Глицирризин ва унинг ҳосилаларининг ҳужайра ҳажм бошқарилиши ва анион транспортига таъсирини ўрганиш

Аннотация

Диссертация мавзусининг долзарблиги ва зарурати. Ҳозирги кунда дунѐ миқѐсида олиб борилаѐтган кўплаб тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ҳажмга боғлиқ анион каналлари бир қанча физиологик жараѐнлар (ҳужайра ҳажм бошқарилиши, пролиферация, миграция, инвазия, апоптоз) билан бирга патофизиологик жараѐнлар (канцерогенез ва саратон ҳужайраларининг цисплатинга қаршилиги, кардиомиоцитлар ва гипокамп нейронларнинг ишемик-реперфузияси натижасидаги ўлими, лактоцидоз шароитида глиал некроз, экcайтотоксик нейронлар ўлими) да қатнашади. Бундан ташқари, ҳажмга боғлиқ анион каналлари ишемик шароитда ва яллиғланишнинг бошланғич воситачиси бўлган брадикинин томонидан қўзғатилганида астроцитлардан глутамат чиқиши учун асосий йўл ҳисобланади. Ҳажмга боғлиқ анион каналлари фаоллигининг кўпайиб ѐки камайиб кетиши юқоридаги ҳаѐтий муҳим жараѐнларнинг бузилишига сабаб бўлади. Бунга асосланиб, ҳажмга боғлиқ анион каналлари ва мембрана транспортерларининг селектив блокаторларини кашф қилиниши ушбу жараѐннинг молекуляр асосларини аниқлашда ҳамда янги перспектив фармакологик воситалар ишлаб чиқишда муҳим илмий ва амалий аҳамият касб этади.