Социологическое обеспечение правотворческой деятельности

Аннотация

мақолада қонун ижодкорлиги вақтида бажарилишида норматив-ҳуқуқий фаолияти тушунчаси, қонун ижодкорлиги фаолиятини ҳужжатларни ўз вақтида тарқатиш, ижрочиларга ва социологик таъминлашнинг ўзига хос хусусиятлари ва аҳолига уларнинг мазмун-моҳиятини тушунтириш шакллари илмий жиҳатдан таҳлил қилиниб, амалий механизмини такомиллаштириш бўйича Ўзбекистон илмий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб Республикаси Президенти Ш.М.Мирзиёевнинг 2017 чиқилган. йил 8 февралда “Қонун ҳужжатларини тарқатиш Калит сўзлар: Олий Мажлис, қонун, қонун тизимни тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари ижодкорлиги, сиёсий партиялар, қонун ижодкорлиги тўғрисида”ги қарори қабул қилинди. Ушбу қарор қабул фаолиятини социологик таъминлаш қилинишидан кўзланган асосий мақсад шуки, норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тарқатиш тизимини Аннотация: в статье с научной точки зрения тубдан такомиллаштириш, қонун ҳужжатларининг проанализированы понятие законотворческой моҳияти ва аҳамияти тўғрисида ижрочилар ва аҳолини деятельности, особенности и формы социологического ҳуқуқий хабардор қилиш сифатини оширишдан иборат. обеспечения законотворческой деятельности, Ўзбекистон Республикасида норматив-ҳуқуқий сформулированы научно-обоснованные предложения ҳужжатларни тарқатишнинг ягона тартибини ўрнатиш, и рекомендации. бу соҳада принципиал янги ёндашувларни белгилаш, Ключевые словы: Олий Мажлис, закон, законо- янги қабул қилинаётган қонунлар ижросини ташкил творчество, политические партии, социологическое қилиш механизмларини мустаҳкамлаш ва уларнинг обеспечение законотворческой деятельности моҳияти ва аҳамиятини аҳоли ўртасида тушунтириш бугуннинг энг долзарб масалаларидан биридир. Annotation: the article scientifically analyzes the no- Қарорнинг эътиборга молик жиҳати шундаки, тегишли tion of law-making activity, features and forms of sociolog- қонунлар қабул қилингандан кейин унинг ижросини, ical support of law-making activity, formulates scientifically ижрочиларга етказиш ва аҳоли ўртасида моҳияти ва grounded proposals and recommendations. аҳамиятини тушунтиришни ташкил этишга масъул Key words: Oliy Majlis, law, lawmaking, political par- бўлган давлат органлари Ўзбекистон Республикаси ties, sociological support of lawmaking activity. Олий Мажлиси Қонунчилик палатасига киритилаётган қонун лойиҳалари матнларида кўрсатилади. Ушбу Мустақил тараққиёт йилларида юртимизда ҳуқуқий механизм янги қабул қилинган қонунларнинг самарали демократик давлат, кучли фуқаролик жамияти, эркин ва ўз вақтида ижро этилишини таъминлашга хизмат бозор муносабатлари ва хусусий мулк устуворлигига қилади. асосланган иқтисодиётни қуриш, халқимиз учун тинч, Бугунги кунда Ўзбекистон Республикаси обод ва фаровон ҳаёт барпо этиш, Ўзбекистоннинг Президентининг фармонлари ва қарорларида халқаро майдонда муносиб ўрин эгаллаши йўлида бир белгиланган чора-тадбирларни амалга ошириш қатор янгидан-янги ислоҳотлар амалга оширилмоқда. доирасида амалдаги қонун ҳужжатларининг Жамият ҳаётининг барча соҳаларини янада такомиллаштирилиши фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинлаштириш ва ислоҳ қилиш билан бир қаторда манфаатларини ишончли ҳимоя қилишни таъминлаш мамлакатимиз қонунчилик тизимида ҳам муайян механизмларини мустаҳкамлашга қаратилгандир. ишлар амалга оширилмоқда. Мамлакатимизнинг Бугунги кунда қонунлар самарадорлигини ошириш Биринчи Президенти Ислом Каримов таъбири билан учун жамият эҳтиёжларини ва барча ижтимоий айтганда, “... биз ҳар томонлама чуқур ва пухта гуруҳларнинг манфаатларини тўла равишда аниқлаш ишланган, юксак андозаларга асосланган қонунларни талаб этилмоқда. Бу эса қонун ижодкорлиги қабул қилмайлик, агар уларнинг норма ва талаблари фаолиятини социологик таъминлашда муҳим аҳамият амалий ҳаётимизда ўз кучини кўрсатмаса – барча касб этади. Жамоатчилик фикрига таянган қонун қилаётган барча ишларимизнинг самараси бўлмайди. ижодкорлиги – бу қонунни яратишга ҳуқуқнинг Ва, бундай ҳолат фуқароларимизнинг табиий ва ижтимоий мазмунини белгиловчи ҳуқуқий ҳодисалар ўринли эътирозларига сабаб бўлади” йиғиндиси; бу қонунчилик фаолиятида турли ижтимоий (1, 46- бет). Дархақиқат, қонунларни жамият кучлар (ижтимоий гуруҳлар, сиёсий партиялар, жамоат эҳтиёжларига мос равишда қабул қилиш бу бир бирлашмалари)нинг фаол иштироки, шунингдек масала, уларни ижросини сифатли ташкил этиш эса қонунни яратиш жараёнига ва унинг мазумнига жамоат муҳим масала эканлигини ҳеч қачон унутмаслигимиз таъсирини сингдириш процессидир. керак. Шунингдек, жамият аъзолари олдида масъул Мамлакатнинг Биринчи Президентининг қонунчилик бўлган қонун чиқарувчи тўпланган социологик билимга борасидаги юқорида қайд этилган фикрларига нисбатан беписанд бўлмаслиги ва эксперт баҳоларини асосланган ҳолда, Ўзбекистон Республикасининг эътибордан четда қолдирмаслиги даркор. Жамиятнинг Президенти Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон нормал ҳаёти учун зарур бўлган қонунларни қабул Республикаси Конституцияси қабул қилинганининг 24 қилишда фан ва қонун чиқарувчи жамоатчилик йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги эҳтиёжларини инобатга олиши муҳим ҳисобланади. маър