Необходимость установления уголовной ответственности за выезд за границу или въезд в Республику Узбекистан в нарушение закона

Аннотация

мазкур мақолада Ўзбекистон ҳудудий яхлитлиги, чегараларнинг дахлсизлигини Республикаси Жиноят кодексининг 223- моддасида мустаҳкамлаш, чегара келишмовчиликларини тинч йўл назарда тутилган жиноятнинг ижтимоий хавфлилиги, билан ҳал қилиш, давлат сарҳадларида, шахс, жамият қонунга хилоф равишда чет элга чиқиш ёки Ўзбекистон ва давлатнинг ҳаётий муҳим манфаатларини ташқи ва Республикасига кириш учун жиноий жавобгарлик ички таҳдидлардан ҳимоя қилиш мақсадида белгиланишининг зарурати хусусида мулоҳазалар ўрнатилган. Давлат чегарасидан шахс, транспорт билдирилган. Бунда чет элга чиқиш ва Ўзбекистон воситалари, товар ва ҳайвонларни ўтказиш давлат Республикасига киришнинг қонуний тартиблари, чегарасининг белгиланган жойларида рухсат этиш уларни бузиш оқибатлари таҳлил қилинган. орқали амалга оширилади. Рухсат этиш хорижий шахс Калит сўзлар: чет элга чиқиш, Ўзбекистон ва транспорт воситаларининг кириши ёки чиқиб кетиши Республикасига кириш, давлат чегараси, чегарадан учун берилган ижозатнинг қонунийлигидан далолат ўтиш, давлат чегарасининг дахлсизлиги, чегара беради. Давлат чегарасидан ўтказиш учун асос хавфсизлиги, давлатнинг чегара хизмати, божхона. шахсга, транспорт воситаси, товар ёки ҳайвонларни олиб кириш ёки олиб ўтиш ҳуқуқини берувчи юридик Аннотация: в данной статье автором рассмотрена расмийлаштирилган ҳужжат ҳисобланади. общественная опасность незаконного выезда за гра- Давлат чегарасидан ноқонуний ўтиш, яъни тегишли ницу или незаконного въезда в Республику Узбеки- ҳокимиятларнинг рухсатисиз ёки сохта ҳужжатлар стан, предусмотренная статьёй 223 Уголовного кодек- билан чегарадан ўтиш ёки белгиланган жойлардан са Республики Узбекистан, а также необходимость ўтмасдан Ўзбекистон ҳудудига кириш, ўз навбатида, установления уголовной ответственности за неё, про- юқорида қайд этилган муносабатларга жиддий таҳдид ведён анализ последствий нарушения правил. солади. Шу сабабдан Ўзбекистон Республикасида Ключевые слова: выезд за границу, въезд в Рес- бундай ҳолатлар жиноят-ҳуқуқий муҳофаза қилинувчи публику Узбекистан, государственная граница, пере- муносабатлар доирасига киритилган ва бундай ход границу, неприкосновенность государственной қилмишлар учун Ўзбекистон Республикаси Жиноят границы, безопасность границы, государственная кодекси 223- моддасида жиноий жавобгарлик служба границы, таможня. белгиланган. Мазкур жиноятнинг ижтимоий хавфлилик даражаси Annotation: this article analyzes the social danger of юқори эканлигини, бундай жиноят бевосита давлат the crime prescribed in Article 223 of the Criminal Code of чегараларининг дахлсизлигига таҳдид солишини the Republic of Uzbekistan and the necessity for establish- инобатга олсак, уни тадқиқот иши даражасида ing liability for illegal exit from or illegal entry to the Republic ўрганиш, жиноий жавобгарлик белгиланган of Uzbekistan. Besides that, the legal order for exit from and нормаларни янада такомиллаштириш, бундай entry to the Republic of Uzbekistan and the consequences жиноятларнинг содир этилишининг олдини олиш чора- of breaking this order are also discussed in the paper. тадбирларини ишлаб чиқиш, албатта, долзарб Key words: travel abroad, entry to the Republic of Uz- аҳамият касб этади. bekistan, state border, cross the border, inviolability of state Бундан ташқари, бу жиноятларнинг йилдан йилга border, border security, state border service, Customs. ўсиб бораётганлигини инобатга олсак, уларга қарши кураш чора-тадбирларини янада такомиллаштириш Ўзбекистонда демократик ҳуқуқий давлат қуриш ва лозимлигини англаш қийин эмас. фуқаролик жамиятини шакллантириш мақсадида Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Биринчи истиқболли дастурлар орқали туб ислоҳотлар изчил Президенти И.А.Каримов ҳам 2010 йил 12 ноябрда равишда амалга оширилиб келинмоқда. Маълумки, бўлиб ўтган Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳар қандай мустақил давлатнинг ўзига хос Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма белгиларидан бири унинг ҳудуди ва шунга монанд мажлисидаги “Мамлакатимизда демократик давлат чегараси ҳамда ундан ўтиш учун тегишли ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик тартибнинг мавжудилги ҳисобланади. жамиятини ривожлантириш концепцияси” мавзусидаги Ўзбекистон Республикасининг давлат чегараси маърузасида жиноий-ҳуқуқий сиёсатни деганда, Ўзбекистоннинг давлат ҳудуди чегарасини такомиллаштиришда жиноят ва жиноят-процессуал (қуруқлиқда, сувда, ер остида ва ҳавода) қонунчилигини янада такомиллаштириш лозимлигини белгилайдиган чизиқ ва шу чизиқ бўйлаб ўтадиган тик таъкидлади [3,19-бет]. юзалик тушунилади. Чегара давлат мустақиллиги Қонунга хилоф равишда чет элга чиқиш ёки ҳаракатининг маконий ҳудудини белгилайди. Ўзбекистон Республикасига кириш жиноятида унинг Ўзбекистон Республикасига кириш, чиқиш ва мақсад ва мўлжали бўртиб намоён бўлади. давлат чегараларидан ўтиш билан боғлиқ А.В.Шербаков қайд этганидек, давлатнинг хавфсизлиги муносабатлар 1999 йил 20 августда қабул қилинган – бу, энг аввало, унинг чегара хавфсизлигидир. “Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси Чегара хавфсизлиг