Совершенствование полномочий и контрольных функций законодательной власти в Республике Узбекистан

Аннотация

мақола Ўзбекистон Республикасида шакллантириладиган ва унинг номидан иш юритадиган қонун чиқарувчи ҳокимият ваколатлари ва назорат парламентнинг самарали фаолият юритишига боғлиқ функцияларини кучайтиришнинг ташкилий-ҳуқуқий бўлади. жиҳатларига бағишланган. Муаллиф парламент Ўзининг вакиллик, қонун ижодкорлиги ва назорат назорати ва ҳокимият тармоқлари ўртасида каби асосий функцияларини амалга ошира бориб мувозанатни сақлаш муаммоларини очиб беради. парламент ҳукумат сиёсати, унинг ҳаракатлари халқ, Жамиятда қонун устуворлигини таъминлаш ва жамият манфаатларига ва эҳтиёжларига мос келиши самарали парламент назорати орқали давлат ва самарали бўлишининг муҳим кафили бўлиб қолади. бошқарувини такомиллаштиришнинг ҳуқуқий Бунда ижроия ҳокимияти фаолияти самарадорлиги асосларига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Амалдаги ва қонунийлигини таъминлаш, ҳокимият тармоқлари миллий қонунчиликда уни таъминлаш нуқтаи ўртасида оқилона мувозанатни қўллаб-қувватлашда назаридан келиб чиқадиган ҳуқуқий камчиликларни ҳаққоний сиёсий-ҳуқуқий воситаларидан бирини таҳлил қилиш асосида норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга парламент назорати ташкил қилади. янги таклифлар тақдим этилади. Қайд этиш жоизки, парламент назорати Калит сўзлар: қонунчилик, парламент, Ўзбекистон, институтининг аҳамияти борасида ҳуқуқшунос олимлар парламент назорати, Олий Мажлис, демократик ўртасида хилма-хил қарашлар учрайди. Япониялик ислоҳотлар, ҳокимиятни бўлиш принципи, парламент олим Хиронори Ямамотонинг таъкидлашича, халқ назорати тартиби. манфаатларини ифодаловчи орган сифатида парламент фаолияти маъмурият (ижроия ҳокимияти Аннотация: статья посвящена организационно- органлари) томонидан амалга ошириладиган давлат правовым аспектам усиления полномочий и сиёсати инсонлар эҳтиёжларини намоён этиши ва контрольных функций законодательной власти в қаноатлантиришига қаратилган. Шунингдек, Республике Узбекистан. Автор раскрывает проблемы парламентлар давлат сиёсатини умуммиллий парламентского контроля и поддержания разумного манфаатларни ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш баланса между ветвями власти. Особое внимание самарадорлигини, келишувчанликни таъминлашга уделяется правовой основе для обеспечения йўналтирилган бўлиши лозим [1]. Унинг фикрича, верховенства закона в обществе, верховенства права парламент назоратининг роли айнан шунда намоён и совершенствования государственного управления бўлади. посредством эффективного парламентского контроля. Профессор А.Акиловнинг фикрича, парламент На основе анализа правовых пробелов в назорати институтининг аҳамияти унинг бевосита действующем национальном законодательстве с точки ҳукумат фаолиятини ва энг аввало, инсон ҳуқуқ ва зрения его обеспечения, представлены новые эркинликларини таъминлаш соҳасида янада юқори предложения по законодательству. самарадорлигига эришиш мақсадида амалга Ключевые слова: законодательство, парламент, оширилишида намоён бўлади [2]. Узбекистан, парламентский контроль, Олий Мажлис, Юқорида гувоҳ бўлганимиздек, парламент демократические реформы, принцип разделения назоратининг аҳамияти борасида олимлар ўртасида властей, порядок осуществления парламентского хилма-хил қарашлар мавжуд бўлса-да, парламент контроля. назорати институтининг аҳамияти давлат ҳокимияти тармоқлари ўртасида ўзаро тийиб туриш ва Annotation: the article is devoted to organizational манфаатлар мувозанатини таъминлаш воситаси and legal aspects of strengthening the powers and control сифатида хизмат қилишини таъкидлаш жоиз. functions of the legislative power in the Republic of Ўзбекистонда мустақилликнинг ўтган йилларида Uzbekistan. The author reveals the problems of parlia- босқичма-босқич ва изчилликда парламент – mentary control and maintaining a reasonable balance Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг between the branches of government. Special attention is ҳокимиятлар бўлиниши принципи, ўзаро тийиб туриш paid to the legal basis for ensuring the rule of law in socie- ва манфаатлар мувозанатини таъминлаш тизимини ty, the rule of law, and improving public administration муҳим элементи сифатида назорат функциясини through effective parliamentary control. Based on the кучайтиришга қаратилган кенг кўламли ислоҳотлар analysis of legal gaps in the current national legislation in олиб борилди. Парламент назоратининг асосий terms of its provision, new proposals for legislation are шакллари ҳали 1992 йилдаёқ қабул қилинган мамлакат given. Конституциясида мустаҳкамланган эди. Жумладан, Key words: legislation, parliament, Uzbekistan, par- бюджет сиёсатини амалга ошириш соҳасида назорат liamentary control, Oliy Majlis, democratic reforms, princi- қилишнинг муҳим шакли бўлган Вазирлар ple of separation of powers, procedure for exercising par- Маҳкамасининг тақдимига биноан Давлат бюджетини liamentary control қабул қилиш ва унинг ижроси устидан назорат қилиш назарда тутилган эди. Ҳокимиятлар бўлиниши принципига асосланган Умумхалқ референдуми якунлари бўйича демократик бошқарув тизимида давлат ҳокимияти Конституцияга 2003 йилнинг апрелида кири