo‘yicha yangi texnologiyalarni amaliyotga joriy etish bo‘yicha yetarli darajada ahamiyat berilmagan. Olib borilgan tadqiqotlarning barchasi yuqori malakali erkin sambochilarning texnik tayyorgarligiga qaratilgan bo‘lib sport kurashi bo‘yicha olimlar А.N.Аbdiyev, F.А.Kerimov, N.А.Kerimov, N.А.Tastanov, Sh.А.Mirzakulov, Sh.S.Mirzanov, А.А.Ruziev, Z.А.Bakiyevlar o‘zlarining ilmiy-uslubiy ishlarida kurashchilarning jismoniy tayyorgarligini optimallashtirish va rejalashtirish uslubiyatini ochib turli takliflar berishgan. Sambo kurashchilarda mashg‘ulot yuklamalarini me’yorlash va samaradorligini oshirish omillarini aniqlash; Sambo kurashichilarda jismoniy sifatlarni rivojlantirishni nazorat va tahlil qilish; Ish jarayonida quyidagi vazifalar hal qilindi: 1.Sambochilarni texnik harakatlarga o‘rgatishda zamonaviy pedagogik texnalogiyalarni o‘rganish. 2.Sambochilarni texnik harakatlarga o‘rgatishda multimedion va slaydlardan foydalanish uslubiyatini ishlab chiqish. 3.Sambochilarining texnik tayyorgarligida yangi zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish uslubiyatini tajriba orqali asoslab berish. Himоya – hujumni amalga oshiruvchining bajarayotgan usulini xujumni qabul qiluvchi tomonidan to’хtаtib qоlishgа qаrаtilgаn texnik hаrаkаt. Sambochilarning texnikasini namoyon qilish darajasining pedagogik nazorati uslubiyatini ishlab chiqilishi va amaliyotga tadbiq etilishi sportchilarni musobaqa jarayonidagi harakatlar samaradorligini oshiradi, hamda jismoniy tayergarlik ko‘rsatkichlariga nisbatan o‘zining texnik harakatlari natijalari haqida axborot olish sharoitlarida ancha yuqori bo‘ladi. Sambochilarni texnikasini namoyon qilishi darajasini pedagogik nazorat qilib borish uchun barqaror hamda axborotli testlar majmui belgilandi, ushbu testlarning me’yoriy qiymatlari aniqlandi. Tadqiqot metodologiyasi (Research Methodology). Sambochilarni texnik xarakatlarga o‘rgatishda zamonaviy pedagogik texnalogiyalardan samarali foydalanish asosida trenirovka nagruzkalarini boshqarish uslubiyati ishlab chiqildi va tajribada asoslab berildi. Bajarilayotgan tadqiqot ishini amalga oshirish uchun qo‘yilgan vazifalarni hal qilishda quyidagi tadqiqot uslublari qo‘llanildi. Adabiyotlar va davriy nashriyotda chop etilgan materiallarni umumlashtirish va tahlil qilish; pedagogik kuzatish; Pedagogik testlar; pedagogik tadqiqot; matematik – statistika uslublari. Tadqiqotning birinchi bosqic