KIBER JINOYATCHILIK VA INTELLEKTUAL MULKKA TAHDID: ZAMONAVIY SHAKLLAR VA TENDENSIYALAR

Аннотация

Kiberjinoyatchilik va intellektual mulk tushunchalari bugungi global raqamli iqtisodiyotda o‘zaro chambarchas bog‘liq mavzularga aylangan. Raqamli texnologiyalarning shiddatli taraqqiyoti bir tomondan innovatsiyalar va bilimlarga asoslangan iqtisodiy o‘sishga turtki bermoqda, ikkinchi tomondan esa axborot makonida yangi turdagi jinoyatlar hamda intellektual mulk huquqlarini buzish xavflarini keltirib chiqarmoqda. Xususan, internet va kompyuter tarmoqlarining keng tarqalishi turli kiberjinoyatlar – xakerlik hujumlari, onlayn firibgarliklar, zararli dasturlar tarqatish – kabi salbiy hodisalarni vujudga keltirdi. Ushbu ilmiy tahlilda kiber jinoyatchilikning tushunchasi va zamonaviy ko‘rinishlari, intellektual mulk huquqlariga qarshi sodir etilayotgan asosiy kiber jinoyatlar va ularning oqibatlari, global va mintaqaviy miqyosdagi joriy tendensiyalar hamda statistik ma’lumotlar, O‘zbekiston Respublikasining bu boradagi tajribasi va duch kelayotgan muammolari, intellektual mulkni muhofaza qilishdagi xalqaro mexanizmlar hamda yaqin-yillarda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan yangi tahdidlar va ularga qarshi strategiyalar ketma-ket yoritib beriladi. Har bir bo‘limda mavzuga oid muhim fakt va dalillar keltirilib, ilmiy manbalardan olingan ma’lumotlar bilan mustahkamlangan. Mazkur masala nafaqat nazariy, balki amaliy jihatdan ham dolzarbligi bois, tahlil yakunida umumiy xulosalar va muammoni hal etishga doir tavsiyalar ham taqdim etiladi.