QOZOG‘ISTONDA DAVLAT AXBOROT TIZIMLARING DAVLAT VA JAMOAT INSTITUTLARI BILAN MUNOSABATLARI

Аннотация

В статье рассматриваются процессы формирования и развития государственных информационных систем в Казахстане, их значение для государственного управления и особенности взаимодействия с институтами гражданского общества. Анализируются эффективность информационного обмена, обеспечение прозрачности и открытости в отношениях между государством и гражданами, а также участие неправительственных организаций в цифровой трансформации. В центре внимания находятся интеграция информационных технологий в систему демократии, внедрение цифровых сервисов, развитие электронного правительства и институционально- правовые механизмы координации. Представленные подходы способствуют углубленному пониманию стратегий совершенствования информационного диалога между государством и обществом. Ключевые слова: информация, система, государство, общество, управление, цифровизация, интеграция, институт, технология, диалог, прозрачность, сотрудничество. 30 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 10 (56) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 INTERACTION OF STATE INFORMATION SYSTEMS WITH GOVERNMENTAL AND PUBLIC INSTITUTIONS IN KAZAKHSTAN Annotation: This article examines the formation and development of state information systems in Kazakhstan, focusing on their role in public administration and their interaction with civil society institutions. It analyzes the effectiveness of information exchange, mechanisms for ensuring transparency and openness, and the involvement of non-governmental organizations in digital transformation processes. The integration ofinformation technologies into democratic governance, implementation of digital services, development of e-government infrastructure, legal frameworks, and institutional coordination mechanisms are key topics of discussion. These insights contribute to a deeper theoretical and practical understanding of strategies aimed at enhancing information-based dialogue between the state and society in Kazakhstan. Keywords: information, system, state, society, governance, digitalization, integration, institution, technology, dialogue, transparency, cooperation. Kirish. Qozog‘istonning siyosiy tizimi 1990-yillarning boshidan hozirgi kungacha o‘zgarib bordi va bu o‘zgarishlar OAVning holatiga ham ta’sir ko‘rsatdi. Mustaqillikni qo‘lga kiritganidan keyin mamlakatdagi media tizimida sezilarli o‘zgarishlar yuz berdi. Qozog‘iston OAVlari, o‘z faoliyatida, erkin va mustaqil OAVlarning hukumatni nazorat qilish va tanqid qilishdagi rolini tan olgan libertariylarning ommaviy kommunikatsiya nazariyasini amalga oshirishga intilishdi. Biroq, Qozog‘iston media atrof-muhitida tushunchalar chalkashligi yuz berdi. OAVlarni hokimiyatning asboblari sifatida ishlatish, aslida hokimiyatning o‘zi bilan adashtirilgan edi. "OAVlar – to‘rtinchi hokimiyat" kontseptsiyasi ularni alohida siyosiy kuch sifatida ko‘rib chiqadi, bu kuchni uchta an’anaviy hokimiyat tarmoqlariga tenglashtiradi. OAVlar siyosiy boshqaruvning to‘liq ishtirokchilari sifatida tan olinib, o‘ziga xos funktsiyalarni bajaradi. Yu. Balakina fikriga ko‘ra, Qozog‘istonning mass-mediasining shakllanish jarayoni tasodifiy yoki aniq oldindan belgilangan bo‘lmagan, balki maqsadli davlat axborot siyosati bilan belgilanib kelgan[1]. Muallif maqolasida ta’kidlaganidek, Qozog‘istonning zamonaviy media-siyosiy tizimi tarkibida muhim rolni mamlakat aholisini tezkor axborot bilan ta’minlash imkoniyatlariga ega bo‘lgan umumqozog‘istonlik OAVlar o‘ynaydi. Qozog‘iston jamiyatining farqlanishi va ko‘p millatli bo‘lishiga qaramay, media-siyosiy tizim o‘z maqsadiga samarali erishmoqda. Tadqiqotchining ta’kidlashicha, bu jarayonda OAVlarning roli beqiyosdir. Qonli millatlararo ziddiyatlar, ko‘p millatli mamlakatlarda og‘ir oqibatlarga olib kelgan, bunday o‘rnak bo‘lishi mumkin[2]. 31 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 10 (56) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 - Mavzuga oid adabiyotlarning tahlili (Literature review). OAVlar tobora ko‘proq etnopolitik jarayonlarga ta’sir o‘tkazish uchun siyosiy vositalar sifatida foydalanilmoqda. OAVlarning rivojlanishidagi mavjud muammolardan biri, shu jumladan, jamiyatdagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlarning to‘liq spektriga salbiy ta’sir o‘tkazishidir. Hozirgi demokratiyaning nufuzli tashkiloti bo‘lgan YEI (Yevropa Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti) o‘z faoliyatida OAVlarning etnik munosabatlar sohasidagi faoliyatini nazorat qilish zarurligini tasdiqladi. Bu ayniqsa, demokratiyaga intilayotgan ko‘p millatli jamiyatlarda juda muhimdir. Mustaqil Qozog‘iston bugungi kunda ana shunday jamiyatlardan biridir. OAVlarning etnik munosabatlarga salbiy ta’sir ko‘rsatishining oldini olishga qaratilgan siyosat Qozog‘iston Respublikasida davlat va jamoatchilik tomonidan YEI tamoyillari asosida qo‘llab-quvvatlanadi. Yu. Balakina kuzatishiga ko‘ra, demokratiyaga o‘tish sharoitida ko‘p millatli jamiyatlarda aynan OAVlar etnik asosdagi qarama-qarshiliklarni bartaraf etishga yor