Значение личного закона юридического лица в определении права, применимого к трансграничным отношениям банкротства

Аннотация

мазкур мақолада халқаро хусусий устидан судга даъво билан арз қилиш имкониятлари) хуқуқда юридик шахсларни мажбурий тугатиш шахсий қонунга мувофиқ белгиланади. Юридик (трансчегаравий банкротлик) билан боғлиқ шахснинг миллати давлатларнинг ҳар бирида уни жараёнларда юридик шахснинг шахсий қонунининг ҳуқуқнинг хорижий ёки миллий субъекти сифатида аҳамияти ва мазкур жараёнга нисбатан идентификация қилиш имкониятини беради, бу эса қўлланиладиган ҳуқуқни аниқлаш масалаларига ушбу мамлакатда мазкур субъектнинг ҳуқуқий тўхталиб ўтилган. ҳолатини, унинг фаолиятини у мансуб бўлган Калит сўзлар: трансчегаравий банкротлик, юридик давлатнинг ва у тижорат операцияларини амалга шахснинг шахсий қонуни, қўлланиладиган ҳуқуқ, ошираётган давлатнинг қонунчилик ва маъмурий коллизион боғловчиси, ҳудудийлик усули, ҳужжатларига бўйсуниш чегарасини белгилаш асоси универсаллик усули, асосий манфаатлар маркази, ҳисобланади. Бу ерда юридик шахснинг бундай қарздорнинг асосий фаолият юритиш жойи. ҳуқуқий ҳолатининг унинг хорижий ёки, аксинча, миллий хусусияти билан белгиланувчи баъзи бир Аннотация: в данной статье рассматриваются во- жиҳатларини қайд этиш мумкин. просы, связанные со значением личного закона юри- Биринчидан, юридик шахснинг у ёки бу давлатга дического лица при обязательном порядке прекраще- мансублиги шу давлатнинг халқаро муомалада миллий ния деятельности юридического лица (трансграничное ташкилотлар иштирокини тартибга солишга банкротство) в международном частном праве и опре- қаратилган қонунчилик ва маъмурий ҳужжатлари унга деление применимого права. татбиқ этилишини белгилайди. Давлат фақат “ўз” Ключевые слова: трансграничное банкротство, ташкилотларига нисбатан тижорат фаолиятини чет личный закон юридического лица, приминимое право, элда амалга оширишни, у ёки бу мамлакатнинг бошқа коллизионная привязка, территориальный метод, хўжалик юритувчи субъектлари билан битимларга метод универсальности, центр основных интересов, киришишни тақиқлаш ёки рухсат беришга основное место деятельности должника. ваколатлидир. Умумий қоидага биноан бу хорижий давлат “ўз” юридик шахсига нисбатан қабул қилувчи Annotation: This article discusses the issues ҳужжатлар бошқа давлатларда тан олинишини associated with the value of the personal law of a entity англатади. Ташкилот “ўз” миллий юридик шахси under compulsory winding-up of the legal entity (cross- сифатида тан олингани эса, аксинча, унинг хорижий border bankruptcy) in private international law and the давлат ҳужжатларига бўйсуниши имкониятини determination of the applicable law. бутунлай истисно этишини англатади. Key words:cross-border bankruptcy, personal law of a Иккинчидан, юридик шахснинг хорижий давлатга legal entity, applicable law, collisional linking, the method мансублиги унинг фаолиятини барча мамлакатларда of territoriality, the method of the universalty, center of “чет элликлар” учун назарда тутиладиган махсус main interests, the debtor's principal place of activity. ҳуқуқий режимга бўйсундиради. Ҳатто фуқаролик муомаласи соҳасида чет элликларга миллий режим Миллий ҳуқуқни қўллаш амалиёти таҳлили ҳамда берилган ҳолда ҳам улар баъзи бир жиҳатлардан ҳуқуқи ва иқтисоди ривожланган мамлакатларнинг алоҳида мавқега эга бўладилар. Юридик шахснинг халқаро хусусий ҳуқуққа оид қонунчилик тажрибасини миллатидан келиб чиқиб, мазкур давлат ҳудудида ўрганиш Ўзбекистон халқаро хусусий ҳуқуқ хўжалик фаолиятига ижозат бериш шартлари, солиқ қонуничилигида юридик шахслар ҳуқуқий мақомини солиш режими, валюта операцияларини амалга белгилаш ва юридик шахсларни тугатиш билан боғлиқ ошириш, муайян турдаги битимларни амалга қонунчиликни такомиллаштиришни долзарб масала оширишга лицензиялар бериш тартиби ва ҳоказолар сифатида кун тартибига қўймоқда. Халқаро хусусий белгиланади. Бу ва бошқа бир қанча масалаларда ҳуқуқда миллий қонунчилик ва амалиётда бўлгани миллий юридик шахслар имтиёзлардан сингари юридик шахсларни тугатишнинг икки хил усули фойдаланадилар. мавжуд бўлиб, улар ихтиёрий ва мажбурий тартибда Учинчидан, юридик шахсларнинг давлатга тугатишдан иборат ҳисобланади. Биз қуйида халқаро мансублигини аниқлаш аҳдлашаётган давлатларнинг хусусий хуқуқда юридик шахсларни мажбурий тугатиш жисмоний ва юридик шахсларига татбиқ этиш учун (трансчегаравий банкротлик) билан боғлиқ мўлжалланган икки тарафлама ва кўп тарафлама жараёнларда юридик шахс шахсий қонунининг иқтисодий ва бошқа хил келишувларни қўлланиш учун аҳамияти ва мазкур жараёнга нисбатан асос бўлиб хизмат қилади. Савдо битимлари ва бошқа қўлланиладиган ҳуқуқни аниқлаш масалаларига хил шартномалар бўйича юридик шахсларга ўзаролик тўхталиб ўтамиз. асосида муайян ҳуқуқлар ва имтиёзлар берилгани Трансчегаравий банкротлик билан боғлиқ боис, конвенцион режимнинг амал қилиш доирасига муносабатларни кўриб ҳал қилишда юридик кирадиган ва кирмайдиган миллий субъектларни шахсларнинг қайси давлатга тегишли эканлиги аниқлаш муҳимдир. Айрим ҳолларда давлатлар (миллати, шахсий қонуни)ни аниқлаш муҳим аҳамият аҳдлашуви билан юридик шахсларга ўзарол