ЎЗБЕКИСТОН ТЎҚИМАЧИЛИК САНОАТИ РАҚОБАТБАРДОШЛИГИНИ ОШИРИШНИНГ ИННОВАЦИОН СТРАТЕГИЯЛАРИ

Аннотация

Considering the growing demand for products made of natural fibers in the modern world, the light industry of Uzbekistan has ample opportunities to be recognized not only as a supplier of cotton fiber, but also as a major exporter of textile products in the world. world market. The experience of many developed and leading countries of the world economy clearly proves that in order to achieve competitiveness and access to world markets, it is necessary, first of all, to consistently reform the economy, carry out structural changes and deepen diversification, ensure the rapid development of new enterprises and industries. industries based on high technologies, this can be done through the modernization of existing capacities and acceleration of technical renewal processes. Despite the fact that our government has adopted a number of regulatory documents concerning the development of the textile industry of Uzbekistan, ensuring its competitiveness, increasing the export potential of the industry, problems remain. In the modern era, when competition in the world market is becoming increasingly intense, it is impossible to ensure the economic and financial stability of enterprises without reconstruction, without equipping them with modern advanced technology, without updating the types of products. “RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNA LI | 8-SON WWW.INFOCOM.UZ 730 SANOAT IQTISODIYOTI In particular, the adaptation of enterprises to the conditions of a market economy, the use of new technologies, the training of highly qualified personnel, and the export of products to the world market make it difficult to develop a scientifically based development strategy for a certain period of time. In turn, this requires the creation of scientific and methodological foundations for developing such a strategy, a more in-depth analysis of the strengths and weaknesses of enterprises, the preparation of specific practical proposals and recommendations for the effective use of existing opportunities. Therefore, the development of a long-term strategy for the development of textile enterprises, which is one of the priorities of economic modernization and structural transformations, remains one of the pressing problems of our time. Key words: Textile industry, industry, enterprise, cotton, fiber, fabric, strategy. КИРИШ Корхона менежментининг ажралмас таркибий қисми бўлган стратегик бошқарув рақобат муҳити шароитида бозорда ўз мавқеига эга бўлишга интилаётган корхоналар учун зарурий шартлардан бири ҳисобланади. Стратегик бошқарувнинг назарий ва методологик асослари Ансофф И., Портер М., Куинн Дж., Минцберг Г., Румельт Р., Гошал С. каби кўзга кўринган чет эллик олимларнинг асарларида тадқиқ этилган ҳамда стратегик бошқарув концепцияси ривожлантирилган. АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ Аронов А.М., Богомолов О.А., Виханский О.С., Горемыкин В.А., Ефремов В.С., Зуб А.Т., Круглова Н.О., Круглов М.И., Тренёв Н.Н., Фатхутдинов Р.А. каби Россиялик тадқиқотчи олимларнинг асарларида ҳам стратегик бошқарувнинг назарий ва услубий масалалари тадқиқ қилинган. Ўзбекистон миллий иқтисодиётининг рақобатбардошлигини ошириш, стратегик бошқарувнинг назарий ва амалий жиҳатларини такомиллаштириш, шунингдек енгил саноатнинг етакчи тармоқларидан бўлган тўқимачилик саноати корхоналарини ривожлантиришнинг назарий ва услубий асослари Ходиев Б.Ю., Бекмуродов А.Ш., Болтабоев М.Р., Йўлдошев Н.Қ., Махмудов Н.М., Насырходжаева Д.С., Шодмонова У.А., Остонақулова Г.М., Каримова Д.А., Юлдашев С.Н., Хасанджанов К.К., Турапов Р.А. ва бошқа бир қатор олимларнинг ишларида ўз аксини топган. Бироқ, бу илмий ишларда тўқимачилик корхоналарининг ривожланиш стратегияларини ишлаб чиқиш муаммолари рақобат муҳитини, дунё бозори конъюнктурасини эътиборга олган ҳолда, етарли даражада ёритилмаган. Корхоналарнинг ривожланиш стратегиясини ҳозирги замон талабларидан келиб WWW.INFOCOM.UZ “RAQAMLI IQT ISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON SANOAT IQTISODIYOTI 731 чиққан ҳолда, илмий асослаб бериш зарурияти мазкур тадқиқот мавзусини белгилаб берди. Тадқиқот объекти сифатида “Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси таркибидаги тўқимачилик корхоналари олинган. Тадқиқот предмети бўлиб, иқтисодиётни янада эркинлаштириш шароитида тўқимачилик корхоналарини ривожланиш стратегияларини ишлаб чиқиш механизмлари ҳисобланади. МЕТОДОЛОГИЯ Тадқиқотда тизимли ва қиёсий таҳлил, бошқарув қарорини қабул қилишга ёндашув, статистик таҳлил ва синтез, таққослаш, таснифлаш, SWOT-таҳлил усулларидан фойдаланилди. Тўқимачилик корхоналарининг ривожланишини таъминловчи стратегияни танлашда асосий кўрсаткичлардан бири унинг барқарорлиги кўрсаткичидир. Уни ташкилотнинг барқарорлигини умумлаштирувчи кўрсаткич билан ифодалаш мумкин: Z =1,2⋅Х +1,4⋅Х +3,3⋅Х +0,6⋅Х +1,0⋅Х 1 2 3 4 5 Бу ерда: Z - ташкилот барқарорлиги; Х - ишчи капиталнинг самарадорлик 1 кўрсаткичи; Х - жамланган капиталнинг самарадорлик кўрсаткичи; Х - корхона 2 3 самарадорлиги; Х - қарздорлик кўрсаткичи; Х - активларнинг самарадорлик 4 5 кўрсаткичи. Юқорида қайд этилган кў