Этапы становления и развития законодательства в водном хозяйстве Республики Узбекистан: современное состояние и перспективы совершенствования

Аннотация

мақолада муаллиф томонидан хўжалиги ишлаб чиқариш соҳасига интенсив давлатнинг экологик сиёсати, сув қонунчилиги усулларни, энгаввало, сув ва ресурсларни тежайдиган ривожланишининг ҳуқуқий таҳлили ва қонун замонавий агротехнологияларни жорий этиш, ҳужжатларини такомиллаштириш юзасидан таклифлар унумдорлиги юқори бўлган қишлоқ хўжалиги берилган. техникасидан фойдаланиш вазифалари белгиланди. Таянч сўзлар: сувдан фойдаланиш, сув Юқоридаги соҳаларда тубдан бурилиш ясашга захираларини муҳофаза қилиш, сувдан махсус пойдевор бўлувчи вазифаларни бажаришда амалдаги фойдаланиш, табиий ресурс, сув истеъмоли, сувдан қонун ҳужжатларимиз нечоғлик имконият яратиш фойдаланувчи. даражаси хусусида тўхталишимиз жоиз. Мамлакатимизда айнан сув соҳасидаги Аннотация: в статье представлены экологической муносабатларни ҳуқуқий тартибга солишда 1993 йил 6 политике государства,юридический анализ развития майда қабул қилинган Ўзбекистон Республикасининг водного законодательства и авторские предложения Қонуни муҳим аҳамият касб этади. посовершенствование законодательства. Мазкур Қонунга ўтган йиллар мобайнида мазумнан Ключевые слова: водопользование, охрана вод- 11 маротаба ўзгартиш ва қўшимчалар киритилган ных ресурсов, специальное водопользование, природ- (1997, 1998, 2000 йилда 2 марта, 2003, 2007, 2009, ные ресурсы, водопотребление, водопользователь. 2011 йилда 2 марта, 2013 ва 2014 йиллар). Ушбу ўзгартиришларнинг асосий моҳияти ва Annotation: the article presents the state's environ- мазмуни давлатнинг экологик, шу жумладан сув mental policy, legal analysis of the development of water соҳасидаги сиёсатига оид қуйидаги асосий legislation and author's proposals for improving legislation. йўналишларни ажратиб кўрсатиш имконини беради: Keywords: water use, protection of water resources, Биринчидан. Сув тўғрисидаги қонун ҳужжатларига special water use, natural resources, water consumption, киритилаётган ўзгартиш ва қўшимчаларнинг устувор water user. йўналишларидан бири бу ушбу соҳадаги муносабатларнинг асосий иштирокчилари – Олий 2017 йил 19 сентябрь куни Ўзбекистон Президенти Мажлис, Вазирлар Маҳкамаси, махсус ваколатли Шавкат Мирзиёев БМТ Бош Ассамблеясининг 72- давлат бошқаруви органлари, фермер ва деҳқон сессиясида нутқ сўзлади. Мазкур нутқда дунё хўжаликлари фаолияти асосларини янада аҳамиятига молик масалаларга тўхталиб, аниқ мустаҳкамлаш ва такомиллаштириб борилиши билан таҳлилий фикрлар орқали глобал муаммоларга узвий боғлиқ. Хусусан, мамлакатимизда Ўзбекистон эътибор қаратилди. Хусусан, Президентимиз Республикаси Мелиорация васувхўжалиги вазирлиги “Марказий Осиёда хавфсизлик ва барқарорликни тугатилиб, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ташкил таъминлаш билан боғлиқ муаммолар тўғрисида сўз этилиши, саноатда ва кончиликда ишларнинг бехатар юритар эканмиз, минтақанинг умумий сув олиб борилишини назорат қилиш соҳасидаги давлат захираларидан оқилона фойдаланиш каби муҳим бошқаруви органи ҳуқуқий мақомидаги ўзгаришлар, масалани четлаб ўтолмаймиз. Ўзбекистон БМТнинг ирригация тизимлари бошқармалари ташкил этилиши, превентив дипломатия бўйича минтақавий маркази сув хўжалиги баланслари тузилиши ҳамда фермер ва томонидан ишлаб чиқилган Амударё ва Сирдарё деҳқон хўжаликлари фаолияти йўлга қўйилиши, ўз ҳавзалари сув ресурсларидан фойдаланиш навбатида, сув соҳасидаги иштирокчиларнинг ҳуқуқий тўғрисидаги конвенция лойиҳаларини қўллаб- ҳолати ҳамда давлат бошқарувини янада қувватлайди.” деб алоҳида таъкидлиб ўтди. такомиллаштиришга хизмат қилди, шунингдек Дарҳақиқат, бугунги кунда сув заҳираларини парламентаризм асослари шакллантирилиши муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тобора шароитида парламент, ҳукумат ва маҳаллий давлат мураккаб жараёнларни келтириб чиқармоқда. Бу, ўз ҳокимияти органларининг сув соҳасидаги ваколатлари навбатида, мазкур соҳани тартибга солувчи қонун ҳам кенгайтирилди, хусусан, парламентнинг сув ҳужжатларини ислоҳ қилишни назарда тутади. Шу соҳасидаги қонун ижодкорлиги ваколати ўз аксини сабабли ҳам яқин беш йилликда мамлакатимиз забт топди (1997, 1998, 1999, 2003, 2007, 2009 ва 2011 этиши назарда тутилган улкан довонлар, халқимиз йиллар). Айни дамда Вазирлар Маҳкамаси ҳаёт даражасини юксалтиришнинг механизмлари аниқ ваколатлари сув фонди ҳосил қилиш ва ундан белгилаб берилган 2017–2021 йилларда Ўзбекистон фойдаланиш тартибини, шунингдек сувдан Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор фойдаланишнинг меъёрлари ва лимитларини йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида сувдан тасдиқлаш (2007 йил), ушбу соҳада ягона давлат фойдаланиш масалаларига урғу берилган. сиёсатини амалга ошириш, бу борадаги вазирликлар, Хавфсизлик, миллатлараро тотувлик ва диний давлат қўмиталари, идоралар, бошқа юридик бағрикенгликни таъминлаш ҳамда чуқур ўйланган, шахсларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш, сув ўзаро манфаатли ва амалий ташқи сиёсат соҳасидаги олиш лимитларини тасдиқлаш (2009 йил) кабилар устувор йўналишлар доирасида назарда тутилган билан кенгайтирилди. 8 2018 №4 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДА